IV Ca 413/15

Sąd Okręgowy w PłockuPłock2015-10-14
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
hipoteka przymusowaksięgi wieczystedecyzja administracyjnakognicja sądupostępowanie wieczystoksięgowesąd okręgowysąd rejonowyapelacja

Sąd Okręgowy w Płocku oddalił apelację uczestników postępowania, utrzymując w mocy wpis hipoteki przymusowej opartej na decyzji administracyjnej, podkreślając ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego.

Sprawa dotyczyła wpisu hipoteki przymusowej na podstawie decyzji administracyjnej Prezesa KRUS. Uczestnicy postępowania zaskarżyli postanowienie sądu rejonowego utrzymujące wpis w mocy, zarzucając wadliwość decyzji administracyjnej. Sąd Okręgowy oddalił apelację, wskazując na ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie treść i formę wniosku oraz dokumentów, a nie merytoryczną zasadność decyzji administracyjnej, chyba że jest ona dotknięta wadami powodującymi bezwzględną nieważność.

Sąd Okręgowy w Płocku rozpoznał apelację uczestników postępowania W. M. i M. M. od postanowienia Sądu Rejonowego w Gostyninie, które utrzymało w mocy wpis hipoteki przymusowej na rzecz (...) w G. na podstawie decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Uczestnicy zarzucali wadliwość decyzji administracyjnej, w tym jej fałszerstwo. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną. Podkreślono, że kognicja sądu wieczystoksięgowego, zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji, jest zawężona do badania treści i formy wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej, chyba że jest ona dotknięta wadami powodującymi jej bezwzględną nieważność, co jednak nie zostało wykazane w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazujące, że sąd cywilny jest związany decyzją administracyjną, nawet jeśli uważa ją za wadliwą, a kontrola jej merytorycznej zasadności nie należy do jego kompetencji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Kognicja sądu wieczystoksięgowego jest zawężona do badania treści i formy wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej, chyba że jest ona dotknięta wadami powodującymi jej bezwzględną nieważność.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie wieczystoksięgowe ma ograniczony zakres badania. Sąd jest związany decyzją administracyjną i nie może jej merytorycznie oceniać, chyba że istnieją wady powodujące jej bezwzględną nieważność, co wymagałoby wykazania braku organu lub rażącego naruszenia procedury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

wnioskodawca (pośrednio)

Strony

NazwaTypRola
(...) w G.instytucjawnioskodawca
W. M.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. M.osoba_fizycznauczestnik postępowania
(...) w W.instytucjawierzyciel hipoteczny

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 626 8 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zawężony zakres kognicji sądu przy wpisie do księgi wieczystej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego. Niemożność kwestionowania merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej przez sąd cywilny. Decyzja administracyjna stanowi wystarczającą podstawę do wpisu, chyba że jest dotknięta wadami powodującymi bezwzględną nieważność.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wad, fałszerstw i niezgodności decyzji administracyjnej z rzeczywistym stanem rzeczy (nie wykazano bezwzględnej nieważności).

Godne uwagi sformułowania

kognicja sądu jest zawężona, ogranicza się bowiem do badania jedynie treści i formy wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Sąd w postępowaniu cywilnym nie jest uprawniony do kwestionowania decyzji administracyjnej, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności, i jest nią związany także wówczas, gdy w ocenie sądu decyzja jest wadliwa. koncepcja bezwzględnej nieważności decyzji administracyjnej dotyczy wad decyzji, które dyskwalifikują ją jako indywidualny akt administracyjny z punktu widzenia podstawowych cech kreatywnych przesądzających o bycie prawnym aktu administracyjnego w ogóle.

Skład orzekający

Małgorzata Michalska

przewodniczący

Wacław Banasik

sędzia-sprawozdawca

Elżbieta Włodarczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego w zakresie badania decyzji administracyjnych stanowiących podstawę wpisu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu hipoteki przymusowej opartej na decyzji administracyjnej; nie dotyczy sytuacji, gdy decyzja jest ewidentnie dotknięta wadami powodującymi bezwzględną nieważność.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i postępowaniem wieczystoksięgowym, ponieważ precyzuje granice kognicji sądu w kontekście decyzji administracyjnych.

Czy sąd może podważyć decyzję administracyjną przy wpisie hipoteki? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice kognicji.

Dane finansowe

WPS: 12 547,5 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ca 413/15 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Płocku, Wydział IV Cywilny Odwoławczy w składzie następującym : Przewodniczący: SSO Małgorzata Michalska Sędziowie SO Wacław Banasik (spr.) SO Elżbieta Włodarczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2015 r. w P. sprawy z wniosku (...) w G. z udziałem W. M. i M. M. o wpis hipoteki przymusowej na skutek apelacji uczestników od postanowienia Sądu Rejonowego w Gostyninie z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt Dz.Kw. (...) postanawia: oddalić apelację. IV Ca 413/15 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Gostyninie postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie Dz.Kw. (...) utrzymał w mocy wpis referendarza sądowego z dnia 13 stycznia 2015 r. o wpisie w dziale IV księgi wieczystej (...) hipoteki przymusowej w kwocie 12547,50 zł na rzecz (...) w W. – (...) w G. na podstawie decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (...) z dnia 16 kwietnia 2013 r. uznając, że dokument ten stanowi wystarczającą podstawę do dokonania wpisu. Apelację od tego postanowienia wnieśli uczestnicy postepowania W. M. i M. M. . Zarzucając oparci wpisu o decyzję zawierającą szereg wad, fałszerstw i niezgodną z rzeczywistym stanem rzeczy apelujący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Sąd Rejonowy ma rację wskazując, że uregulowana w art. 626 8 § 2 k.p.c. kognicja sądu jest zawężona, ogranicza się bowiem do badania jedynie treści i formy wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Ten zakres kognicji dotyczy sądów obu instancji: pierwszej (sądu rejonowego) - przy wpisie, drugiej (sądu okręgowego) - przy rozpoznawaniu apelacji od wpisu lub postanowienia Sądu I instancji. Kognicja sądu wieczystoksięgowego należy do zagadnień wiążących się zasadniczo z podstawą wpisu i nie ma charakteru formalnego. Wnioskodawca domagał się wpisu hipoteki przymusowej, powołując się na załączoną do wniosku ostateczną decyzję administracyjną Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (...) z dnia 16 kwietnia 2013 r. potwierdzająca obowiązek płacenia składek z tytułu podlegania ubezpieczeniu. Powszechnie przyjmuje się zasadę uwzględniania przez sądy powszechne skutków prawnych orzeczeń organów administracyjnych, która ma swoje źródło w prawnym rozgraniczeniu drogi sądowej i drogi administracyjnej. Zasada ta doznaje ograniczenia jedynie w myśl koncepcji, tzw. bezwzględnej nieważności decyzji administracyjnej, która nie ma normatywnego umocowania, ale znajduje oparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, wyrażającym od kilkudziesięciu lat niezmienny pogląd, że decyzja administracyjna nie może wywoływać skutków prawnych, pomimo jej formalnego nieuchylenia, jeśli jest dotknięta wadami, godzącymi w jej istotę jako aktu administracyjnego. Do takich wad zalicza się brak organu powołanego do orzekania w określonej materii oraz niezastosowanie jakiejkolwiek procedury lub oczywiste naruszenie zasad postępowania. W niektórych orzeczeniach przyczynę bezwzględnej nieważności decyzji administracyjnej Sąd Najwyższy określił jako brak jakiejkolwiek podstawy prawnej. Poprzez "brak jakiejkolwiek podstawy prawnej" należy rozumieć, że nie było powołanego organu lub decyzję wydano z pominięciem wszelkich zasad proceduralnych albo gdy nie było materialnoprawnego uregulowania przedmiotu, co do którego organ administracyjny orzekł w decyzji. Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2005 r., IV CK 12/05, kompetencja sądu cywilnego nie obejmuje kontroli decyzji pod kątem innych wad, ponieważ ocena dokonywana przez sąd cywilny nie może utożsamiać się z czynnością instancji odwoławczej. Za takim stanowiskiem opowiedział się także Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 9 października 2007 r. (III CZP 46/07, OSNC z 2008 r. nr 3, poz. 30), stwierdzając, że koncepcja bezwzględnej nieważności decyzji administracyjnej dotyczy wad decyzji, które dyskwalifikują ją jako indywidualny akt administracyjny z punktu widzenia podstawowych cech kreatywnych przesądzających o bycie prawnym aktu administracyjnego w ogóle. Ma to ten skutek, że możność badania, a ściślej - kwestionowania decyzji administracyjnej - dopuszczalna jest wyłącznie w ograniczonym zakresie. Sąd w postępowaniu cywilnym nie jest uprawniony do kwestionowania decyzji administracyjnej, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności, i jest nią związany także wówczas, gdy w ocenie sądu decyzja jest wadliwa. Sąd Okręgowy w składzie niniejszym aprobuje to stanowisko w odniesieniu do kognicji sądu wieczystoksięgowego. W postępowaniu wieczystoksięgowym sąd nie jest uprawniony do kwestionowania decyzji administracyjnej pod względem jej merytorycznej zasadności, i jest nią związany nawet wówczas, gdy w jego ocenie decyzja ta jest wadliwa. Apelujący nie przywołali w apelacji takich okoliczności, które mogłyby wskazywać na bezwzględną nieważności decyzji administracyjnej Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (...) z dnia 16 kwietnia 2013 r. Inne natomiast okoliczności, o których mowa w apelacji, nie mogą mieć wpływu byt prawny kwestionowanej decyzji wnioskodawcy, a tym samym na podstawy orzekania przez sądy w postepowania wieczystoksięgowym. Z podanych wyżej względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. apelację oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI