IV Ca 448/13

Sąd Okręgowy w SłupskuSłupsk2013-09-30
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
umowa przedwstępnazabezpieczeniezwrot zadatkuodszkodowanieapelacjakoszty postępowanianieruchomości

Sąd Okręgowy w Słupsku częściowo uwzględnił apelację powodów, zasądzając od pozwanej zwrot kwoty 3000 zł z odsetkami, stanowiącej zabezpieczenie umowy przedwstępnej, a oddalił powództwo w pozostałej części.

Powodowie K. S. i L. S. wnieśli apelację od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Słupsku, który oddalił ich pozew o zapłatę 5.116,80 zł odszkodowania. Sąd Okręgowy w Słupsku, rozpoznając apelację, stwierdził, że choć powodowie nie udowodnili poniesienia szkody w postaci utraconych korzyści związanych z umową pośrednictwa, to jednak umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości z dnia 8 maja 2012 r. zawierała zapis o wpłacie przez kupujących 3000 zł tytułem zabezpieczenia, które miało zostać zwrócone przez sprzedającą (pozwaną) w przypadku jej odstąpienia od umowy. Sąd uznał, że roszczenie o zwrot tej kwoty jest uzasadnione.

Sąd Okręgowy w Słupsku rozpoznał apelację powodów K. S. i L. S. od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Słupsku, który oddalił ich pozew o zapłatę kwoty 5.116,80 zł tytułem odszkodowania za szkodę poniesioną w związku z liczeniem na zawarcie umowy przyrzeczonej. Sąd Okręgowy, działając w postępowaniu uproszczonym, ocenił, że apelacja mogła być oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd II instancji, zgodnie z art. 382 k.p.c., dokonał własnej, samodzielnej oceny zebranego materiału. Stwierdzono, że powodowie nie udowodnili poniesienia szkody w zakresie utraconych korzyści związanych z umową pośrednictwa, co stanowiło polemikę z prawidłowym stanowiskiem Sądu Rejonowego. Jednakże, Sąd Okręgowy ustalił, że bezspornym było zawarcie w dniu 8 maja 2012 r. umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości, w której strony zobowiązały się zawrzeć umowę przyrzeczoną do 30 czerwca 2012 r. W umowie tej strony ustaliły, że kupujący (powodowie) wpłacili 3000 zł tytułem zabezpieczenia, a w przypadku odstąpienia od umowy przez sprzedającą (pozwaną), kwota ta miała zostać zwrócona w terminie 7 dni. Sąd uznał, że okoliczność ta, wynikająca z jednoznacznej treści umowy, powinna zostać uwzględniona w ramach zastosowania prawa materialnego, mimo że nie była podstawą prawną dochodzonego pierwotnie roszczenia o odszkodowanie. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając od pozwanej na rzecz powodów kwotę 3000 zł z ustawowymi odsetkami, a w pozostałej części powództwo oddalił. Sąd orzekł również o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji może uwzględnić roszczenie o zwrot kwoty wpłaconej jako zabezpieczenie, jeśli wynika ono z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, nawet jeśli pierwotnie dochodzono odszkodowania z innego tytułu, a sąd pierwszej instancji nie wziął tej okoliczności pod uwagę.

Uzasadnienie

Sąd rozpoznający żądanie zapłaty nie jest związany podstawą prawną dochodzonego roszczenia i orzeka w oparciu o ustalenia faktyczne. Okoliczność wpłaty kwoty zabezpieczenia i obowiązku jej zwrotu w przypadku odstąpienia od umowy powinna zostać wzięta pod uwagę przez sąd.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowe uwzględnienie apelacji

Strona wygrywająca

K. S. i L. S.

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznapowód
L. S.osoba_fizycznapowód
Z. D.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (16)

Główne

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

k.c. art. 367

Kodeks cywilny

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 505(13) § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 505(9) § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 321 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 12 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa przedwstępna zawierała zapis o zwrocie kwoty zabezpieczenia w przypadku odstąpienia od umowy przez sprzedającą.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o odszkodowanie za szkodę poniesioną przez liczenie na zawarcie umowy przyrzeczonej, przy braku dowodów na faktyczne poniesienie szkody.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie apelacyjne jest przedłużeniem procesu przeprowadzonego przez pierwszą instancję, co oznacza, że nie toczy się on na nowo. Sąd rozpoznając żądanie zapłaty odszkodowania nie jest związany podstawą prawną dochodzonego roszczenia.

Skład orzekający

Mariusz Struski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umowy przedwstępnej, zabezpieczenia jej wykonania oraz możliwości dochodzenia zwrotu wpłaconych kwot, a także zakresu kontroli sądu drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpłaty zabezpieczenia w umowie przedwstępnej i możliwości dochodzenia jego zwrotu w oparciu o ustalenia faktyczne, a nie tylko podstawę prawną pierwotnego żądania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne czytanie umów i jakie mogą być konsekwencje nieuwzględnienia przez sąd pierwszej instancji istotnych zapisów umowy, nawet jeśli pierwotne żądanie było inne.

Nawet jeśli sąd pierwszej instancji się pomyli, umowa przedwstępna może uratować Twoje pieniądze!

Dane finansowe

WPS: 5116,8 PLN

zwrot zabezpieczenia: 3000 PLN

zwrot kosztów postępowania: 869,07 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 505,04 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ca 448/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku, Wydział IV Cywilny Odwoławczy W składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mariusz Struski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013r. w Słupsku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa K. S. i L. S. przeciwko Z. D. o zapłatę na skutek apelacji powodów od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 4 czerwca 2013r. sygn. akt I C 2655/12 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że : a/ zasądza od pozwanej Z. D. solidarnie na rzecz powodów K. S. i L. S. kwotę 3000 (trzy tysiące) zł. z ustawowymi odsetkami od dnia 20 grudnia 2012r. do dnia zapłaty i oddala powództwo w pozostałej części; b/ zasądza od pozwanej Z. D. solidarnie na rzecz powodów K. S. i L. S. kwotę 869,07 (osiemset sześćdziesiąt dziewięć, 07/100) zł. tytułem zwrotu części kosztów, 2. oddala apelację w pozostałym zakresie, 3. zasądza od pozwanej Z. D. solidarnie na rzecz powodów K. S. i L. S. kwotę 505,04 ( pięćset pięć, 04/100) zł. tytułem zwrotu części kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt IV Ca 448/13 UZASADNIENIE Rozpoznając złożoną przez powodów L. S. i K. S. apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 4 czerwca 2013r. sygn. akt IC 2655/12, w którym oddalono ich pozew wniesiony przeciwko pozwanej Z. D. o zapłatę kwoty 5.116,80 zł tytułem odszkodowania za szkodę, którą powodowie ponieśli przez to, że liczyli na zawarcie umowy przyrzeczonej, przy uwzględnieniu treści art. 505 13 § 2 kpc , Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja w części zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu uproszczonym apelacja może być oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, albo naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy ( art. 505 ( 9 ) § 1 ( 1) kpc ). Rolą Sądu Okręgowego było zatem dokonanie oceny, czy rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego wydane zostało z naruszeniem, jak zarzucono w apelacji, prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 i art. 232 kpc w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie bacząc na treść art. 382 k.p.c. , Sąd II instancji ma nie tylko uprawnienie, ale wręcz obowiązek rozważenia na nowo całego zebranego w sprawie materiału oraz dokonania własnej, samodzielnej i swobodnej oceny, w tym oceny zgromadzonych dowodów (uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1998 r., II CKN 704/97 - za pośrednictwem Systemu Informacji Prawnej Lex) . Sąd II instancji nie ogranicza się zatem tylko do kontroli Sądu I instancji, lecz bada ponownie całą sprawę, a rozważając wyniki postępowania przed sądem I instancji, władny jest ocenić je samoistnie. Postępowanie apelacyjne jest przedłużeniem procesu przeprowadzonego przez pierwszą instancję, co oznacza, że nie toczy się on na nowo. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił Sądowi rozpoznającemu apelację na konstatację, że dokonane przez Sąd Rejonowy rozstrzygnięcie nie jest w pełni prawicowe. Nie dotyczy to jednak wniosków wywiedzionych z przeprowadzonego postępowania dowodowego w zakresie zakwestionowania udowodnienia zawarcia przez powodów z biurem nieruchomości umowę pośrednictwa kupna, poniesienia kosztów wynagrodzenia prowizyjnego z tego tytułu przez to, że pozwana odstąpiła od umowy przyrzeczonej i uchyliła się od zawarcia umowy przyrzeczonej nadto zapłaty kwoty 123 zł tytułem kosztów poniesionych na udzielenie przez K. S. jej mężowi L. S. pełnomocnictwa do nabycia nieruchomości objętej umowa przedwstępną. W tej mierze apelacja wywiedziona przez stronę powodową stanowi wyłącznie polemikę z prawidłowym stanowiskiem Sądu Rejonowego. W opinii Sądu Okręgowego jako taka nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Sąd drugiej instancji ustalenia i rozważania Sądu a quo uznaje więc za własne, bez potrzeby ich powtarzania. Roszczenie tak uzasadniane przez apelujących wobec braku dowodów faktycznego jego poniesienia nie mieści się w granicach utraconych korzyści ( lucrum cessans ). Natomiast umknęło Sądowi , że ustalając bezsprzecznie okoliczność zawarcia w dniu 8 maja 2012r przez pozwaną Z. D. z powodami L. S. i K. S. w zwykłej formie pisemnej przedwstępną umowę sprzedaży, w której strony zobowiązały się zawrzeć w terminie do dnia 30.06.2012r umowę przyrzeczoną ustalono także, iż tytułem zabezpieczenia wykonania niniejszej umowy przez kupujących ( powodów ) wpłacili oni na czas trwania umowy przedwstępnej do depozytu Kancelarii (...) w S. kwotę 3.000zł ., a w przypadku odstąpienia od umowy przez sprzedająca ( pozwaną) kwota ta zostanie zwrócona przez sprzedającą kupującym w terminie 7 dni. Jednoznaczna treść umowy w zakresie dokonanej wpłaty nie została zakwestionowana przez pozwaną. Sąd rozpoznając żądanie zapłaty odszkodowania nie jest związany podstawą prawną dochodzonego roszczenia. Sąd orzeka w oparciu o ustalenia faktyczne i tylko wyjście poza nie, może narazić wydanie wyroku na podniesienie zarzutu naruszenia przepisu art. 321 § 1 k.p.c . W tym stanie rzeczy, okoliczność wpłaty przez powodów kwoty 3.000zł. oraz obowiązku zwrotu tej sumy przez pozwaną w przypadku odstąpienia przez nią od umowy w terminie 7 dni winna zostać wzięta pod uwagę w ramach realizacji obowiązku zastosowania prawa materialnego przez sąd a quo. Wobec tego, należało rozważyć uwzględnienie roszczenia do wysokości 3000zł. a w pozostałym zakresie powództwo oddalić jako niezasadne. Mając powyższe na względzie, apelację powodów, mocą art. 386 § 1 k.p.c. przy zast. art. 471 k.c i 361 k.c. i art. 367k .c. oraz art. 481, 455k .c. należało uwzględnić w części i orzec jak w pkt 1 lit a . Jednocześnie z powodu wyniku postępowania orzeczono jak w pkt 1 lit b c o kosztach należnych powodom, na mocy art. 98, 99 k.p.c. i 108 § 1k .p.c. oraz § 6 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (…). W dalszej zaś części, na mocy art. 385 k.p.c. apelację oddalono ( pkt 2 ) . O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono, jak w pkt 3 na podstawie art. 108 § 1, 98 i 99 kpc oraz przy zast. § 6 w zw. z 12 pkt 1 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (…).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI