IV CA 740/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń M. P. o zadośćuczynienie i odszkodowanie przeciwko (...) spółce z o.o. w W. w związku z wypadkiem przy pracy, który miał miejsce 20 lutego 2013 r. na terenie zakładu pozwanej. Powód doznał zerwania mięśnia dwugłowego łydki lewej nogi, co skutkowało zwolnieniem lekarskim, rehabilitacją i koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich. Sąd Rejonowy w Płocku zasądził od pozwanej na rzecz powoda 2.734,48 zł, uznając odpowiedzialność spółki na zasadzie ryzyka (art. 435 § 1 k.c.), jednakże uznał żądanie zadośćuczynienia w wysokości 10.000 zł za wygórowane. Zarówno powód, jak i pozwany złożyli apelacje. Pozwana kwestionowała swoją legitymację bierną oraz zastosowanie art. 435 k.c., a także zarzucała błędy w ustaleniu stanu faktycznego. Powód domagał się podwyższenia zadośćuczynienia, argumentując, że przyznana kwota nie odzwierciedla w pełni doznanej krzywdy i trwałego uszczerbku na zdrowiu. Sąd Okręgowy w Płocku, rozpoznając apelacje, oddalił apelację pozwanego, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego co do odpowiedzialności spółki na zasadzie ryzyka. Jednocześnie Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił apelację powoda, podwyższając zasądzone zadośćuczynienie do kwoty 5.734,48 zł (w tym 5.000 zł zadośćuczynienia i 734,48 zł odszkodowania za opiekę i dojazdy), uznając, że pierwotnie zasądzona kwota była niewystarczająca do pełnej kompensacji doznanej krzywdy. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności pracodawcy użytkownika za wypadek pracownika tymczasowego na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c.) oraz interpretacja pojęcia 'przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody'.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące charakteru działalności przedsiębiorstwa i okoliczności wypadku.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pracodawca użytkownik ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c.) za szkodę pracownika tymczasowego, który uległ wypadkowi przy pracy na terenie zakładu pracodawcy użytkownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca użytkownik ponosi ryzyko powstania po stronie pracownika szkód spowodowanych przebiegiem procesu pracy, w tym szkód spowodowanych ruchem przedsiębiorstwa (art. 435 k.c.), nawet jeśli nie jest bezpośrednim pracodawcą.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (wyrok z 10 kwietnia 2014r. w sprawie I PK 243/13) stwierdził, że pracodawca użytkownik jest biernie legitymowany w sporze sądowym, w którym pracownik tymczasowy dochodzi roszczeń odszkodowawczych opartych na zasadach odpowiedzialności deliktowej, nawet jeśli nie jest jego bezpośrednim pracodawcą.
Czy przedsiębiorstwo transportowe, które zleca przewóz podmiotom trzecim i nie używa własnych środków transportu jako siły napędowej, jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody w rozumieniu art. 435 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorstwo transportowe posługujące się mechanicznymi środkami komunikacji odpowiada na zasadzie ryzyka, nawet jeśli nie używa własnych środków transportu jako siły napędowej, jeśli jego działalność jako całość jest z nimi powiązana.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że ocena, czy podmiot prowadzi przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody, powinna być oderwana od okoliczności konkretnego zdarzenia i odnosić się do zakresu zadań przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo transportowe posługujące się mechanicznymi środkami komunikacji odpowiada na zasadzie ryzyka. Pozwana nie podjęła inicjatywy w celu obalenia dowodu z KRS, który wskazywał na szeroki zakres działalności transportowej.
Jaka kwota zadośćuczynienia jest odpowiednia za zerwanie mięśnia dwugłowego łydki lewej nogi w wyniku wypadku przy pracy, uwzględniając ból, cierpienie, okres leczenia, konieczność pomocy osób trzecich oraz trwały uszczerbek na zdrowiu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwota 5.000 zł zadośćuczynienia (łącznie z odszkodowaniem 5.734,48 zł) jest odpowiednia, gdyż pierwotnie zasądzona kwota 2.000 zł nie w pełni kompensowała doznaną krzywdę.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że suma 2.000 zł zadośćuczynienia zasądzona przez Sąd Rejonowy nie w pełni kompensuje krzywdę powoda, biorąc pod uwagę okoliczności wypadku, czas leczenia, konieczność pomocy osób trzecich oraz fakt, że powód nie odzyskał już w pełni zdrowia. Podkreślono, że wrażliwość na negatywne zdarzenia życiowe kształtuje się indywidualnie, a kwota 2.000 zł w obecnych realiach rynkowych nie spełnia funkcji kompensacyjnej.
Czy powód ponosi wyłączną winę za wypadek przy pracy, jeśli wykonywał zadanie w sposób niestandardowy z powodu braku instrukcji bezpiecznego demontażu osłony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie ponosi wyłącznej winy, gdyż brak instrukcji i zabezpieczenia osłony przyczyniły się do wypadku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że protokół powypadkowy jednoznacznie wskazuje na brak instrukcji bezpiecznej metody demontażu osłony oraz brak zabezpieczenia osłony, co stanowiło przyczynę wypadku. Nawet jeśli powód wykonywał pracę w sposób mniej zręczny, nie jest to wystarczająca podstawa do obarczenia go pełną odpowiedzialnością.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
Prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Odpowiedzialność ta opiera się na zasadzie ryzyka.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym (art. 444 k.c. - odszkodowanie za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia) sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.c. art. 444
Kodeks cywilny
Odszkodowanie obejmuje wszelkie wynikłe z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia koszty, a w zakresie, w jakim poszkodowany utracił zdolność do pracy lub inne zdolności do zarobkowania, sąd może przyznać mu rentę.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie wzajemnego zniesienia się przez strony lub poszczególnych stron o kosztach w tym samym zakresie, sąd zniesie je wzajemnie.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Od obciągnięcia lub zwrotu kosztów sądowych w sprawach cywilnych pobiera się opłaty.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
W przypadku gdy strony poniosły koszty sądowe w stosunku do swojego udziału w sprawie, sąd może obciążyć strony tymi kosztami w odpowiednim stosunku.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek naprawienia szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
k.p. art. 237 § § 2
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie do rodzaju pracy warunki bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku pracy. W szczególności pracodawca jest obowiązany chronić pracownika przy pracy, w szczególności przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W razie wypadku przy pracy pracodawca jest obowiązany podjąć niezbędne działania eliminujące bądź ograniczające zagrożenia, udzielić pierwszej pomocy poszkodowanym i zapewnić im środki niezbędne do udzielenia pierwszej pomocy, a także podjąć działania w celu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku oraz zastosować odpowiednie środki zapobiegawcze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca użytkownik ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za szkodę pracownika tymczasowego. • Przedsiębiorstwo transportowe jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody w rozumieniu art. 435 k.c. • Kwota 2.000 zł zadośćuczynienia była niewystarczająca do pełnej kompensacji krzywdy. • Brak instrukcji bezpiecznego demontażu osłony i brak jej zabezpieczenia przyczyniły się do wypadku, wyłączając wyłączną winę powoda.
Odrzucone argumenty
Pozwana spółka nie posiada legitymacji biernej, gdyż nie była pracodawcą powoda. • Pozwana spółka nie jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody. • Powód ponosi wyłączną winę za wypadek. • Kwota 10.000 zł zadośćuczynienia była uzasadniona.
Godne uwagi sformułowania
Pracodawca użytkownik na zasadach ogólnych ponosi ryzyko powstania po stronie pracownika szkód spowodowanych przebiegiem procesu pracy, w tym szkód spowodowanych ruchem przedsiębiorstwa ( art. 435 kc ). • Ocenę, czy podmiot prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadzie ryzyka na podstawie art. 435 § 1 kc , należy oderwać od okoliczności konkretnego zdarzenia wywołującego szkodę i odnieść do zakresu zadań przedsiębiorstwa pozwanej. • W omawianym wyżej przepisie nie chodzi o przedsiębiorstwo, które jedynie wykorzystuje do realizacji części zadań ruch urządzeń wprawianych w ruch za pomocą sił przyrody, lecz o takie przedsiębiorstwo, które jako całość wprawiane jest w ruch za pomocą sił przyrody. • Zadośćuczynienie za ból i cierpienie spowodowane wypadkiem ustalone przez Sąd Rejonowy na 2.000 zł, w obecnych realiach rynkowych nie spełnia swej funkcji kompensacyjnej.
Skład orzekający
Joanna Świerczakowska
przewodniczący
Jarosław Pejta
sędzia
Renata Wanecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności pracodawcy użytkownika za wypadek pracownika tymczasowego na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c.) oraz interpretacja pojęcia 'przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody'."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące charakteru działalności przedsiębiorstwa i okoliczności wypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności pracodawcy użytkownika za wypadek pracownika tymczasowego, co jest częstym problemem w praktyce. Interpretacja art. 435 k.c. w kontekście przedsiębiorstw transportowych jest istotna dla prawników.
“Pracodawca użytkownik odpowiada za wypadek pracownika tymczasowego na zasadzie ryzyka – kluczowa interpretacja sądu.”
Dane finansowe
WPS: 9004,48 PLN
zadośćuczynienie: 5734,48 PLN
odszkodowanie za opiekę i dojazdy: 734,48 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.