Orzeczenie · 2016-09-23

IV CA 411/16

Sąd

Sąd Okręgowy w Słupsku

Miejsce

Data

2016-09-23

SAOSnieruchomościsłużebnościŚredniaokręgowy

służebność przesyłunieruchomośćgazociągpas technologicznywynagrodzenieograniczenie korzystaniasąd okręgowyapelacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wnioskodawcy R. i J. B. domagali się ustanowienia służebności przesyłu na swojej nieruchomości na rzecz spółki gazowniczej, żądając wynagrodzenia w wysokości 20 000 zł. Po niepowodzeniu negocjacji, sprawa trafiła do Sądu Rejonowego, który ustanowił służebność przesyłu gazociągu, określając jej zakres na szerokość 3,58 m i zasądzając wynagrodzenie w kwocie 4 257 zł. Sąd Rejonowy oparł się na opinii biegłej E. M. Uczestnik postępowania, spółka gazownicza, złożył apelację, kwestionując zarówno zakres ustanowionej służebności (szerokość pasa), jak i wysokość wynagrodzenia. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, wskazując, że niezbędny pas technologiczny powinien mieć szerokość 1 m, a nie 3,58 m, oraz że wynagrodzenie jest wygórowane. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów dotyczących zakresu służebności przesyłu. Zmienił zaskarżone postanowienie, ograniczając szerokość pasa służebności do 1 metra (po 0,5 m od osi gazociągu), zgodnie z szerokością pasa technologicznego, uznając pierwotne ustalenie za nadmierne i naruszające zasadę minimalizacji utrudnień dla właściciela nieruchomości. Sąd Okręgowy nie zgodził się jednak z zarzutem wygórowanego wynagrodzenia, uznając, że przy jego ustalaniu należy brać pod uwagę nie tylko pas technologiczny, ale także strefę oddziaływania, która ogranicza właściciela w korzystaniu z nieruchomości (np. zakaz nasadzeń drzew, konieczność uzgodnień). Sąd Okręgowy podzielił opinię biegłej E. M. co do wysokości wynagrodzenia w kwocie 4 257 zł. Apelację w pozostałym zakresie oddalono. Sąd Okręgowy sprostował również oczywiste omyłki pisarskie w oznaczeniu uczestnika postępowania. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na zasadzie art. 520 § 1 kpc, zgodnie z którą każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Ustalanie zakresu służebności przesyłu i wysokości wynagrodzenia, z uwzględnieniem pasa technologicznego i strefy oddziaływania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia służebności przesyłu gazociągu; interpretacja wynagrodzenia może być stosowana do innych mediów.

Zagadnienia prawne (2)

Jaki jest właściwy zakres (szerokość pasa) służebności przesyłu dla gazociągu, uwzględniający zarówno pas technologiczny, jak i strefę oddziaływania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwy zakres służebności przesyłu powinien odpowiadać szerokości pasa technologicznego, który jest konieczny dla właściwego korzystania z urządzeń, ale jednocześnie należy uwzględnić strefę oddziaływania, która ogranicza właściciela nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że ustanowienie służebności na szerokości 3,58 m było nadmierne. Ograniczył ją do szerokości pasa technologicznego (1 m), uznając, że jest to wystarczające dla potrzeb eksploatacji, konserwacji i napraw urządzeń, jednocześnie podkreślając, że przy ustalaniu wynagrodzenia należy brać pod uwagę również strefę oddziaływania.

Jakie kryteria należy stosować przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno stanowić ekwiwalent wszystkich korzyści, których właściciel nieruchomości zostaje pozbawiony, uwzględniając charakter nieruchomości, utratę pożytków, zakres ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością, uciążliwość prawa oraz sposób ingerencji przedsiębiorcy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy odrzucił pogląd, że wynagrodzenie powinno być obliczane wyłącznie na podstawie pasa technologicznego. Podkreślił, że należy uwzględnić również strefę oddziaływania, która ogranicza właściciela (np. zakaz nasadzeń, konieczność uzgodnień), a także inne czynniki, takie jak położenie nieruchomości czy jej przeznaczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana postanowienia w części i oddalenie apelacji w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania (w części dotyczącej zakresu służebności)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
J. B.	osoba_fizyczna	wnioskodawca
R. B.	osoba_fizyczna	wnioskodawca
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.	spółka	uczestnik postępowania
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.	spółka	uczestnik postępowania

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 305¹

Kodeks cywilny

Określa przesłanki ustanowienia służebności przesyłu.

k.c. art. 305²

Kodeks cywilny

Dotyczy wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.

Pomocnicze

k.c. art. 305⁴

Kodeks cywilny

Wskazuje, że służebność przesyłu powinna być ustanowiona tak, aby jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej.

k.c. art. 288

Kodeks cywilny

Dotyczy sposobu wykonywania służebności gruntowej, stosowany odpowiednio do służebności przesyłu.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ciężaru dowodu.

k.p.c. art. 325

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oznaczenia stron w orzeczeniu.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do postępowań nieprocesowych.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 350 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w orzeczeniu.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość stosunkowego rozdzielenia lub obciążenia kosztami jednego z uczestników w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość obciążenia kosztami uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, w postępowaniu nieprocesowym.

k.s.h. art. 492 § § 1 pkt 1

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy połączenia spółek przez przejęcie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 305¹ k.c. w zw. z art. 305² k.c. poprzez ustanowienie nadmiernego zakresu służebności przesyłu niespełniającego przesłanki niezbędności właściwego korzystania z urządzeń. • Naruszenie art. 305¹ k.c. w zw. z art. 305⁴ k.c. w zw. z art. 288 k.c. poprzez brak ustanowienia służebności tak, aby jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 305² k.c. poprzez przyznanie wygórowanego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. • Naruszenie § 10 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26.04.2013r. poprzez oznaczenie strefy kontrolowanej gazociągu o szerokości 3,58m, pomimo że taka szerokość nie została przewidziana przepisami prawa. • Naruszenie art. 325 k.p.c. poprzez błędne oznaczenie uczestnika jako (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., zamiast (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie powodów, dla których odmówiono uwzględnienia stanowiska uczestnika, że niezbędny zakres służebności przesyłu stanowi pas o szerokości 1m. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez sporządzenie uzasadnienia pomijającego stanowiska uczestników postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Powierzchnia nieruchomości zajęta pod służebność powinna odpowiadać warunkom eksploatacji sieci przyjęta w przedsiębiorstwie będącym właścicielem urządzeń przesyłowych. • Przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, interes stron, społeczno – gospodarczy charakter służebności i rekompensaty należnej właścicielowi nieruchomości obciążonej. • Nie może być uznane za odpowiednie takie wynagrodzenie, które uwzględnia tylko wyłączenie z użytkowania pasa technicznego.

Skład orzekający

Mariusz Struski

przewodniczący

Dorota Curzydło

sprawozdawca

Andrzej Jastrzębski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie zakresu służebności przesyłu i wysokości wynagrodzenia, z uwzględnieniem pasa technologicznego i strefy oddziaływania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia służebności przesyłu gazociągu; interpretacja wynagrodzenia może być stosowana do innych mediów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu ustanawiania służebności przesyłu, co jest częstym problemem w relacjach między właścicielami nieruchomości a przedsiębiorstwami przesyłowymi. Wyjaśnia, jak sąd podchodzi do ustalania zakresu i wynagrodzenia.

“Sąd ograniczył pas służebności przesyłu gazu: co to oznacza dla właścicieli nieruchomości?”

Dane finansowe

WPS: 20 000 PLN

wynagrodzenie za ustanowienie służebności: 4257 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników