IV CA 617/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o wpis współwłasności do księgi wieczystej, który opierał się na akcie notarialnym darowizny udziału w nieruchomości z majątku osobistego męża na rzecz żony. Akt ten został następnie sprostowany przez notariusza w zakresie ustroju majątkowego małżeńskiego, do którego miał wejść darowany udział. Sąd Rejonowy pierwotnie uwzględnił wniosek po sprostowaniu. Jednakże, Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację męża, uznał, że sprostowanie przez notariusza nie mogło skutecznie zmienić treści oświadczenia woli stron w zakresie ustroju majątkowego. Kluczowe było ustalenie, że małżonkowie wcześniej, bo w grudniu 2014 roku, ustanowili rozdzielność majątkową. W związku z tym, darowany udział, pochodzący z majątku osobistego męża, nie mógł wejść do majątku wspólnego, ani ustawowego, ani umownie rozszerzonego. Sąd Okręgowy uchylił zatem wpis dokonany przez Sąd Rejonowy i oddalił wniosek o wpis, wskazując na istnienie przeszkody prawnej do jego dokonania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wpisów do ksiąg wieczystych, dopuszczalności sprostowań aktów notarialnych przez notariusza oraz skutków ustanowienia rozdzielności majątkowej dla późniejszych czynności prawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustrojem majątkowym małżonków i darowizną nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy notariusz może sprostować protokołem zmianę rodzaju wspólności majątkowej małżeńskiej w akcie notarialnym, jeśli taka zmiana nie jest oczywistą omyłką?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, notariusz może sprostować jedynie niedokładności, błędy pisarskie, rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Zmiana ustroju majątkowego małżeńskiego nie mieści się w tej kategorii.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sprostowanie przez notariusza rodzaju wspólności majątkowej małżeńskiej nie było dopuszczalne w trybie art. 80 § 4 Prawa o notariacie, ponieważ nie stanowiło ono oczywistej omyłki.
Czy darowany udział w nieruchomości, pochodzący z majątku osobistego jednego z małżonków, może wejść do majątku wspólnego małżonków po ustanowieniu rozdzielności majątkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, po ustanowieniu rozdzielności majątkowej między małżonkami, wspólny majątek przestaje istnieć, a darowany udział z majątku osobistego nie może wejść do majątku wspólnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że ustanowienie rozdzielności majątkowej przez małżonków w akcie notarialnym uniemożliwiło skuteczne włączenie darowanego udziału do majątku wspólnego, nawet jeśli strony w akcie darowizny wskazały inny ustrój majątkowy.
Jaki jest zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego przy rozpoznawaniu wniosku o wpis?
Odpowiedź sądu
Sąd wieczystoksięgowy bada treść i formę wniosku, dołączone dokumenty oraz treść księgi wieczystej, sprawdzając, czy wniosek pochodzi od osoby legitymowanej i czy okoliczności w nim przytoczone mogą być podstawą wpisu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na art. 626 § 2 k.p.c. i orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując na zakres badania wniosku przez sąd wieczystoksięgowy, co uzasadniało analizę dokumentów znajdujących się w aktach księgi wieczystej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (7)
Główne
pr. not. art. 80 § § 4
Ustawa - Prawo o notariacie
Notariusz może sprostować protokołem niedokładności, błędy pisarskie, rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Zmiana ustroju majątkowego małżeńskiego nie jest oczywistą omyłką.
k.p.c. art. 626 § § 8 ust. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego, nakazując badanie treści i formy wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd odwoławczy.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o procesie do postępowań nieprocesowych.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli.
k.c. art. 888 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa darowizny.
k.r.o. art. 47 § § 1 i 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Umowy majątkowe małżeńskie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustanowienie rozdzielności majątkowej przez małżonków przed darowizną uniemożliwia włączenie darowanego udziału do majątku wspólnego. • Sprostowanie przez notariusza zmiany ustroju majątkowego nie jest dopuszczalne w trybie oczywistej omyłki.
Odrzucone argumenty
Sprostowanie aktu notarialnego przez notariusza było skuteczne i dopuszczalne. • Wola stron darowizny była taka, aby udział wszedł do majątku wspólnego, niezależnie od istniejącego ustroju majątkowego.
Godne uwagi sformułowania
sąd wieczystoksięgowy bada treść i formę wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej • prostowanie m. in. tylko oczywistych omyłek, a więc takich błędów zawartych w danym dokumencie, które w sposób niebudzący wątpliwości wynikły jedynie z omyłek, a więc nie są następstwem celowego działania • umowa majątkowa wprowadzająca ustrój rozdzielności majątkowej, zawarta w czasie trwania małżeństwa, spowodowała bowiem, że wspólny majątek małżeński przestał istnieć
Skład orzekający
Anna Wrembel - Woźniak
przewodniczący
Paulina Wawrzynkiewicz
sędzia
Beata Błaszczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisów do ksiąg wieczystych, dopuszczalności sprostowań aktów notarialnych przez notariusza oraz skutków ustanowienia rozdzielności majątkowej dla późniejszych czynności prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustrojem majątkowym małżonków i darowizną nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie ustroju majątkowego małżonków i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do problemów prawnych, nawet po sprostowaniu aktu notarialnego.
“Darowizna nieruchomości a rozdzielność majątkowa: kiedy wpis do księgi wieczystej może zostać uchylony?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.