IV Ca 342/13

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w WarszawieWarszawa2014-01-30
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
bezpodstawne wzbogaceniezwrot świadczenianakaz zapłatyprawomocnośćzasada związania wyrokiemegzekucja

Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, uznając, że wyegzekwowane świadczenie spełnione na podstawie prawomocnego nakazu zapłaty nie może być przedmiotem roszczenia o zwrot z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

Powódka domagała się zwrotu świadczenia wyegzekwowanego na podstawie nakazu zapłaty, twierdząc, że pierwotne roszczenie było bezzasadne. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Kluczowe było stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie sądu, w tym nakaz zapłaty, stanowi podstawę prawną świadczenia i nie może być kwestionowane w postępowaniu o zwrot nienależnego świadczenia.

Sąd Okręgowy w Warszawie-Pradze rozpoznał apelację powódki A. K. od wyroku Sądu Rejonowego, który oddalił jej powództwo o zwrot wyegzekwowanego świadczenia. Powódka opierała swoje żądanie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c.), argumentując, że nakaz zapłaty, na podstawie którego świadczenie zostało wyegzekwowane, był bezzasadny. Sąd Okręgowy uznał apelację za oczywiście bezzasadną. Podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Podkreślono, że świadczenie spełnione w wykonaniu prawomocnego orzeczenia sądu (w tym nakazu zapłaty, który po upływie terminu na sprzeciw lub jego wniesieniu i oddaleniu ma skutki prawomocnego wyroku) ma podstawę prawną. Dopuszczenie możliwości kwestionowania takiego świadczenia w postępowaniu o zwrot nienależnego świadczenia podważałoby zasadę związania prawomocnym wyrokiem (art. 365 § 1 k.p.c.). W związku z tym, powódka nie mogła skutecznie domagać się zwrotu świadczenia, powołując się na brak podstaw do wydania tytułu wykonawczego bez podważenia samego orzeczenia. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie spełnione w wykonaniu prawomocnego orzeczenia sądu stanowi podstawę prawną świadczenia i nie może być skutecznie kwestionowane w postępowaniu o zwrot nienależnego świadczenia.

Uzasadnienie

Prawomocne orzeczenie sądu, w tym nakaz zapłaty, ma skutki prawomocnego wyroku i stanowi podstawę prawną świadczenia. Dopuszczenie możliwości kwestionowania takiego świadczenia w postępowaniu o zwrot nienależnego świadczenia podważałoby zasadę związania prawomocnym wyrokiem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznapowódka
(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W.spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia.

k.c. art. 410 § § 1

Kodeks cywilny

Stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do stosunków zobowiązaniowych.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada związania prawomocnym orzeczeniem sądu.

Pomocnicze

k.c. art. 410 § § 2

Kodeks cywilny

Definicja świadczenia nienależnego.

k.p.c. art. 504 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skutki prawomocnego nakazu zapłaty.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne orzeczenie sądu stanowi podstawę prawną świadczenia. Świadczenie spełnione w wykonaniu prawomocnego orzeczenia nie jest świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 410 k.c. Kwestionowanie podstawy świadczenia wyegzekwowanego na podstawie prawomocnego orzeczenia podważa zasadę związania prawomocnym wyrokiem (art. 365 § 1 k.p.c.).

Odrzucone argumenty

Roszczenie o zwrot wyegzekwowanego świadczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia z uwagi na rzekomą bezzasadność pierwotnego roszczenia.

Godne uwagi sformułowania

Dopuszczenie takiej możliwości podważałoby fundamentalną zasadę związania wszystkich sądów prawomocnym wyrokiem nie jest możliwe skonstruowanie skutecznego roszczenia o zwrot wyegzekwowanego świadczenia z powołaniem się na brak podstaw do wydania nakazu zapłaty (tytułu egzekucyjnego), bez podważenia tego prawomocnego orzeczenia sądu.

Skład orzekający

Marcin Łochowski

przewodniczący-sprawozdawca

Beata Janiszewska

sędzia

Paweł Iwaniuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania prawomocnym orzeczeniem i niemożności kwestionowania świadczenia spełnionego na jego podstawie w postępowaniu o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy świadczenie zostało spełnione na podstawie prawomocnego orzeczenia, a nie np. ugody czy dobrowolnego spełnienia świadczenia bez tytułu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie potwierdza fundamentalną zasadę prawa procesowego, co jest ważne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych ani nietypowych elementów.

Czy można odzyskać pieniądze zapłacone na podstawie wyroku? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ca 342/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Marcin Łochowski (spr.) Sędziowie: SO Beata Janiszewska, SO Paweł Iwaniuk Protokolant: sekr. sądowy Iwona Iwaniec po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa A. K. przeciwko (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w W. z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I C 743/12 oddala apelację. Sygn. akt IV Ca 342/13 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Apelacja powódki jest oczywiście bezzasadna. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (k.68-69) i przyjmuje je za własne. Sąd I instancji dokonał także trafnej oceny prawnej zasadności żądania powódki, która w całości zasługuje na akceptację. W niniejszej sprawie powódka domagała się zwrotu wyegzekwowanego świadczenia, powołując się na przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu ( art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c. ). Powódka wskazywała na bezzasadność skierowanego przeciwko niej roszczenia, a w konsekwencji brak podstaw do wydania wobec niej nakazu zapłaty (pozew – k.2-6). Zgodnie z art. 410 § 2 k.c. świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Nie ulega jednak wątpliwości, że gdy świadczenie zostaje spełnione w wykonaniu orzeczenia sądu, owo orzeczenie stanowi podstawę prawną świadczenia, a ten, kto je spełnił, nie może skutecznie twierdzić, że nie był do świadczenia zobowiązany, że zobowiązanie to w chwili świadczenia nie istniało ( tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2003 r., III CKN 1211/00, LEX nr 156476 ). Dopuszczenie takiej możliwości podważałoby fundamentalną zasadę związania wszystkich sądów prawomocnym wyrokiem ( art. 365 § 1 k.p.c. ). Wymaga przy tym wyjaśnienia, że zgodnie z art. 504 § 2 k.p.c. nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono skutecznie sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku. Innymi słowy, nie jest możliwe skonstruowanie skutecznego roszczenia o zwrot wyegzekwowanego świadczenia z powołaniem się na brak podstaw do wydania nakazu zapłaty (tytułu egzekucyjnego), bez podważenia tego prawomocnego orzeczenia sądu. Trafnie więc Sąd Rejonowy oddalił powództwo, jako nieznajdujące oparcia w treści art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c. W tym kontekście rozważania pozostałych zarzutów apelacji jest zbędne. Ewentualne naruszenie wskazanych w apelacji przepisów nie mogłoby mieć bowiem żadnego wpływu na wynik sprawy. Dlatego też, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację powódki, jako oczywiście bezzasadną. Wobec powyższego Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI