IV Ca 446/17

Sąd Okręgowy w PłockuPłock2017-08-23
SAOSCywilneprawo rzeczoweNiskaokręgowy
służebność osobistadarowiznadożywotnia służebnośćkoszty utrzymaniaciężar dowoduroszczenienieruchomośćprawo rzeczowe

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że mimo ustanowionej służebności osobistej, nie udowodnił on wysokości dochodzonych roszczeń za ogrzewanie, energię i użytkowanie działki.

Powód J. T. (1) domagał się zapłaty od syna J. T. (2) za ogrzewanie, energię i użytkowanie działki, powołując się na służebność osobistą ustanowioną umową darowizny. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że pozwany wywiązywał się z obowiązku ponoszenia kosztów ogrzewania i oświetlenia poprzez wpłaty, a powód nie udowodnił wysokości roszczeń. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji i wskazując, że powód nie wykazał wysokości wydatków dotyczących tylko części nieruchomości objętej służebnością, a za nieużytkowaną z własnej woli działkę nie należy mu się ekwiwalent.

Sprawa dotyczyła powództwa J. T. (1) przeciwko jego synowi J. T. (2) o zapłatę, opartego na ustanowionej umową darowizny służebności osobistej. Powód domagał się zwrotu kosztów ogrzewania, energii elektrycznej oraz użytkowania działki, które według niego miał ponosić pozwany. Sąd Rejonowy w Sierpcu oddalił powództwo, stwierdzając, że pozwany wywiązywał się z obowiązku ponoszenia kosztów ogrzewania i oświetlenia poprzez miesięczne wpłaty na rzecz powoda, a powód nie udowodnił wysokości dochodzonych roszczeń. Sąd Okręgowy w Płocku, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Stwierdzono, że powód jest uprawniony do zamieszkiwania w jednej izbie, korzystania z kuchni i łazienki oraz użytkowania części działki, jednakże sam zajmuje cały dom i nie korzysta z działki z własnej woli. Sąd Okręgowy podkreślił, że powód nie udowodnił wysokości wydatków dotyczących wyłącznie części nieruchomości objętej służebnością, a zgodnie z art. 411 pkt 1 k.c. nie może domagać się zwrotu wydatków, które poniósł dobrowolnie, nie będąc do tego zobowiązanym. W związku z tym apelacja powoda została oddalona jako bezzasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powód nie może domagać się zwrotu tych kosztów, ponieważ nie udowodnił wysokości roszczenia dotyczącego wyłącznie części nieruchomości objętej służebnością, a także nie może domagać się zwrotu wydatków poniesionych dobrowolnie, nie będąc do tego zobowiązanym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie wykazał wysokości wydatków związanych tylko z częścią nieruchomości objętą służebnością. Ponadto, zgodnie z art. 411 pkt 1 k.c., powód nie może domagać się zwrotu kosztów, które poniósł dobrowolnie, nie będąc do tego zobowiązanym. Powód nie korzystał również z działki z własnej woli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany J. T. (2)

Strony

NazwaTypRola
J. T. (1)osoba_fizycznapowód
J. T. (2)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (2)

Główne

k.c. art. 411 § pkt. 1

Kodeks cywilny

Powód nie może domagać się zwrotu wydatków, które poniósł dobrowolnie, nie będąc do tego zobowiązanym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód nie udowodnił wysokości dochodzonego roszczenia. Powód nie może domagać się zwrotu wydatków poniesionych dobrowolnie (art. 411 pkt 1 k.c.). Powód nie korzystał z działki z własnej woli.

Odrzucone argumenty

Pozwany nie wywiązywał się z obowiązku ponoszenia kosztów ogrzewania i energii. Pozwany ponosi odpowiedzialność za koszty użytkowania działki.

Godne uwagi sformułowania

Fakt zwracania tych wpłat na rzecz wpłacającego nie miało żadnego znaczenia odnośnie biegu sprawy, gdyż pozwany miał zamiar dotrzymania zawartej pomiędzy stronami umowy i ją w pełni realizował. Przecież zobowiązany z tego tytułu pozwany dopełniał swojego obowiązku i to na przestrzeni wielu miesięcy, a nawet lat. Zatem żądanie przez powoda J. T. (1) kwot wskazanych w pozwie tj. za węgiel, drzewo, energię oraz za użytkowanie działki w świetle zebranego materiału dowodowego nie może się ostać. Powód powinien jednak udowodnić wysokość dochodzonego roszczenia, ciężar dowodu w tym zakresie obciążał powoda. Powód nie wskazał innych dowodów, które umożliwiałyby wyliczenie tych kwot tylko dla części nieruchomości objętej służebnością, zatem zasądzenie jakiejkolwiek należności z tego tytułu nie było możliwe.

Skład orzekający

Jarosław Pejta

przewodniczący

Małgorzata Szeromska

sędzia sprawozdawca

Katarzyna Mirek - Kwaśnicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 411 pkt 1 k.c. w kontekście służebności osobistej i zwrotu kosztów."

Ograniczenia: Sprawa oparta na specyficznych okolicznościach faktycznych i braku dowodów co do wysokości roszczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt rodzinny związany z dziedziczeniem i służebnościami, ale rozstrzygnięcie opiera się głównie na kwestiach proceduralnych (ciężar dowodu) i braku dowodów, co czyni ją mniej interesującą z punktu widzenia nowej wykładni prawa.

Czy syn musi płacić za prąd i ogrzewanie rodzica, gdy ten mieszka w jednym pokoju na mocy służebności?

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: IV Ca 446/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – SSO Jarosław Pejta Sędziowie SO Małgorzata Szeromska (spr.) SO Katarzyna Mirek - Kwaśnicka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Bałdyga po rozpoznaniu na rozprawie 23 sierpnia 2017 r. w P. sprawy z powództwa J. T. (1) przeciwko J. T. (2) o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Sierpcu z 28 marca 2017 r. sygn. akt I C 1391/15 oddala apelację. Sygn. akt IV Ca 446/17 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Sierpcu wyrokiem z 28 marca 2017 r. oddalił powództwo J. T. (1) skierowane przeciwko J. T. (2) o zapłatę. Istotne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i stanowiące podstawę rozstrzygnięcia były następujące: Umową darowizny z dnia 9 sierpnia 1994 roku sporządzonej w formie aktu notarialnego za rep. (...) nr (...) przez notariusza w P. Z. B. T. T. (1) darowała synowi J. T. (2) zabudowane gospodarstwo rolne o powierzchni 8,38 ha . Na rzecz powoda J. T. (1) i T. małżonków T. ustanowiona została dożywotnia służebność osobista polegająca na prawie zamieszkiwania w jednej izbie mieszkalnej ogrzanej i oświetlonej przez pozwanego J. T. (2) . Ponadto powód ze swoją żoną mieli zapewnione prawo korzystania z łazienki oraz prawo użytkowania 99 arowej działki gruntu. Cały dom objęty służebnością położony na działce nr (...) zajmuje powód . Pozwany wraz z pozostałymi członkami rodziny nie mają dostępu do tego budynku, mimo tego, że w akcie notarialnym została ustanowiona służebność dla powoda tylko w odniesieniu do jednego pokoju. Wszystkie wydatki związane z ogrzewaniem domu oraz wnoszeniem podatków ponosi powód. Pozwany natomiast nie ma realnej możliwości wejścia do tego budynku, bez interwencji Policji. Powód nie prosił nigdy pozwanego żeby ten zapłacił za wodę bądź drzewo. Pozwany każdego miesiąca wysyłał powodowi 50 zł na poczynienie opłat za budynek oraz ogrzanie pokoju, w którym powód przebywał, ale ten pozwanemu powyższą kwotę zawsze odsyłał. Była żona powoda nie mieszka razem z nim z uwagi na to, że się boi powoda, gdyż ten znęcał się nad nią. Pomiędzy stronami cały czas toczą się sprawy o zadośćuczynienie wytoczone przez powoda, o rzekome otrucie powoda. Były to sprawy zarówno cywilne jak również karne . Obecnie toczy się postępowanie o ubezwłasnowolnienie powoda, ale ten nie stawia się do Sądu. Ponadto na podwórku przed domem, w którym obecnie zamieszkuje powód znajduje się drewno, które jest ogólnie dostępne, pozwany nie zabraniał przy tym, żeby powód używał tego drewna dla siebie. Brak jest przy tym możliwości, żeby pozwany napalił powodowi w piecu gdyż nie jest wpuszczany na teren domu. Co do opłat za wodę to płaci za nią pozwany, przy czym powód podaje inkasentowi stan licznika. Za energię elektryczną natomiast płaci sam powód. Pozwany wysyłał powodowi co miesiąc pieniądze za energię elektryczną, jednak powód nigdy kwot tych nie przyjął, były one zwracane pozwanemu. W ocenie Sądu Rejonowego pozwany dokonywał na rzecz powoda J. T. (1) wpłat na poczet opłat, których dokonywać miał powód. Fakt zwracania tych wpłat na rzecz wpłacającego nie miało żadnego znaczenia odnośnie biegu sprawy, gdyż pozwany miał zamiar dotrzymania zawartej pomiędzy stronami umowy i ją w pełni realizował . w ten sposób, w ocenie Sądu okoliczność, że pozwany zobowiązał się do ogrzania i oświetlenia własnym kosztem – zdaniem Sądu - jest w pełni spełnione poprzez wpłacenie przez niego konkretnych kwot na rzecz strony powodowej. Przecież zobowiązany z tego tytułu pozwany dopełniał swojego obowiązku i to na przestrzeni wielu miesięcy, a nawet lat. Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że mimo, iż powód miał „zapisaną” jedną izbę na swój własny użytek to korzystał jednak z całego domu, czemu jednak pozwany w sposób wyraźny się nie przeciwstawiał. Zatem żądanie przez powoda J. T. (1) kwot wskazanych w pozwie tj. za węgiel, drzewo, energię oraz za użytkowanie działki w świetle zebranego materiału dowodowego nie może się ostać. Apelację od tego orzeczenia złożył powód, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając pozwanemu naganne zachowania wobec powoda i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja jest niezasadna, a jej zarzuty chybione. Sąd Okręgowy aprobuje i uznaje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji, które w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia nie były sporne. Nie ulega wątpliwości, że powód jest uprawnionym z tytułu służebności osobistej ustanowionej na rzecz jego i T. T. (1) , przysługuje mu prawo zamieszkiwania w jednej izbie mieszkalnej od strony wschodniej, ogrzanej i oświetlonej przez pozwanego, prawo do korzystania z kuchni i łazienki oraz prawo użytkowania 99 arowej działki gruntu. Poza sporem jest, że wyłącznie powód zajmuje cały dom mieszkalny, do którego nikt inny nie ma wstępu, sam korzysta także z garażu. Jak oświadczył na rozprawie apelacyjnej, działki nie używa, bo jej nie potrzebuje. Poza sporem była także okoliczność, że powód sam płaci za energię elektryczną i opał, nie korzysta z drewna zgromadzonego na posesji przez pozwanego. Okoliczności te, jako niesporne, nie wymagały dowodu. Dlatego też, co do zasady roszczenie powoda było usprawiedliwione. Powinien on jednak udowodnić wysokość dochodzonego roszczenia, ciężar dowodu w tym zakresie obciążał powoda. Powód powinien zatem wykazać wysokość wydatków na ogrzanie i oświetlenie jednej izby mieszkalnej oraz kuchni i łazienki. Dowody dołączone do akt sprawy dotyczą, ogrzewania i energii elektrycznej dla całej nieruchomości, jednak powód nie jest zobowiązany do ponoszenia kosztów ogrzewania i energii elektrycznej dla całego domu, a jeżeli to czyni, to stosownie do art. 411 pkt. 1 k.c. nie może domagać się zwrotu. Powód nie wskazał innych dowodów, które umożliwiałyby wyliczenie tych kwot tylko dla części nieruchomości objętej służebnością, zatem zasądzenie jakiejkolwiek należności z tego tytułu nie było możliwe. Natomiast ekwiwalentu za nieużytkowanie działki nie może się domagać, skoro nie korzysta z niej z własnej woli. Nie ma podstaw do czynienia Sądowi I instancji zarzutu niepouczenia powoda o spoczywającym na nim ciężarze dowodowym, powód miał bowiem ustanowionego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, z którego pomocy sam zrezygnował. Natomiast okoliczności świadczące o konflikcie pomiędzy stronami nie mają – w sytuacji nieudowodnienia wysokości roszczenia – istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Z powyższych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną na podstawie art. 385 k.p.c. Małgorzata Szeromska Jarosław Pejta Katarzyna Mirek-Kwaśnicka Zarządzenie z 4 września 2017 r.: Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć powodowi. Małgorzata Szeromska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI