IV Ca 649/15

Sąd Okręgowy w PłockuPłock2015-11-12
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
depozyt sądowypostępowanie zabezpieczającekomornik sądowyzwrot świadczeniaapelacjakoszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, uznając, że zwrot świadczenia z depozytu sądowego złożonego w ramach postępowania zabezpieczającego powinien być inicjowany przez komornika, a nie przez sąd w trybie przepisów o sprawach depozytowych.

Wnioskodawca domagał się zwrotu środków pieniężnych złożonych do depozytu sądowego przez komornika w ramach postępowania zabezpieczającego. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując, że dysponentem środków jest komornik. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji i podkreślając, że w przypadku upadku zabezpieczenia, wniosek o zwrot środków powinien być skierowany do komornika, a w razie jego bezczynności, przysługuje skarga na jego czynność.

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot świadczenia z depozytu sądowego w kwocie 19.797,02 zł, złożonego przez Komornika Sądowego w ramach postępowania zabezpieczającego. Wnioskodawca, spółka z o.o., domagał się wydania mu tych środków po upadku zabezpieczenia. Sąd Rejonowy w Żyrardowie oddalił wniosek, argumentując, że zwrot depozytu w takiej sytuacji powinien być inicjowany przez komornika, który jest dysponentem środków, a nie przez sąd w trybie przepisów o sprawach depozytowych (art. 693¹¹ kpc). Sąd Rejonowy wskazał, że jeśli komornik nie podejmie działań, wnioskodawcy przysługuje skarga na jego zaniechanie. Sąd Okręgowy w Płocku, rozpoznając apelację wnioskodawcy, podzielił to stanowisko. Podkreślono, że depozyty sądowe mogą mieć charakter materialnoprawny (w celu zwolnienia się ze zobowiązania) lub procesowy (w ramach postępowania zabezpieczającego/egzekucyjnego). W przypadku depozytów złożonych w ramach postępowania zabezpieczającego, to organ egzekucyjny (komornik) jest właściwy do oceny zasadności zwrotu środków po upadku zabezpieczenia. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną, a także wniosek uczestników o zasądzenie kosztów postępowania za drugą instancję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może zwrócić środków w tym trybie. Zwrot depozytu złożonego przez komornika w ramach postępowania zabezpieczającego powinien być inicjowany przez komornika.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że art. 693¹¹ kpc odnosi się do depozytów złożonych w celu zwolnienia się z wykonania zobowiązania, a nie do depozytów złożonych w ramach postępowania zabezpieczającego lub egzekucyjnego. W przypadku tych drugich, dysponentem środków jest komornik, który powinien dokonać zwrotu po upadku zabezpieczenia, a w razie jego bezczynności, przysługuje skarga na jego czynność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w Żyrardowie

Strony

NazwaTypRola
(...) spółki z o.o. w G.spółkawnioskodawca
(...) spółki z o.o. w G.spółkauczestnik
(...) spółki z o.o. w G.spółkauczestnik
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Żyrardowie M. B.organ_państwowykomornik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w II instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 693¹¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten odnosi się do sytuacji, gdy wierzyciel nie zażądał zwrotu świadczenia złożonego do depozytu sądowego, pomimo ziszczenia się warunków uprawniających go do złożenia takiego wniosku. Nie ma zastosowania do depozytów złożonych w ramach postępowania zabezpieczającego.

k.p.c. art. 692

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zezwolenia sądu na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego.

k.p.c. art. 693

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zezwolenia sądu na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego.

k.p.c. art. 752

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy złożenia pieniędzy i papierów wartościowych do depozytu zajętych wskutek zabezpieczenia roszczenia pieniężnego.

k.p.c. art. 492 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności.

k.p.c. art. 767 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący skargi na czynność komornika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwrot depozytu złożonego przez komornika w ramach postępowania zabezpieczającego powinien być inicjowany przez komornika, a nie przez sąd w trybie przepisów o sprawach depozytowych. W przypadku bezczynności komornika w przedmiocie zwrotu depozytu, przysługuje skarga na jego czynność (zaniechanie).

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy, jako faktyczny dysponent zdeponowanych środków, ma obowiązek wydania ich na żądanie dłużnika w oparciu o art. 693¹¹ kpc.

Godne uwagi sformułowania

Zabezpieczenie upadło na skutek uchylenia przez Sąd Okręgowy w Toruniu zabezpieczenia wynikającego z nakazu zapłaty dysponentem zdeponowanych środków nie jest Sąd, a komornik sądowy To organ prowadzący postępowanie zabezpieczające władny jest ocenić, czy istnieje podstawa do zwrotu na rzecz obowiązanego zdeponowanych sum pieniężnych Zatem w depozycie sądowym mogą znajdować się dwie grupy depozytów: składanych, jako przedmiot świadczenia w celu zwolnienia się z wykonania zobowiązania oraz składanych i pozostawianych wskutek potrzeb i dla celów postępowania zabezpieczającego lub egzekucyjnego.

Skład orzekający

Renata Wanecka

przewodniczący-sprawozdawca

Joanna Świerczakowska

sędzia

Katarzyna Mirek - Kwaśnicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozróżnienie między depozytem sądowym w sprawach cywilnych a depozytem złożonym przez komornika w postępowaniu zabezpieczającym oraz właściwość organów do zwrotu środków w tych przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji złożenia środków przez komornika w ramach postępowania zabezpieczającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia ważne rozróżnienie proceduralne dotyczące depozytów sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego.

Kto naprawdę zarządza depozytem sądowym złożonym przez komornika? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ca 649/15 POSTANOWIENIE Dnia 12 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym: Przewodnicząca – SSO Renata Wanecka (spr.) Sędziowie SSO Joanna Świerczakowska SSO Katarzyna Mirek - Kwaśnicka Protokolant sekr. sądowy Anna Bałdyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2015 r. w P. sprawy z wniosku (...) spółki z o.o. w G. z udziałem (...) spółki z o.o. w G. , (...) spółki z o.o. w G. o zwrot świadczenia z depozytu sądowego na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Żyrardowie z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt I Ns 211/15 postanawia: 1. oddalić apelację; 2. oddalić wniosek uczestników (...) spółki z o.o. w (...) spółki z o.o. w G. o zasądzenie od wnioskodawcy (...) spółki z o.o. w G. kosztów postępowania za II instancję. Sygn. akt IV Ca 649/15 UZASADNIENIE We wniosku złożonym 6 marca 2015r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. domagała się wydania jej depozytu sądowego w postaci gotówki w kwocie 19.797,02 zł, złożonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Żyrardowie M. B. w imieniu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. oraz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. do depozytu sądowego w Sądzie Rejonowym w Żyrardowie. Postanowieniem z 11 czerwca 2015r., wydanym w sprawie I Ns 211/15, Sąd Rejonowy w Żyrardowie oddalił wniosek o zwrot depozytu. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Żyrardowie M. B. prowadził postępowanie w przedmiocie wykonania zabezpieczenia w sprawie Km 4801/13, dokonując wpłaty na rachunek depozytowy Ministra Finansów łącznie kwoty 19.797,02 zł. Zabezpieczenie upadło na skutek uchylenia przez Sąd Okręgowy w Toruniu zabezpieczenia wynikającego z nakazu zapłaty z 29 października 2013r. Oddalając wniosek, Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z treścią art. 693 11 § 1 kpc na żądanie dłużnika sąd zwróci mu depozyt, jeżeli wierzyciel nie zażądał wydania depozytu. Przepis ten stanowi konsekwencję złożenia przedmiotu do depozytu sądowego na podstawie zezwolenia sądu udzielonego na podstawie art. 693 2 kpc . Oznacza to, że zwrot depozytu sądowego w oparciu o przepis art. 693 11 § 1 kpc może nastąpić w sytuacji, gdy zostało wydane postanowienie zezwalające na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu. W niniejszej sprawie obowiązany zwrócił się o zwrot zdeponowanej kwoty 19.797,02 zł, która stanowi sumę środków zabezpieczonych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Żyrardowie M. B. w ramach postępowania zabezpieczającego toczącego się pod sygn. akt Km 4801/13 - na podstawie nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym w dniu 29 października 2013r. sygn. akt VI GNc 437/13. Zdaniem Sądu Rejonowego oznacza to, że dysponentem zdeponowanych środków nie jest Sąd, a komornik sądowy. To organ prowadzący postępowanie zabezpieczające władny jest ocenić, czy istnieje podstawa do zwrotu na rzecz obowiązanego zdeponowanych sum pieniężnych. Na marginesie Sąd podkreślił, że w ramach postępowania zabezpieczającego Komornik w dniu 30 grudnia 2013r. zwrócił się do tut. Sądu o zwrot z sumy zdeponowanej w dniu 14 listopada 2013r. kwoty 1.722,19 zł. Ta okoliczność zdaniem Sądu przesądza o tym, że to Komornik jest władny dysponować kwotą znajdującą się aktualnie w depozycie, mając zaś wiedzę o upadku zabezpieczenia, zwróci się do Sądu o zwrot środków pozostających w depozycie celem przekazania ich obowiązanemu. Apelację na postanowienie złożył wnioskodawca, zaskarżając je w całości i zarzucił obrazę art. 963 11 § 1 kpc poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niewydanie dłużnikowi depozytu sądowego na jego żądanie, w sytuacji gdy Sąd Rejonowy w Żyrardowie, jako faktyczny dysponent zdeponowanych środków, ma obowiązek wydania tychże środków na żądanie złożone przez dłużnika. Mając powyższe na uwadze, wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zezwolenie na wydanie (...) spółce z o.o. w G. środków zdeponowanych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Żyrardowie na rachunku depozytowym Ministra Finansów oraz o zasadzenie od uczestników na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, że art. 693 11 kpc nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Zgodnie z treścią § 1 tegoż artykułu, na żądanie dłużnika sąd zwróci mu depozyt, jeżeli wierzyciel nie zażądał wydania depozytu. Przepis ten odnosi się do sytuacji, gdy wierzyciel nie zażądał zwrotu świadczenia złożonego do depozytu sądowego, pomimo ziszczenia się warunków uprawniających go do złożenia takiego wniosku. Słusznie Sąd I instancji stwierdził, że wnioskodawca mógłby domagać się zwrotu depozytu w tym trybie tylko wówczas, gdyby wcześniej w postepowaniu o złożenie do depozytu sądowego uzyskał zezwolenie Sądu na podstawie art. 692 – 693 2 kpc . W postępowaniu zabezpieczającym lub egzekucyjnym również mówi się o złożeniu do depozytu sądowego pieniędzy (kwoty, sumy, należności, dochodu), dokumentów, rzeczy. Regulacja zawarta w Kodeksie postępowania cywilnego w dziale V Sprawy depozytowe, odnosi się do instytucji prawa materialnego, rodzącej skutki materialnoprawne, podczas gdy oparte na art. 752 kpc złożenie pieniędzy i papierów wartościowych do depozytu, zajętych wskutek zabezpieczenia roszczenia pieniężnego, jest instytucją procesową mającą na celu tylko zabezpieczenie tego roszczenia. Zgodnie z art. 492 § 1 kpc nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności. Na tej podstawie spółki (...) złożyły wniosek o wszczęcie postępowania zabezpieczającego i w toku tego postępowania nastąpiło złożenie gotówki do depozytu sądowego. Zatem w depozycie sądowym mogą znajdować się dwie grupy depozytów: składanych, jako przedmiot świadczenia w celu zwolnienia się z wykonania zobowiązania oraz składanych i pozostawianych wskutek potrzeb i dla celów postępowania zabezpieczającego lub egzekucyjnego. Artykuły 692-693 10 kpc normują postępowanie w pierwszej fazie realizacji wspomnianej instytucji prawa materialnego, a przepisy z zakresu postępowania zabezpieczającego lub egzekucyjnego, w wyniku którego następuje zaspokojenie wierzyciela zgodnie z tytułem wykonawczym. Wbrew przekonaniu wnioskodawcy, fakt że kwota 19.797,02 zł znajduje się w depozycie Sądu Rejonowego w Żyrardowie nie oznacza, że obowiązany w postepowaniu zabezpieczającym może skutecznie domagać się jego wydania w oparciu o art. 693 11 kpc . Jeśli wnioskodawca stoi na stanowisku, że wskutek upadku zabezpieczenia, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Żyrardowie M. B. powinien zwrócić obowiązanemu zabezpieczoną w postepowaniu Km 4801/13 gotówkę, to należy wystąpić z wnioskiem do Komornika. Jeśli organ egzekucyjny nie podejmie w tej sprawie czynności, obowiązanemu służy prawo do złożenia skargi na czynność (zaniechanie) komornika na podstawie art. 767 § 1 kpc . Jedynie w postepowaniu wywołanym skargą możliwe jest dokonanie oceny postępowania komornika i ewentualne nakazanie mu podjęcia określonych czynności w sprawie. Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 kpc . O kosztach postępowania w II instancji Sąd orzekł w myśl art. 520 § 1 kpc i dlatego oddalił wniosek uczestników o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI