IV Ca 741/13

Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w WarszawieWarszawa2013-07-23
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
odsetki umowneodsetki ustawoweanatoczyzmkoszty postępowaniasytuacja majątkowabankowośćapelacja

Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu niższej instancji, zasądzając od pozwanego na rzecz banku pełną kwotę należności wraz z odsetkami umownymi, jednocześnie odstępując od obciążania pozwanego kosztami postępowania ze względu na jego złą sytuację majątkową.

Bank dochodził zapłaty od J.N. na podstawie umowy pożyczki. Sąd Rejonowy zasądził część należności wraz z odsetkami ustawowymi, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i nie obciążając pozwanego kosztami. Bank wniósł apelację, domagając się zasądzenia odsetek umownych od skapitalizowanych odsetek. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację w tej części, zmieniając wyrok sądu niższej instancji i zasądzając odsetki umowne, ale utrzymał w mocy decyzję o nieobciążaniu pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego, powołując się na jego złą sytuację majątkową i dyskrecjonalną ocenę sądu.

Sprawa dotyczyła powództwa Banku (...) S.A. przeciwko J. N. o zapłatę należności z umowy pożyczki. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w W. wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.654,02 zł wraz z odsetkami ustawowymi od części należności, w pozostałym zakresie oddalił powództwo i nie obciążył pozwanej kosztami postępowania. Powód wniósł apelację, zaskarżając wyrok w części oddalającej powództwo i w części dotyczącej kosztów, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 481 § 2 k.c., art. 482 § 1 i 2 k.c.) oraz postępowania (art. 98 § 1 k.p.c., art. 102 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c.). Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok w punktach 1 i 2, zasądzając od J. N. na rzecz Banku (...) S.A. kwotę 2.654,02 zł wraz z odsetkami umownymi od dnia 16 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty. Sąd Okręgowy uznał, że zakaz anatocyzmu (art. 482 § 2 k.c.) nie dotyczy długoterminowych pożyczek bankowych, a bank zasadnie domaga się odsetek umownych od skapitalizowanych odsetek. Ponadto, zgodnie z art. 481 § 2 k.c., bank mógł żądać odsetek umownych w wyższej wysokości niż ustawowe, gdyż umowa pożyczki to przewidywała. Jednocześnie Sąd Okręgowy oddalił apelację w zakresie dotyczącym kosztów postępowania (punkt 3 wyroku sądu rejonowego), podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji o braku podstaw do obciążania pozwanej kosztami. Sąd Okręgowy podkreślił dyskrecjonalny charakter oceny stosowania art. 102 k.p.c. i uznał, że zła sytuacja majątkowa pozwanej uzasadnia nieobciążanie jej kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, bank może domagać się odsetek umownych od skapitalizowanych odsetek w przypadku długoterminowych pożyczek, ponieważ zakaz anatocyzmu (art. 482 § 2 k.c.) nie dotyczy takich umów.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 482 § 2 k.c., który wyłącza zakaz umawiania się o zapłatę odsetek za opóźnienie od zaległych odsetek (anatocyzm) w przypadku pożyczek i kredytów długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku w części zasądzającej należność i odsetki, oddalenie apelacji w części dotyczącej kosztów

Strona wygrywająca

Bank (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
Bank (...) S.A.spółkapowód
J. N.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 481 § § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

k.c. art. 482 § § 2

Kodeks cywilny

Zakaz umawiania się z góry o zapłatę odsetek za opóźnienie w zapłacie zaległych odsetek (anatocyzm) nie dotyczy pożyczek i kredytów długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, jeżeli strony są wzajemnie zobowiązane do zwrotu kosztów lub poniosły koszty związane z prowadzeniem sprawy.

Pomocnicze

k.c. art. 482 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bank zasadnie domaga się odsetek umownych od skapitalizowanych odsetek na podstawie art. 482 § 2 k.c. Bank zasadnie żądał zasądzenia odsetek umownych w wysokości 4-krotności stopy kredytu lombardowego NBP, zgodnie z umową i art. 481 § 2 k.c.

Odrzucone argumenty

Apelacja w zakresie kosztów postępowania apelacyjnego nie zasługuje na uwzględnienie.

Godne uwagi sformułowania

zakaz anatocyzmu nie dotyczy zarówno pożyczek, jak i kredytów długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe Ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności

Skład orzekający

Paweł Iwaniuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odsetek umownych i ustawowych w umowach pożyczek bankowych, a także stosowanie art. 102 k.p.c. w przypadku złej sytuacji majątkowej strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji długoterminowej pożyczki bankowej i oceny dyskrecjonalnej sądu w kwestii kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników ze względu na interpretację przepisów o odsetkach i kosztach, ale nie zawiera przełomowych wniosków.

Bank wygrywa sprawę o odsetki, ale pozwany nie płaci kosztów – dlaczego?

Dane finansowe

WPS: 2654,02 PLN

zapłata: 2654,02 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ca 741/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny – Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Paweł Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2013 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Banku (...) S.A. w W. przeciwko J. N. o zapłatę na skutek apelacji Banku (...) S.A. w W. od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w W. z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I C 3578/12 I. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 i 2 w ten sposób, że zasądza od J. N. na rzecz Banku (...) S.A. w W. kwotę 2 654,02 (dwa tysiące sześćset pięćdziesiąt cztery złote 02/100) złotych wraz z odsetkami umownymi od dnia 16 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty; II. oddala apelację co do punktu 3 zaskarżonego wyroku; III. odstępuje od obciążania J. N. kosztami postępowania apelacyjnego. Sygn. akt IV Ca 741/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w W. zasądził w punkcie 1 od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.654,02 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwoty 1.326,85 złotych od dnia 16 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty i od kwoty 1.327, 17 złotych od dnia 30 października 2012r. do dnia zapłaty, w punkcie 2 w pozostałym zakresie oddalił powództwo, natomiast w punkcie 3 nie obciążył pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony powodowej. Jednocześnie Sąd Rejonowy w punkcie 4 nadał wyrokowi w punkcie 1 rygor natychmiastowej wykonalności. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w punkcie 2 i 3 oraz zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 481 § 2 k.c. oraz art. 482 § 1 i 2 k.c. Ponadto powód zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 98 § 1 k.p.c. , art. 102 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Podstawą dochodzonego roszczenia jest długoterminowa umowa pożyczki udzielona przez bank. W myśl art. 482 § 2 k.c. zakaz umawiania się z góry o zapłatę odsetek za opóźnienie w zapłacie zaległych odsetek, czyli tzw. zakaz anatocyzmu nie dotyczy zarówno pożyczek, jak i kredytów długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe, a więc w szczególności banki. Tym samym powód zasadnie domaga się odsetek umownych od kwoty skapitalizowanych odsetek, tj. od kwoty 1 327,17 zł już od dnia wystawienia wyciągu. Ponadto zgodnie z art. 481 § 2 k.c. jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. W niniejszej sprawie umowa pożyczki przewidywała, w razie zadłużenia przeterminowanego, odsetki w wysokości umownej, tj. w wysokości 4-krotności stopy kredytu lombardowego NBP. Co więcej, fakt ten potwierdziła pozwana. Dlatego zasadnie powód żądał zasądzenia odsetek umownych w wysokości 4-krotności stopy kredytu lombardowego NBP. Z tych przyczyn należało, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. , zmienić zaskarżone orzeczenie w zakresie punktu 2. Jednocześnie w ocenie Sądu Okręgowego brak było podstaw faktycznych do uwzględnienia apelacji w pozostałym – dotyczącym kosztów postępowania zakresie ( art. 385 k.p.c. ). Zgodzić się należy z Sądem I Instancji, iż zachodzą przesłanki do nie obciążania pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony powodowej. Kwestia zastosowania art. 102 k.p.c. pozostawiona jest orzekającemu sądowi z odwołaniem się do jego kompetencji, bezstronności, doświadczenia i poczucia sprawiedliwości. Ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności (post. SN z dnia 10 października 2012 r., I CZ 66/12, LEX nr 1232749). Ujawniona w toku postępowania bardzo zła sytuacja majątkowa pozwanej uzasadnia dokonanie, tak przez Sąd I jak i II instancji, rozstrzygnięcia o kosztach procesu na podstawie art. 102 k.p.c. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI