IV Ca 599/19

Sąd Okręgowy w PłockuPłock2019-09-18
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
interes prawnyart. 189 k.p.c.roszczenia regresoweopłaty eksploatacyjnenieruchomościlokal mieszkalnyumowa darowiznysłużebność

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, uznając brak jej interesu prawnego w ustaleniu obowiązku ponoszenia opłat eksploatacyjnych przez pozwaną, gdyż mogła dochodzić roszczeń regresowych.

Powódka J. K. domagała się ustalenia, że pozwana R. P. jest zobowiązana do ponoszenia opłat eksploatacyjnych związanych z zamieszkiwaniem w lokalu. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając brak interesu prawnego powódki w rozumieniu art. 189 k.p.c. Apelacja powódki została oddalona przez Sąd Okręgowy, który podzielił stanowisko sądu niższej instancji co do braku interesu prawnego, wskazując na możliwość dochodzenia roszczeń regresowych.

Sąd Okręgowy w Płocku rozpoznał apelację powódki J. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Płocku, który oddalił jej powództwo o ustalenie obowiązku ponoszenia przez pozwaną R. P. opłat eksploatacyjnych związanych z zamieszkiwaniem w lokalu. Sąd Rejonowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie brakiem interesu prawnego powódki w wytoczeniu powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., wskazując na możliwość dochodzenia przez nią roszczeń regresowych. Powódka w apelacji zarzuciła naruszenie art. 189 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie braku interesu prawnego, a także naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zakresie oceny dowodów dotyczących obciążenia kosztami. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za niezasadną. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i uznał za trafne rozstrzygnięcie o braku interesu prawnego powódki w wytoczeniu powództwa o ustalenie. Podkreślono, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, brak jest interesu prawnego w ustaleniu, gdy możliwe jest dochodzenie ochrony prawnej w drodze powództwa o zasądzenie świadczeń pieniężnych, zwłaszcza gdy są one wymagalne. W tej sytuacji powódka mogła dochodzić swoich praw w drodze powództwa o zasądzenie świadczeń regresowych od pozwanej. W związku z tym, że powództwo zostało trafnie oddalone z powodu braku interesu prawnego, Sąd Okręgowy nie badał merytorycznie kwestii obciążenia stron kosztami utrzymania lokalu.

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, powódka nie ma interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie, jeśli może dochodzić swoich praw w drodze powództwa o zasądzenie świadczeń pieniężnych (roszczeń regresowych).

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że powódka nie ma interesu prawnego w ustaleniu obowiązku ponoszenia opłat eksploatacyjnych przez pozwaną, ponieważ może dochodzić tych należności w drodze powództwa o zasądzenie świadczeń regresowych. Możliwość dochodzenia świadczenia pieniężnego wyklucza interes prawny w ustaleniu stosunku prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

R. P.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapowódka
R. P.osoba_fizycznapozwana
R. R. - P.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma interesu prawnego ten, kto może poszukiwać ochrony prawnej w drodze powództwa o zasądzenie świadczeń pieniężnych, o ile są one wymagalne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 387 § § 2 1

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku, gdy sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego ani nie zmienił ustaleń faktycznych sądu I instancji, a w apelacji nie zgłoszono zarzutów dotyczących tych ustaleń, uzasadnienie orzeczenia zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego powódki w wytoczeniu powództwa o ustalenie, gdyż może ona dochodzić roszczeń regresowych w drodze powództwa o zasądzenie świadczeń pieniężnych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 189 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że powódka nie ma interesu prawnego w ustaleniu obowiązku ponoszenia opłat eksploatacyjnych przez pozwaną. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez niewszechstronną ocenę materiału dowodowego w zakresie obciążenia kosztami ogrzewania i energii elektrycznej.

Godne uwagi sformułowania

nie ma interesu prawnego ten, kto może poszukiwać ochrony prawnej w drodze powództwa o zasądzenie świadczeń pieniężnych, o ile są one wymagalne. Powódka może realizować swój interes prawny w drodze powództwa o zasądzenie od pozwanej świadczeń regresowych z tytułu uiszczonych opłat za korzystanie z mieszkania.

Skład orzekający

Katarzyna Mirek - Kwaśnicka

przewodniczący

Małgorzata Szeromska

sprawozdawca

Joanna Świerczakowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie, gdy możliwe jest dochodzenie roszczeń pieniężnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w ustaleniu obowiązku ponoszenia opłat eksploatacyjnych, gdy istnieją podstawy do roszczeń regresowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię procesową dotyczącą interesu prawnego w sprawach o ustalenie, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy nie warto iść do sądu po ustalenie? Kluczowa rola interesu prawnego w sprawach cywilnych.

Sektor

nieruchomości

Lexedit Research — analiza prawna z AI

Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.

Analiza orzecznictwa

Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA

Aktualne przepisy

Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP

Komentarze doktrynalne

Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV Ca 599/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2019 roku Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia Katarzyna Mirek - Kwaśnicka Sędzia Małgorzata Szeromska (spr.) Sędzia Joanna Świerczakowska Protokolant: Katarzyna Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie 18 września 2019r. w P. sprawy z powództwa J. K. przeciwko R. P. (1) o ustalenie na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Płocku z 14 marca 2019 r. sygn. akt I C 1709/16 1. oddala apelację; 2. zasądza od J. K. na rzecz R. R. - P. kwotę 600 (sześćset) złotych powiększoną o podatek VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej pozwanej przez adw. B. Z. w II instancji. Sygn. akt IV Ca 599/19 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Płocku wyrokiem z 14 marca 2019 r. oddalił powództwo J. K. skierowane przeciwko R. P. (2) o ustalenie, ze pozwana jest zobowiązana do ponoszenia opłat eksploatacyjnych związanych z zamieszkiwaniem w lokalu położonym w P. przy ul. (...) . Sad Rejonowy uznał, że powódka nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. w wytoczeniu powództwa o ustalenie. Apelację od tego orzeczenia złożyła powódka, zaskarżając wyrok w części dotyczącej oddalenia powództwa i zasądzenia kosztów, zarzucając: 1. naruszenie art. 189 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że powódka nie ma interesu prawnego w ustaleniu, ze pozwana na podstawie umowy darowizny zobowiązana jest do ponoszenia opłat eksploatacyjnych związanych z zamieszkiwaniem w lokalu, albowiem ma możliwość dochodzenia roszczeń regresowych; 2. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób niewszechstronny i uznanie, że koszty ogrzewania i energii elektrycznej obciążają powódkę jako obdarowaną, podczas gdy osoba uprawnioną z tytułu ustanowienia służebności jest pozwana. Apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponieważ Sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego ani nie zmienił ustaleń faktycznych Sądu I instancji, a w apelacji nie zgłoszono zarzutów dotyczących tych ustaleń, uzasadnienie orzeczenia zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej, stosownie do treści art. 387 § 2 1 k.p.c. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja jest niezasadna, a jej zarzuty chybione. Sąd Okręgowy podziela i uznaje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy. Ocena prawna braku interesu prawnego powódki w wytoczeniu powództwa o ustalenie jest trafna. Odnosząc się do pierwszego zarzutu apelacji stwierdzić należy, że nie może budzić wątpliwości, że powódka ma interes prawny w ustaleniu, iż pozwana powinna ponosić koszty utrzymania mieszkania. Nie taka też była przyczyna oddalenia powództwa. Powództwo zostało oddalone z uwagi na brak interesu prawnego powódki w wytoczeniu powództwa o ustalenie stosunku prawnego, a to jest zupełnie odmienna kwestia. Na gruncie art. 189 k.p.c. utrwalone i jednolite jest orzecznictwo, że nie ma interesu prawnego ten, kto może poszukiwać ochrony prawnej w drodze powództwa o zasądzenie świadczeń pieniężnych, o ile są one wymagalne. Powódka może realizować swój interes prawny w drodze powództwa o zasądzenie od pozwanej świadczeń regresowych z tytułu uiszczonych opłat za korzystanie z mieszkania, z materiału dowodowego wynika bowiem, że powódka wzywana przez spółdzielnię mieszkaniową, dokonała zapłaty. W toku rozpoznania sprawy o świadczenie sąd zobowiązany jest ustalić (jako przesłankę rozstrzygnięcia), która ze stron procesu zobowiązana jest do ponoszenia tych kosztów. W procesie tzw. regresowym stan niepewności co do tej kwestii zostanie usunięty. Gdyby powódka nie zapłaciła należności na rzecz spółdzielni, wówczas wzywana przez nią do spełnienia świadczenia miałaby interes w wytoczeniu powództwa o ustalenie, aby stan niepewności usunąć. Możliwość wytoczenia powództwa o świadczenie powoduje brak interesu prawnego w wytoczeniu powództwa z art. 189 k.p.c. Skoro powództwo w rozpoznawanej sprawie zostało trafnie oddalone z uwagi na sam brak interesu prawnego w wytoczeniu powództwa, nie ma podstaw do dokonywania merytorycznej oceny na której ze stron ciąży zobowiązanie do ponoszenia kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego, zatem nie ma potrzeby odnoszenia się do zarzutu sformułowanego w punkcie drugim apelacji. Z powyższych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną na podstawie art. 385 k.p.c. , rozstrzygając o kosztach procesu na podstawie art. 98 k.p.c.