IV Ca 589/15

Sąd Okręgowy w S.S.2015-11-27
SAOSinnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
kuratorosoba nieobecnadoręczeniepostępowanie administracyjneKodeks postępowania cywilnegoKodeks rodzinny i opiekuńczyapelacja

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, podtrzymując decyzję Sądu Rejonowego o odmowie ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej, ponieważ nie wykazano faktycznej niemożności prowadzenia przez nią spraw.

Wnioskodawca G. C. domagał się ustanowienia kuratora dla T. H., który przebywał za granicą i nie mógł być skutecznie doręczony w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że sam fakt nieobecności nie wystarcza, a wnioskodawca nie wykazał, że osoba nieobecna nie może prowadzić swoich spraw. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, podkreślając, że ustanowienie kuratora wymaga wykazania nie tylko nieznajomości miejsca pobytu, ale także faktycznej niemożności prowadzenia spraw, co nie zostało udowodnione.

Sprawa dotyczyła wniosku G. C. o ustanowienie kuratora dla T. H., który przebywał za granicą (w A.) i nie mógł być skutecznie doręczony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym jego wymeldowania. Wnioskodawca wskazał, że nie jest w stanie ustalić aktualnego adresu T. H. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, opierając się na art. 184 § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (kr i op), argumentując, że sam fakt nieobecności nie jest wystarczający, a wnioskodawca nie wykazał, że osoba nieobecna faktycznie nie może prowadzić swoich spraw. Sąd Rejonowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego. Wnioskodawca złożył apelację, twierdząc, że przedłożone dokumenty (oświadczenie właściciela nieruchomości, wydruk danych osobowych i adresowych, informacja z rejestru gruntów) są wystarczające. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Podkreślono, że choć nastąpiły zmiany ustrojowe i istnieją nowe systemy ewidencji, to nadal kluczowe jest wykazanie nie tylko nieznajomości miejsca pobytu, ale także faktycznej niemożności prowadzenia spraw przez osobę nieobecną. Sąd Okręgowy wskazał, że ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy i wymaga wyczerpania wszelkich środków zmierzających do ustalenia miejsca pobytu, w tym przesłuchania świadków czy ustalenia osób spokrewnionych, co nie zostało uczynione. Sąd odwołał się również do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt nieobecności nie jest wystarczający. Konieczne jest wykazanie faktycznej niemożności prowadzenia spraw przez osobę nieobecną.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ustanowienie kuratora wymaga wykazania dwóch przesłanek: nieznajomości miejsca pobytu oraz faktycznej niemożności prowadzenia spraw. Ciężar udowodnienia drugiej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać, że podjął wszelkie możliwe kroki w celu ustalenia miejsca pobytu i niemożności prowadzenia spraw przez osobę nieobecną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy

Strony

NazwaTypRola
G. C.innewnioskodawca
T. H.inneosoba, dla której ustanowiono kuratora (uczestnik postępowania)

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 184 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten wymaga wykazania nie tylko nieznajomości miejsca pobytu, ale także faktycznej niemożności prowadzenia przez osobę spraw.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji jako bezzasadnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 34 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zobowiązuje organ administracyjny do skorzystania z kognicji sądu w celu ustanowienia kuratora dla strony nieobecnej w postępowaniu administracyjnym.

k.p.c. art. 143

Kodeks postępowania cywilnego

Wykluczony jako podstawa prawna ustanowienia przedstawiciela dla osoby nieobecnej będącej stroną postępowania administracyjnego.

k.p.c. art. 299

Kodeks postępowania cywilnego

Może być wykorzystany do przesłuchania na okoliczność niemożności prowadzenia spraw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez wnioskodawcę faktycznej niemożności prowadzenia spraw przez osobę nieobecną. Konieczność wyczerpania wszelkich środków zmierzających do ustalenia miejsca pobytu strony.

Odrzucone argumenty

Przedłożone dokumenty są wystarczające do wykazania przesłanek z art. 184 § 1 kr i op. Zmiany ustrojowe i nowe systemy ewidencji umożliwiające weryfikację danych.

Godne uwagi sformułowania

sam fakt nieobecności uczestnika, bez równoczesnego wykazania przez osobę zainteresowaną, że osoba nieobecna rzeczywiście nie może prowadzić swych spraw, nie stanowi podstawy do ustanowienia kuratora Ustanowienie kuratora winno mieć zaś miejsce po wyczerpaniu wszelkich środków zmierzających do ustalania miejsca pobytu strony. należy tym bardzie wnikliwe ocenić , czy doszło do uprawdopodobnienia drugiej ze wskazanej w art. 184 kr i op przesłanki.

Skład orzekający

Elżbieta Jaroszewicz

przewodniczący

Wanda Dumanowska

sędzia

Jolanta Deniziuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych przy wnioskowaniu o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej, zwłaszcza w kontekście postępowań administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o ustanowienie kuratora, gdzie kluczowe jest udowodnienie faktycznej niemożności prowadzenia spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne trudności w ustanowieniu kuratora dla osoby nieobecnej, co jest istotne dla prawników procesowych i administracyjnych.

Kiedy sąd ustanowi kuratora dla osoby zaginionej? Kluczowe wymogi formalne.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV Ca 589/15 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2015r. Sąd Okręgowy w S. IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym : Przewodniczący: SSO Elżbieta Jaroszewicz Sędziowie SO: Wanda Dumanowska, Jolanta Deniziuk (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zadrożna po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015 r., w S. na rozprawie sprawy z wniosku G. C. z udziałem T. H. o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 24 sierpnia 2015 r. sygn. akt III RNs 105/15 postanawia: oddalić apelację. IV Ca 589/15 UZASADNIENIE G. C. wystąpiła do Sądu Rejonowego o ustanowienie dla osoby nieobecnej T. H. kuratora. Wskazała, iż wobec uczestnika postępowania prowadzane jest postępowanie administracyjne w sprawie o jego wymeldowanie. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie zostało skuteczne doręczone albowiem od października 2014r. przebywa on na terenie A. . Jednocześnie podniósł, iż nie jest w stanie ustalić aktualnego adresu uczestnika postępowania. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2015r. Sąd Rejonowy wniosek oddalił. W uzasadnieniu podniesiono, iż sam fakt nieobecności uczestnika, bez równoczesnego wykazania przez osobę zainteresowaną, że osoba nieobecna rzeczywiście nie może prowadzić swych spraw, nie stanowi podstawy do ustanowienia kuratora w oparciu o art. 184§1 kr i op . W tym miejscu Sąd powołał się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 1968r., sygn. akt IIICRN 427/68. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby podjął jakiekolwiek działania zamierzające do ustalenia miejsca pobytu uczestnika oraz wykazania, że uczestnik rzeczywiście nie może prowadzić swoich spraw. Przedłożenie oświadczeni właściciela nieruchomości, wydruk z danych osobowych i adresowych oraz z rejestru gruntów są niewystarczające do uwzględniania wniosku. Apelację od powyższego postanowienia złożył wnioskodawca G. C. . Jej zdaniem przedłożenie do wniosku dokumenty są wystarczające do wykazania przesłanek z art. 184§1 kr i op . Sąd Okręgowy zważył co następuje Podzielić ostatecznie należy stanowisko Sądu Rejonowego, iż w przedmiotowej sprawie wnioskujący nie wykazał wszystkich przesłanek umożliwiających ostateczne uwzględnienie wniosku. W części zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem skarżącego, iż od chwili wydania orzeczenia, na które w swoim uzasadnieniu powołuje się Sąd Rejonowy, doszło do istotnych zmiana ustrojowych, a także, iż powstały nowe systemy ewidencji umożliwiające niezwłoczną weryfikację danych osób, w tym i ich adresów. Do przedmiotowego wniosku załączony został wydruk danych osobowo- adresowych prowadzony przez Gminę M. , z którego wynika dotychczasowy adres uczestnika. Załączona do wniosku informacja z rejestru gruntów dokumentuje zaś uprawienie właściciela J. R. do zgłoszenia wniosku o wymeldowanie, a z treści jej oświadczenia wynika, że uczestnik wyjechał do A. i od kilku miesięcy nie ma z nim żadnego kontaktu. Poza sporem jest, że wskazane dokumenty, zresztą nie negował tego także Sąd Rejonowy, udokumentowały fakt nieobecności uczestnika w miejscu zameldowania. Powodem zaś oddalenia wniosku, było niewykazanie drugiej z przesłanek tj. braku możliwości prowadzenia swoich spraw. W sytuacji , gdy w postępowaniu admiracyjnym konieczne jest zapewnienie właściwej reprezentacji stronie nieobecnej, przepis art. 34§1 kpc zobowiązuje organ administracyjny do skorzystania z kognicji sądu, który dokona właściwego wyboru kuratora w oparciu o przepis art. 184 kr i op . W tej sytuacji wykluczyć należy przepis art. 143 i następne kpc , jako podstawę prawną ustanowienia przedstawiciela dla osoby nieobecnej, będącej strona postępowania administracyjnego. Ustanowienie kuratora w oparciu o art. 184 kr i op nakłada na stronę wnioskującą obowiązek nie tylko wykazania, iż miejsce pobytu nie jest znane, ale wykazanie również faktycznej niemożności prowadzenia przez tą osobę jej spraw. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na organie składającym wniosek tej treści. Ustanowienie kuratora winno mieć zaś miejsce po wyczerpaniu wszelkich środków zmierzających do ustalania miejsca pobytu strony. I wbrew stanowisku apelującego taka linia orzecznicza nadal jest reprezentowania ( tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15.06.2011r., (...) oraz z dnia 28.06.2002r., (...) SA 166/02). Wobec praktycznie nieograniczonej możliwości korzystania z wyjazdów i okresowych pobytów za granica , należy tym bardzie wnikliwe ocenić , czy doszło do uprawdopodobnienia drugiej ze wskazanej w art. 184 kr i op przesłanki. W takim przypadku, w zależności od realiów konkretnego postępowania, a także w miarę potrzeby i dla zapobieżenia ewentualnym nadużyciom, należało by rozważyć zasadność np. złożenia wniosku o przesłuchanie na tą okoliczności w trybie art. 299 kpc np. stronę postępowania administracyjnego, sąsiadów, podjęcia próby ustalenia osób spokrewnionych, ustalenia gdzie kierowana jest korespondencja itp. ( tak też uzasadnienie Sądu Najwyższego z dnia 30.03.1997r., (...) 71/97). Mając powyższe na względzie , apelacje jako niezasadną, na podstawie art. 385 kpc nalazło oddalić.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę