IV Ca 42/13

Sąd Okręgowy w SłupskuSłupsk2013-02-22
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
tytuł wykonawczypozbawienie wykonalnościnakaz zapłatypowaga rzeczy osądzonejapelacjasąd okręgowysąd rejonowykoszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, uznając, że zarzuty dotyczyły zdarzeń sprzed wydania prawomocnego nakazu zapłaty.

Powód W. P. domagał się pozbawienia wykonalności nakazu zapłaty z 1996 r., twierdząc, że proces był fikcją i nie sprawdzono dokumentów. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, wskazując na powagę rzeczy osądzonej i brak przesłanek z art. 840 kpc. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podkreślając, że zarzuty dotyczyły zdarzeń sprzed wydania tytułu egzekucyjnego i nie można ich podnosić w powództwie przeciwegzekucyjnym, chyba że w odrębnym postępowaniu o wznowienie.

Powód W. P. wniósł pozew o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty z 1996 r. wydanego przez Sąd Rejonowy w Chodzieży. Kwestionował obowiązek stwierdzony tytułem, argumentując, że proces był fikcją mającą na celu wyłudzenie pieniędzy, a sąd nie sprawdził dokumentów i dowodów. Wskazywał na brak faktur określających naliczoną kwotę oraz kwestionował naliczanie odsetek. Sąd Rejonowy w Słupsku oddalił powództwo, opierając się na art. 840 § 1 kpc. Stwierdził, że powództwo przeciwegzekucyjne nie było oparte na ustawowych przesłankach, a zarzuty dotyczyły zdarzeń sprzed powstania tytułu egzekucyjnego, czemu stoi na przeszkodzie powaga rzeczy osądzonej. Sąd Okręgowy w Słupsku, rozpoznając apelację powoda, oddalił ją jako niezasadną. Sąd Okręgowy podkreślił, że powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Zasadność roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem może być rozpatrywana tylko na podstawie zdarzeń, które nastąpiły po wydaniu orzeczenia. Zarzuty dotyczące zdarzeń poprzedzających wydanie tytułu egzekucyjnego, takie jak kwestionowanie wysokości należności czy zarzuty oszustwa, mogą być dowodzone jedynie w odrębnym postępowaniu o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy wskazał, że art. 840 § 1 pkt 1 kpc, który pozwala na wykazanie, że tytuł wykonawczy nie odpowiada istotnemu stanowi rzeczy, nie dotyczy tytułów w postaci orzeczeń sądu, które chroni powaga rzeczy osądzonej. Podobnie, zarzuty z art. 840 § 1 pkt 2 kpc dotyczące wygaśnięcia zobowiązania lub niemożności jego egzekwowania nie zostały wykazane. W związku z tym, apelację oddalono na podstawie art. 385 kpc. Sąd zastosował art. 102 kpc i nie obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na jego sytuację majątkową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące zdarzeń sprzed wydania prawomocnego orzeczenia sądowego nie mogą być podstawą powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, gdyż podlegają one powadze rzeczy osądzonej. Takie zarzuty można podnosić jedynie w odrębnym postępowaniu o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że powództwo przeciwegzekucyjne nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Zarzuty dotyczące zdarzeń sprzed wydania tytułu egzekucyjnego, w tym zarzuty oszustwa czy kwestionowanie wysokości należności, nie mogą być skuteczne w postępowaniu o pozbawienie wykonalności, ponieważ tytuły egzekucyjne w postaci orzeczeń sądowych chroni powaga rzeczy osądzonej. Wyjątki z art. 840 § 1 pkt 1 i 2 kpc nie obejmują sytuacji, gdy zarzuty dotyczą okresu sprzed wydania orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono apelację

Strona wygrywająca

Spółka (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
W. P.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 840 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego może być oparte na zdarzeniach, które nastąpiły po wydaniu orzeczenia lub na braku istnienia zobowiązania, ale nie na zarzutach dotyczących okresu sprzed wydania orzeczenia, które podlega powadze rzeczy osądzonej, z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 840 § 1 pkt 1 kpc, które jednak nie dotyczą tytułów w postaci orzeczeń sądowych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 840 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie zachodzą przesłanki z art. 840 § 1 pkt 2 kpc, gdyż powód nie wykazał, aby po powstaniu tytułu egzekucyjnego zaistniało zdarzenie powodujące wygaśnięcie zobowiązania lub niemożność jego egzekwowania.

k.p.c. art. 840 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie zachodzą przesłanki z art. 840 § 1 pkt 3 kpc, ponieważ klauzula wykonalności nie była nadana przeciwko małżonkowi dłużnika.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do nieobciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na jego sytuację majątkową.

k.p.c. art. 403 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany jako podstawa do ewentualnej sprawy o wznowienie postępowania w przypadku zarzutów oszustwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty powoda dotyczące zdarzeń sprzed wydania tytułu egzekucyjnego nie mogą być podstawą powództwa o pozbawienie wykonalności. Tytuł egzekucyjny w postaci prawomocnego nakazu zapłaty chroni powaga rzeczy osądzonej. Powództwo przeciwegzekucyjne nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.

Odrzucone argumenty

Proces prowadzony przez Sąd Rejonowy w Chodzieży był fikcją i miał na celu wyłudzenie pieniędzy. Sąd Rejonowy w Chodzieży nie sprawdził dokładnie dokumentów i dowodów. Naliczanie odsetek było nieprawidłowe. Nakaz zapłaty został wydany wbrew art. 839 kpc.

Godne uwagi sformułowania

powództwo przeciwegzekucyjne wniesione przez powoda nie zostało oparte na żadnej z ustawowych przesłanek, o których mowa w art. 840 § 1 kpc rozpatrywaniu zdarzenia sprzed powstania tego tytułu stoi na przeszkodzie powaga rzeczy osądzonej powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności nie prowadzi jednak do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym lub natychmiast wykonalnym orzeczeniem sądowym Zasadność roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądowym może być rozpatrywana tylko na podstawie zdarzeń, które nastąpiły po wydaniu orzeczenia sądowego. Tytuł egzekucyjny wydany w sprawie I Nc 35/96 chroni bowiem powaga rzeczy osądzonej

Skład orzekający

Elżbieta Jaroszewicz

przewodniczący

Jolanta Deniziuk

sprawozdawca

Barbara Nowicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i granic powództwa przeciwegzekucyjnego w kontekście powagi rzeczy osądzonej oraz możliwości podnoszenia zarzutów dotyczących zdarzeń sprzed wydania tytułu egzekucyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której powód próbował podważyć prawomocny nakaz zapłaty na podstawie zarzutów sprzed jego wydania. Kluczowe jest rozróżnienie między powództwem przeciwegzekucyjnym a postępowaniem o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące powagi rzeczy osądzonej i granic powództwa przeciwegzekucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy można podważyć prawomocny nakaz zapłaty po latach? Sąd wyjaśnia granice powództwa przeciwegzekucyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ca 42/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Jaroszewicz SSO Jolanta Deniziuk (spr.), del.SSR Barbara Nowicka Protokolant: sekr. sądowy Agnieszka Sobocińska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2013 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa W. P. przeciwko (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 18 września 2012r., sygn. akt I C 966/12 oddala apelację. Sygn. akt IV Ca 42/13 UZASADNIENIE Powód W. P. wniósł pozew przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w K. , o pozbawienie w całości wykonalności tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 24.09.1996r. wydanego przez Sąd Rejonowy w Chodzieży w sprawie sygn. akt 35/96, kwestionując obowiązek stwierdzony tytułem egzekucyjnym, tj. przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu to przejście stwierdzającego. Argumentował, że proces prowadzony przez Sąd Rejonowy w Chodzieży był fikcją, w celu wyłudzenia pieniędzy przez wierzyciela, a Sąd Rejonowy w Chodzieży nie sprawdził dokładnie dokumentów, ponieważ (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. nie dostarczyła dowodów w sprawie, tj. faktur, z których wynikałaby naliczona kwota. Powód nie wie, w jaki sposób wierzyciel określił wysokość spornej kwoty, tj. 6.331,56 zł, zakwestionował też kwoty, od których wierzyciel naliczył odsetki. Pozwany (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. wniósł o oddalenie powództwa. Pismo z dnia 23.08.2012r. było jedynym pismem procesowym, w którym zajął stanowisko w sprawie. Pozwany nie złożył też do akt pisma z dnia 2.05.2012r. Rozpoznający sprawę w I instancji Sąd Rejonowy ustalił, że w sprawie I Nc 35/96 w dniu 24.09.1996r. Sąd Rejonowy w Chodzieży wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, w którym nakazał pozwanemu W. P. , aby zapłacił powodowi (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w R. , kwotę 6.331,56 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 12.08.1996r. oraz wynagrodzeniem adwokackim w kwocie 1.128 zł i kosztami sądowymi w kwocie 126,70 zł – w terminie tygodniowym od doręczenia nakazu, albo wniósł w tymże terminie zarzuty do sądu. W dniu 21.11.1997r. Sąd Rejonowy w Chodzieży nadał nakazowi zapłaty wydanemu w sprawie I Nc 35/96 klauzulę wykonalności. Postanowieniem z dnia 5.10.2007r. wydanym w sprawie I Co 1102/07 Sąd Rejonowy w Chodzieży prawomocnemu nakazowi zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 24.09.1996r. wydanemu w sprawie I Nc 35/96 na rzecz (...) SA w R. nadał klauzulę wykonalności na rzecz (...) SA w K. , na którą przeszło uprawnienie wobec dłużnika W. P. . Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny sprawy Sąd Rejonowy w Słupsku wyrokiem z dnia 18 września 2012r. oddalił powództwo W. P. . Wydanie powyższego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy poprzedził rozważaniami prawnymi, w których oparł się na przepisie art. 840 § 1 kpc , stwierdzając, że powództwo przeciwegzekucyjne wniesione przez powoda nie zostało oparte na żadnej z ustawowych przesłanek, o których mowa w tym przepisie. w niniejszej sprawie klauzula wykonalności została nadana na tytuł egzekucyjny stanowiący nakaz zapłaty wydany przez Sąd Rejonowy w Chodzieży. Powoływanie się zatem na art. 840 § 1 pkt 1 kpc nie wchodzi w rachubę, kiedy tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie sądu, gdyż rozpatrywaniu zdarzenia sprzed powstania tego tytułu stoi na przeszkodzie powaga rzeczy osądzonej. Zdaniem Sądu I instancji nie zaistniały również przesłanki z art. 840 § 1 pkt 2 kpc do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego wydanego przez Sąd Rejonowy w Chodzieży w sprawie I Nc 35/96. Okoliczności podnoszone przez powoda nie stanowią zdarzeń powodujących wygaśnięcie zobowiązania lub niemożność jego egzekwowania. Powód nie wykazał, że po powstaniu tytułu egzekucyjnego zaistniało zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym wygasło albo nie może być egzekwowane. Nie zachodzą również przesłanki do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w oparciu o przepis art. 840 § 1 pkt 3 kpc , albowiem w sprawie I Nc 35/96 Sąd Rejonowy w Chodzieży nie nadał klauzuli przeciwko małżonkowi dłużnika. Z rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego nie zgodził się powód, który w wywiedzionej apelacji podtrzymał swoje żądanie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego wydanemu na rzecz (...) SA w K. . W uzasadnieniu zarzucił m.in. oszustwa pełnomocnikowi pozwanego w postępowaniu sądowym w sprawie I Nc 35/96, jak i zakwestionował prawidłowość wydania nakazu zapłaty wobec nie sprawdzenia przez Sąd Rejonowy w Chodzieży dokumentów, mogących mieć znaczenie dla sprawy, oraz stwierdził, że nakaz zapłaty został wydany wbrew art. 839 kpc . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Odnosząc się do zarzutów apelacyjnych to stwierdzić należy , iż polegają one na kwestionowaniu przez powoda wysokość należności odsetkowej zasądzonej w nakazie. Powód powołał się przy tym na ustalenia faktyczne poczynione w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 15.12.2000r. wydanym w sprawie I C 1997/99, z których wynika m. in., że powód składał pozwanemu zamówienie na określoną liczbę ton węgla, płacąc z góry za towar, a pozwany dostarczał powodowi towar w terminie do 30 dni. Z powyższego wywodził, że w okresie od zapłaty do dostawy węgla, pozwany korzystał z rosnących odsetek, wobec czego powód nie mógł być zobowiązany wobec pozwanego do zapłaty jakichkolwiek odsetek. W przedmiotowej sprawie powód, domagając się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności , oparł ostatecznie swoje powództwo na treści art. 840 kpc . Wprawdzie w uzasadnieniu apelacji podnoszona jest również przez powoda okoliczność, iż wydanie orzeczenia mogło być wynikiem , jak to określił apelujący, oszustwa, ale tak sformułowany zarzut możne być dowodzony ewentualnej w odrębnej sprawie o wznowienie postępowania w oparciu o przepis art.403§1 kpc . Istotą zaś powództwa opozycyjnego z art. 840 k.p.c. , jak zasadnie to wskazał Sąd Rejonowy jest wykazanie, że sam tytuł wykonawczy nie odpowiada istotnemu i rzeczywistemu stanowi rzeczy. Powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności nie prowadzi jednak do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym lub natychmiast wykonalnym orzeczeniem sądowym. Zasadność roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądowym może być rozpatrywana tylko na podstawie zdarzeń, które nastąpiły po wydaniu orzeczenia sądowego. Nie może być zaś oparte na zarzutach poprzedzających wydanie tytułu egzekucyjnego, a takiego rodzaju zarzuty podniósł powód zarówno w pozwie jak i wywiedzionej apelacji . Wprawdzie art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. daje wyjątkowo dłużnikowi możność wykazania, że sam tytuł wykonawczy zawiera treść nie odpowiadającą istotnemu stanowi rzeczy, i to od samego początku, ale nie dotyczy to tytułów w postaci orzeczeń sądu , a takim orzeczeniem jest prawomocny nakaz zapłaty wydany w sprawie I Nc 35/96, przez Sąd Rejonowy w Chodzieży. Tytuł egzekucyjny wydany w sprawie I Nc 35/96 chroni bowiem powaga rzeczy osądzonej i żądanie pozbawienia jego wykonalności w oparciu o art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Również podnoszone przez powoda ,uzasadniające w jego ocenie pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, okoliczności nie należą do tych ,które powodują wygaśnięcie zobowiązania lub niemożność jego egzekwowania, a tylko takie uzasadnią pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na podstawie punktu 2 §1 art. 840 kpc . Podzielić w tej sytuacji należy stanowisko Sądu Rejonowego, ,że w niniejszej sprawie powództwo przeciwegzekucyjne wniesione przez powoda nie zostało oparte na żadnej z ustawowych przesłanek, o których mowa w art. 840 §1 i §2 k.p.c. Tytuł egzekucyjny wydany w sprawie I Nc 35/96 chroni powaga rzeczy osądzonej, zaś okoliczności podnoszone przez powoda zarówno w pozwie, jak i na rozprawie w dniu 18.09.2012r., uzasadniające w jego ocenie pozbawienie prawomocnego nakazu zapłaty z 24.09.1996r. wykonalności, nie stanowią zdarzeń powodujących wygaśnięcie zobowiązania lub niemożność jego egzekwowania. Mając powyższe na względzie, apelację, na podstawie art. 385kpc oddalono. Uwzględniając natomiast aktualną sytuację majątkową powoda Sąd zastosował przepis art. 102 kpc i nie obciążył go kosztami apelacyjnym należymy stronie przeciwnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI