IV Ca 390/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację Kółka Rolniczego w K. od postanowienia Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o założenie księgi wieczystej, uznając brak wykazania przez wnioskodawcę następstwa prawnego po poprzednim właścicielu.
Kółko Rolnicze w K. wniosło o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości, powołując się na umowę sprzedaży z 1967 roku. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, stwierdzając brak wykazania tożsamości lub następstwa prawnego między wnioskodawcą a pierwotnym nabywcą. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, potwierdził prawidłowość ustaleń Sądu Rejonowego, podkreślając ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego i konieczność udowodnienia następstwa prawnego przez wnioskodawcę.
Sprawa dotyczyła wniosku Kółka Rolniczego w K. o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości i wpis prawa własności na swoją rzecz. Sąd Rejonowy w Żyrardowie oddalił ten wniosek, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający, że jest podmiotem tożsamym z Kółkiem Rolniczym w K., które nabyło nieruchomość w 1967 roku, ani że jest jego następcą prawnym. Sąd Rejonowy wskazał, że dokumenty rejestrowe nowo powstałego Kółka Rolniczego nie potwierdzają takiej sukcesji. Apelację od tego postanowienia złożyło Kółko Rolnicze w K., zarzucając błędy we wnioskowaniu i nadinterpretację przepisów. Sąd Okręgowy w Płocku, rozpoznając apelację, oddalił ją. Sąd Okręgowy podkreślił, że kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona do badania treści i formy wniosku oraz dołączonych dokumentów. Stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny dowodów. Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca nie wykazał następstwa prawnego po Kółku Rolniczym w K., które było stroną umowy z 1967 roku, a dokumenty wskazują na nowopowstały podmiot. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca nie wykazał następstwa prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów na tożsamość lub sukcesję prawną między obecnym Kółkiem Rolniczym a podmiotem będącym stroną umowy sprzedaży z 1967 roku. Dokumenty rejestrowe wskazywały na nowopowstały podmiot.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy (utrzymanie postanowienia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Kółko Rolnicze w K. | instytucja | wnioskodawca |
| I. G. | osoba_fizyczna | sprzedawca (w umowie z 1967 r.) |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 626 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wpis w księdze wieczystej dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu.
k.p.c. art. 626 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 33 § § 1 pkt 5
Kodeks cywilny
Nieobowiązujący już zapis wskazujący kółka rolnicze jako jednostki gospodarki uspołecznionej posiadające osobowość prawną.
Ustawa o społeczno-zawodowych organizacjach rolników art. 18 § ust. 3
Kółka rolnicze z chwilą rejestracji nabywały osobowość prawną.
Ustawa o społeczno-zawodowych organizacjach rolników art. 42 § ust. 1
Działające w dniu wejścia w życie ustawy kółka rolnicze miały dostosować swoje statuty i wystąpić o rejestrację w terminie roku.
k.p.c. art. 398 § 22 § 2 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
W razie wniesienia skargi orzeczenie referendarza sądowego traci moc, a sąd rozpoznaje sprawę jako sąd I instancji.
Ustawa o rejestracji kółek rolniczych oraz związków kółek i organizacji rolniczych
Regulowała rejestrację kółek rolniczych przed wejściem w życie ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników.
Prawo o stowarzyszeniach
Rozporządzenie z 1932 r. regulujące funkcjonowanie stowarzyszeń, w tym kółek rolniczych przed wejściem w życie specustaw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez wnioskodawcę następstwa prawnego po pierwotnym nabywcy nieruchomości. Ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego. Prawidłowa ocena dowodów przez Sąd Rejonowy.
Odrzucone argumenty
Błędy we wnioskowaniu Sądu Rejonowego. Niewzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności. Nadinterpretacja przepisów prawa przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
Kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona do zakresu wyznaczonego przez art. 626 8 § 2 k.p.c. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Udowodnienie faktu wstąpienia przez Kółko Rolnicze w K. w prawa majątkowe należące uprzednio do Kółka Rolniczego w K. (...) ciąży na wnioskodawcy.
Skład orzekający
Małgorzata Michalska
przewodniczący
Wacław Banasik
sędzia sprawozdawca
Elżbieta Włodarczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad postępowania wieczystoksięgowego, w szczególności wymogów dowodowych dotyczących następstwa prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej kółek rolniczych i ich poprzedników prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i postępowaniem wieczystoksięgowym, ale jej szczegółowy charakter i brak nietypowych faktów obniżają jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Jak udowodnić następstwo prawne przy zakładaniu księgi wieczystej? Kluczowe zasady postępowania wieczystoksięgowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Ca 390/15 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny - Odwoławczy w składzie następującym : Przewodniczący: SSO Małgorzata Michalska Sędziowie: SO Wacław Banasik (spr.) SO Elżbieta Włodarczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2015r. w P. sprawy z wniosku Kółka Rolniczego w K. o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Żyrardowie z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt Dz Kw 5770/14 postanawia: oddalić apelację. IV Ca 390/15 UZASADNIENIE Kółko Rolnicze w K. wniosło o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości oznaczonej jako działka numer (...) o pow. 0,48 ha położonej w K. i wpis w dziale II prawa własności na swoją rzecz. Sad Rejonowy w Żyrardowie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. w sprawie Dz.Kw. 5770/14 wniosek ten oddalił. Zdaniem Sądu Rejonowego wnioskodawca wykazał, powołując się na wypis i wyrys z ewidencji gruntów dotyczący działki numer (...) położonej w K. , że jest to nieruchomość tożsama z nieruchomością dla której tut. Sąd prowadzi Zbiór Dokumentów numer (...) (dawny nr (...) ). Zbiór Dokumentów nr (...) (dawny nr (...) ) prowadzony jest dla nieruchomości oznaczonej jako działka numer (...) o pow. 0,4555ha położonej w m. K. . Nieruchomość powyższą nabyło Kółko Rolnicze w K. od I. G. na podstawie umowy sprzedaży z dnia 19.05.1967 r. objętej aktem notarialnym Rep. A (...) notariusza W. B. . Do założenia księgi wieczystej i dokonania wpisu prawa własności na rzecz wnioskodawcy (Kółka Rolniczego w K. nr KRS (...) ) konieczne jest jednak wykazanie przez wnioskodawcę, że podmiot będący właścicielem nieruchomości objętej zbiorem dokumentów, będący stroną umowy sprzedaży z dnia 19.05.1967 r. tj. Kółko Rolnicze w K. jest podmiotem tożsamym z podmiotem o nazwie Kółko Rolnicze w K. lub, że Kółko Rolnicze w K. jest następca prawnym Kółka Rolniczego w K. . Powyższe okoliczności w żaden sposób nie wynikają z wydruku z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego. Wynika z niego, że Kółko Rolnicze w K. zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 07.03.2013 r., zaś wcześniej podmiot ten był zarejestrowany w rejestrze prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Skierniewicach ( (...) ). Kółka rolnicze jako swoisty rodzaj osoby prawnej funkcjonuje w obrocie prawnym od czasu wejścia w życie ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz.U.1982.32.217). Kółko rolnicze zgodnie z art. 18 ust. 3 ww. ustawy z chwilą rejestracji nabywało osobowość prawną. Do czasu wejścia w życie ww. ustawy kółka rolnicze funkcjonujące w obrocie gospodarczym i prawnym były stowarzyszeniami działającymi na podstawie Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1932 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. 1932.94.808). Kółka rolnicze były jednostkami gospodarki uspołecznionej posiadającymi osobowość prawną zgodnie z nieobowiązującym już zapisem art. 33 § l pkt 5 kodeksu cywilnego . Zgodnie z art. 42 ust. l ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników działające w dniu wejścia w życie ustawy kółka rolnicze miały dostosować swoje statuty do wymagań ustalonych w ustawie i wystąpić o rejestrację danej organizacji i jej statutu nie później niż w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy. Udowodnienie faktu wstąpienia przez Kółko Rolnicze w K. w prawa majątkowe należące uprzednio do Kółka Rolniczego w K. (będącego stroną umowy z 1967 r.), ewentualnie wykazanie że jest to ten sam podmiot, zgodnie z zasadą art. 6 kodeksu cywilnego ciąży na wnioskodawcy. Tymczasem wnioskodawca załączając do wniosku odpisy dokumentów z akt rejestrowych nadal nie wykazał, że Kółko Rolnicze w K. zarejestrowane w rejestrze prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Skierniewicach ( (...) ) jest podmiotem tożsamym ze stroną ww. aktu notarialnego z dnia 19.05.1967 r. Co więcej z ww. dokumentów wynika, że Kółko Rolnicze w K. , którego statut uchwalono na zebraniu w dniu 21.02.1983 r. było podmiotem nowopowstałym, nie powołującym się na sukcesje po innym podmiocie. Z uchwały nr (...) wynika wprost, że „tworzy się” Kółko Rolnicze z (...) w K. . W myśl art. 626 § l kpc wpis w księdze wieczystej dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu. Zgodnie zaś z § 2 tegoż przepisu rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. W obowiązującym, zmienionym w stosunku do poprzedniego (uchylony art. 48 u.k.w.h.), stanie prawnym nie istnieje podstawa do wzywania do usunięcia przeszkody wpisu. Jednoznaczne brzmienie art. 626 9 k.p.c. nakazuje w wypadku istnienia przeszkody wpisu oddalenie wniosku wprost (vide: postanowienie SN z dnia 9 marca 2004 r., V CK 448/03). Apelacje od tego postanowienia złożył wnioskodawca Kółko Rolnicze w K. . Zarzucił on Sądowi Rejonowemu błędy we wnioskowaniu, niewzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności, nadinterpretację przepisów prawa, prowadzącą do dowolności ocen i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uwzględnienie wniosku o założenie księgi wieczystej oraz dokonanie żądanych wpisów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona do zakresu wyznaczonego przez art. 626 8 § 2 k.p.c. , czyli że sądy w obu instancjach badają tylko treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej. W tym postępowaniu kontrola zaskarżonego orzeczenia (wpisu) dokonywana przez sąd drugiej instancji na skutek wniesionej apelacji jest wobec tego ograniczona tylko do tego, czy w świetle dokumentów załączonych do wniosku i którymi dysponował sąd pierwszej instancji, była podstawa do dokonania bądź odmowy wpisu, zgodnie z wnioskiem o wpis. Wbrew zarzutom apelacji, Sąd Rejonowy, oceniając złożone przez wnioskodawcę dokumenty, nie wykroczył poza ramy zakreślone przepisem art. 233 § 1 k.p.c. Zgodnie bowiem z tym przepisem k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Granice swobodnej oceny dowodów wyznaczają: obowiązek wyprowadzenia przez sąd z zebranego materiału dowodowego wniosków logicznie prawidłowych, ramy proceduralne, poziom świadomości prawnej sędziego oraz dominujące poglądy na sądowe stosowanie prawa. Swobodna ocena dowodów dokonywana jest przez pryzmat własnych przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego zasobu doświadczeń życiowych. Uwzględnia wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i - ważąc ich moc oraz wiarygodność - odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. A zatem z dowolną oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego mamy miejsce wówczas gdy Sąd przekroczy granice oceny swobodnej. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w granicach swobodnej oceny dowodów ( art. 233 k.p.c. ). Sąd ten wskazał dowody, na podstawie których ustalił stan faktyczny. Ocena dowodów dokonana przez Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie jest prawidłowa, wyciągnięte zaś wnioski poprawne i logiczne, apelujący zaś nie wskazała skutecznie żadnych okoliczności, uzasadniających odmienną od dokonanej przez Sąd I instancji ocenę złożonych dokumentów. Wynika z nich, jak wskazał Sąd I instancji, brak wykazania następstwa wnioskodawcy po Kółku Rolniczym w K. , będącym stroną umowy z dnia 19 maja 1967 r. Przed wejściem w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o rejestracji kółek rolniczych oraz związków kółek i organizacji rolniczych (Dz. U. Nr 11, poz. 51), tj. przed dniem 7 maja 1981 r., kółka rolnicze i wszelkie inne organizacje rolnicze podlegały rejestracji w drodze administracyjnej na podstawie prawa o stowarzyszeniach z dnia 27 października 1932 r. (Dz. U. Nr 94, poz. 808 z późn. zm.). Po dniu 7 maja 1981 r. rejestracja kółek rolniczych oraz związków kółek i organizacji rolniczych następowała w trybie przewidzianym dla pracowniczych związków zawodowych, a sądem właściwym dla rejestracji kółek rolniczych oraz gminnych związków kółek i organizacji rolniczych stały się właściwe sądy rejonowe. Ustawa z dnia 6 maja 1981 r. o rejestracji kółek rolniczych oraz związków kółek i organizacji rolniczych (Dz. U. Nr 11, poz. 51), została uchylona przez ustawę z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. Nr 32, poz. 217). Zgodnie z treścią art 18 tejże ustawy Kółko rolnicze i jego statut podlegają rejestracji, przy czym rejestracji podlegają także zmiany statutu kółka rolniczego, a przez zmianę statutu rozumie się również uchwalenie przez istniejące kółko nowego statutu. Przepis ten koresponduje z art. 42 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym działające w dniu wejścia w życie ustawy (dnia 11.10.1982 r.) kółka rolnicze i rolnicze zrzeszenia branżowe oraz gminne i wojewódzkie związki kółek i organizacji rolniczych, a także związki rolniczych zrzeszeń branżowych dostosują swoje statuty do wymagań ustalonych w ustawie i wystąpią o rejestrację danej organizacji i jej statutu nie później niż w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy. Tak więc gdyby wnioskodawca był kontynuatorem Kółka Rolniczego w K. winno to znaleźć odzwierciedlenie w dokumentach będących podstawą dokonania wpisu w rejestrze Kółek Rolniczych, prowadzonym wówczas przez Sąd Rejonowy w Skierniewicach. Tymczasem, jak prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy, zarówno ze Statutu Kółka Rolniczego w K. , wniosku komitetu założycielskiego, protokołu zebrania założycielskiego i uchwał na tymże zebraniu podjętych (karty 107 – 127) nic takiego nie wynika. We wszystkich tych dokumentach nowo zarejestrowane Kółko Rolnicze występuje jako podmiot nowopowstały. Sad Rejonowy, wydając zaskarżone postanowienie, nie był przy tym związany poglądem wyrażonym przez referendarza sądowego, zawartym w uzasadnieniu postanowienie z dnia 20.02.2015 r. Zgodnie z treścią art. 398 22 § 2 i 3 k.p.c. w razie wniesienia skargi orzeczenie referendarza sądowego traci moc, a sąd rozpoznaje sprawę jako sąd I instancji. Sąd Rejonowy miał zatem uprawnienie do samodzielnej oceny złożonych przez wnioskodawcę dokumentów. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd Rejonowy nie naruszył ani przepisów prawa procesowego, ani przepisów prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. apelację oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI