IV Ca 294/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powódki w sprawie o eksmisję i zapłatę, uznając, że nie udowodniono wysokości zadłużenia ani skuteczności wypowiedzenia umowy najmu, a żądanie eksmisji było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Sąd Okręgowy rozpatrzył apelację powódki w sprawie o eksmisję i zapłatę od wyroku Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powódka nie udowodniła wysokości zadłużenia pozwanych ani prawidłowości ustalania czynszu najmu. Dodatkowo, sąd niższej instancji uznał, że żądanie eksmisji było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, biorąc pod uwagę niezasadne rozwiązanie stosunku pracy z jednym z pozwanych. Sąd Okręgowy podzielił te ustalenia i oddalił apelację.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację powódki, spółki (...) S.A., od wyroku Sądu Rejonowego, który uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo o eksmisję oraz zapłatę. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwani wywodzili tytuł prawny do lokalu z umowy najmu zakładowego, a rozwiązanie stosunku pracy z A. H. było niezasadne, co potwierdziły prawomocne wyroki karne i pracownicze. Powódka nie udowodniła również zaległości w płatnościach za lokal, a opinia biegłego księgowego oparta na szczątkowej dokumentacji była niewiarygodna. Sąd Rejonowy wskazał, że strona powodowa nie wykazała prawidłowości ustalania wysokości czynszu najmu ani skuteczności wypowiedzenia umowy najmu z powodu rzekomego zadłużenia. Ponadto, sąd niższej instancji uznał żądanie eksmisji za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), biorąc pod uwagę niezasadne rozwiązanie umowy o pracę i oskarżenie A. H. przez poprzednika prawnego powódki. Sąd Okręgowy, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego, oddalił apelację powódki, uznając ją za pozbawioną uzasadnionych podstaw. Sąd Okręgowy potwierdził, że powódka nie udowodniła wysokości dochodzonego roszczenia o zapłatę zaległego czynszu, a tym samym istnienia zadłużenia uzasadniającego wypowiedzenie umowy najmu. Podkreślono, że pozwani kwestionowali wyliczenia powódki i domagali się dokumentów źródłowych, które nie zostały przedstawione. Sąd Okręgowy zgodził się również z Sądem Rejonowym co do sprzeczności żądania eksmisji z zasadami współżycia społecznego, wskazując na niezasadne działania poprzednika prawnego powódki wobec pozwanego A. H.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie udowodniła prawidłowości ustalania wysokości czynszu najmu ani wysokości zadłużenia pozwanych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opinia biegłego oparta na szczątkowej dokumentacji była niewiarygodna, a sama powódka wielokrotnie zmieniała stanowisko co do wysokości zadłużenia. Pozwani kwestionowali wyliczenia i domagali się dokumentów źródłowych, które nie zostały przedstawione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
A. H., E. H. (1), S. H., E. H. (2), C. T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powódka |
| A. H. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. H. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| S. H. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. H. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
| C. T. | osoba_fizyczna | pozwana |
| miasto (...) W. | instytucja | interwenient uboczny po stronie powodowej |
Przepisy (7)
Główne
u.o.p.l. art. 11 § 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów
Przesłanką do rozwiązania stosunku najmu jest pozostawanie w zwłoce z zapłatą czynszu lub innych opłat za używanie lokalu co najmniej za trzy pełne okresy płatności, pomimo uprzedzenia na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku prawnego i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Żądanie eksmisji uznano za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
u.o.p.l. art. 8a
Ustawa o ochronie praw lokatorów
Dotyczy ograniczeń w swobodzie kształtowania wysokości czynszu.
Ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych art. 58 § 1
Dotyczy przekształcenia umów najmu lokali zakładowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie udowodniła wysokości zadłużenia pozwanych z tytułu czynszu najmu. Powódka nie udowodniła prawidłowości ustalania wysokości czynszu najmu. Żądanie eksmisji było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Rozwiązanie stosunku pracy z pozwanym A. H. było niezasadne i nie skutkowało automatycznym rozwiązaniem umowy najmu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 8a u.o.p.l., art. 6 k.c., art. 11 ust. 2 pkt 2 u.o.p.l., art. 5 k.c. Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 212 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
żądanie eksmisji [...] było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ( art. 5 kc ) Poprzednik prawny strony powodowej w sposób nieuzasadniony rozwiązał dyscyplinarnie umowę o pracę i oskarżył A. H. o popełnienie przestępstwa, pozbawiając go tym samym źródeł zarobkowania, a potem usiłował uzyskać z niezasadnego postępowania dalsze korzyści nie można było uznać twierdzeń o zaległościach za udowodnione co do wysokości nie wykazano prawidłowości ustalania wysokości czynszu najmu
Skład orzekający
Bożena Kulczycka
przewodniczący
Małgorzata Truskolaska-Żuczek
sprawozdawca
Małgorzata Kamykowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie żądania eksmisji, dowodzenie wysokości zadłużenia czynszowego, stosowanie art. 5 k.c. w sprawach o eksmisję, interpretacja przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z niezasadnym rozwiązaniem stosunku pracy i działaniami poprzednika prawnego powódki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie wysokości zadłużenia i prawidłowości ustalania czynszu w sprawach o eksmisję, a także jak zasady współżycia społecznego mogą wpływać na rozstrzygnięcie, nawet w przypadku zaległości finansowych.
“Czy niezasadne zwolnienie z pracy może uratować przed eksmisją? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 11 862,65 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 300 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Ca 294/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Bożena Kulczycka Sędzia SO Małgorzata Truskolaska-Żuczek (spr.) Sędzia SR (del.) Małgorzata Kamykowska Protokolant Magdalena Wierzchowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. w W. sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W. (dawniej – (...) S.A. z siedzibą w W. ) przeciwko A. H. , E. H. (1) , S. H. , E. H. (2) i C. T. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powodowej miasta (...) W. o eksmisję i zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w W. z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt II C 1014/12 1. oddala apelację; 2. zasądza od (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz A. H. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Małgorzata Kamykowska Bożena Kulczycka Małgorzata Truskolaska-Żuczek Sygn. akt IV Ca 294/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 maja 2014 r. Sąd Rejonowy uchylił wyrok zaoczny z dnia 05 sierpnia 2003 r. i oddalił powództwo o eksmisję oraz umorzył postępowanie w zakresie żądania zapłaty kwoty 11.862,65 zł (pkt I), oddalił powództwo co do żądania zapłaty kwoty 2.480,75 zł, w pozostałym zakresie umorzył postępowanie wywołane powództwem o zapłatę kwoty 4.085,22 zł (pkt II) oraz zniósł między stronami koszty procesu (pkt III). Sąd Rejonowy wskazał, że pozwani wywodzili tytuł prawny do zajmowania lokalu z umowy najmu lokalu zakładowego łączącej A. H. z poprzednikiem prawnym (...) S.A. w W. . Stosunek pracy został rozwiązany dnia 16 lutego 1996 r.; jako przyczynę wskazano rażące naruszenie obowiązków pracowniczych przez A. H. (m.in. popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu na szkodę pracodawcy). Prawomocne wyroki w sprawie karnej oraz pracowniczej w sposób wiążący wskazywały, że rozwiązanie stosunku pracy, jak i zarzuty stawiane A. H. , były niezasadne. Niezależnie od wieloletniego sporu przed Sądem Karnym, jak i Sądem Pracy, strona powodowa pismem z dnia 17 lipca 2002 r. „z ostrożności procesowej” zawiadomiła najemców o zamiarze wypowiedzenia stosunku najmu. Wyraźnego wypowiedzenia jednakże nie dokonano przed wniesieniem pozwu. W pozwie, jako podstawę utraty przez pozwanego tytułu prawnego do lokalu, wskazano rozwiązanie stosunku pracy. Sugerowano, że żądanie eksmisji spowodowane było zaległościami w płatnościach za korzystanie z lokalu. Pismem z dnia 30 maja 2012 r. strona powodowa ponownie wezwała do zapłaty zadłużenia, ostrzegając o zamiarze wypowiedzenia najmu. W piśmie z 06 sierpnia 2012 r. zawarto oświadczenie o wypowiedzeniu najmu z powodu zaległości w płatnościach. Sąd Rejonowy wskazał, że strona powodowa nie udowodniła zaległości pozwanych w opłatach i jej wysokości. Przeprowadzony w sprawie na tę okoliczność dowód z opinii biegłego z zakresu księgowości nie został uznany za dostateczny do przyjęcia tej kwestii za udowodnioną. Biegły przede wszystkim pracował w oparciu o „szczątkową dokumentację odtwarzaną na podstawie kartotek”. W ocenie Sądu ustalenia dokonywane w oparciu o wtórną dokumentację księgową (kartoteki) były niewiarygodne z uwagi na brak pełnej dokumentacji źródłowej. Dodatkowo, jak wielokrotnie wykazywała pozwana E. H. (1) , strona powodowa na podstawie danych z kartotek wystawiała pisma sprzeczne ze sobą co do kwot. Na podstawie tych samych danych z kartotek biegły dokonał innych ustaleń niż strona powodowa, w szczególności - zgodnie z jego obliczeniami - na koniec czerwca 2012 roku zaległość pozwanych nie przekraczała należności za 3 pełne okresy płatności, a przy zastosowaniu innej metodologii obliczeń (z uwzględnieniem wcześniejszych bilansów otwarcia) zaległość na koniec czerwca 2012 roku wynosiła 6.986,82 zł i przekraczała (również w sierpniu 2012 roku) należność za 3 pełne okresy płatności. Ponadto biegły odmiennie obliczył korektę z tytułu niezasadnie żądanej dwukrotności czynszu (zdaniem biegłego strona powodowa mogła dokonać niższej korekty). Sąd wskazał też, że strona powodowa nie wykazała prawidłowości ustalania wysokości czynszu najmu. Zgodnie z art. 8a ustawy o ochronie praw lokatorów (wcześniej art. 9 tej ustawy, a jeszcze wcześniej art. 23 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych) nie było możliwe swobodne kształtowanie wysokości czynszu przez wynajmującego. W szczególności zaś konieczne było przestrzeganie 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Strona powodowa nie wykazała np. kiedy i w jaki sposób doszło do wprowadzenia ostatniej stawki czynszowej 5,23 zł/m 2 . Podobnie nie zostało wykazane prawidłowe wprowadzenie stawek czynszowych za inne okresy ujęte w kartotekach. W konsekwencji nie można było uznać twierdzeń o zaległościach za udowodnione co do wysokości. Sąd Rejonowy uznał, że powództwo nie mogło zostać uwzględnione. Pozwani kwestionowali prawidłowość obliczeń strony powodowej i domagali się dokumentów źródłowych (czyli również umów i wypowiedzeń stawki czynszu), których brak skutkować musiał uznaniem powództwa za nieudowodnione, zarówno co do żądania zapłaty, jak i żądania eksmisji. Sąd wskazał, że obowiązujące przepisy wykluczają dowolność wynajmującego w kształtowaniu czynszu i w rozwiązaniu stosunku najmu. Przesłanką do rozwiązania stosunku najmu, zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów , jest pozostawanie w zwłoce z zapłatą czynszu lub innych opłat za używanie lokalu co najmniej za trzy pełne okresy płatności, pomimo uprzedzenia na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku prawnego i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności. Strona powodowa nie udowodniła, że pozwani w czerwcu i w sierpniu 2012 r. (drugie uprzedzenie o zamiarze wypowiedzenia najmu i pierwsze wyraźne wypowiedzenie najmu) pozostawali w takiej zwłoce. Nie została zatem udowodniona skuteczność tego wypowiedzenia. Sąd wskazał, że pozew może zastępować wypowiedzenie stosunku najmu, konieczne jest jednak wyczerpanie ustawowych przesłanek wypowiedzenia ( art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów ), tj. musi być zachowywana forma pisemna oraz musi być podana przyczyna wypowiedzenia. Pierwotny pozew spełniał te kryteria – jako podstawę prawną żądania eksmisji wskazywał art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów . Żądanie to, niezależnie od nieudowodnienia wysokości zadłużenia na datę uprzedzenia o zamiarze wypowiedzenia czy doręczenia odpisu pozwu, nie mogłoby zostać uwzględnione. W tym przypadku było bowiem sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ( art. 5 kc ). Poprzednik prawny strony powodowej w sposób nieuzasadniony rozwiązał dyscyplinarnie umowę o pracę i oskarżył A. H. o popełnienie przestępstwa, pozbawiając go tym samym źródeł zarobkowania, a potem usiłował uzyskać z niezasadnego postępowania dalsze korzyści (w postaci zwrotu nieruchomości nieobciążonej lokatorami). Sąd Rejonowy uznał także, że ustanie stosunku pracy nie prowadziło do automatycznego rozwiązania umowy najmu. Zgodnie z art. 58 ust. 1 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych , umowy najmu dotychczasowych mieszkań zakładowych, bez względu na ich treść, stały się bowiem z mocy prawa umowami zawartymi w rozumieniu ustawy na czas nieoznaczony, chyba że ich najem również po wejściu w życie ustawy będzie związany ze stosunkiem pracy. W takim wypadku umowa stawała się umową na czas oznaczony. Oznaczało to konieczność pisemnego wypowiedzenia stosunku najmu; samo rozwiązanie stosunku pracy z A. H. nie było wystarczające do zakończenia najmu lokalu. Sąd wskazał zatem, że strona powodowa nie udowodniła wysokości dochodzonego roszczenia. W razie sporu między stronami konieczne jest w szczególności przedstawienie dokumentów źródłowych, tj. umowy najmu oraz kolejnych wypowiedzeń stawki czynszu, tak by możliwe było zweryfikowanie zachowania norm prawnych wprowadzających ograniczenia w swobodzie podwyższania czynszów. Z tego samego powodu za nieudowodnione Sąd uznał istnienie po stronie pozwanych zadłużenia uzasadniającego wypowiedzenie stosunku najmu w trybie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów . Wobec skutecznego cofnięcia pozwu o zapłatę zarówno kwoty 11.862,65 zł, jak i ponad kwotę 2.480,75 zł, umorzono postępowanie w tym zakresie. Z uwagi na rozstrzygnięcie w wyroku zaocznym o żądaniu zapłaty 11.862,65 zł, jak i eksmisji, konieczne było uchylenie tego wyroku i orzeczenie o tych żądaniach w wyżej opisany sposób na podstawie art. 347 kpc . O kosztach procesu Sąd orzekł na mocy art. 100 kpc wskazując, że w toku sprawy strona pozwana regulowała zaległości w płatności czynszu, przez co cofnięto powództwo o zapłatę co do większości dochodzonych kwot. Nie można było jednak uznać w tej sytuacji, że powódka przegrała sprawę w całości. W złożonej apelacji powódka zaskarżyła wyrok w zakresie pkt I w części uchylającej wyrok zaoczny z dnia 05 sierpnia 2003 r. co do eksmisji, w zakresie pkt II w części oddającej powództwo co do żądania zapłaty kwoty 2.480,75 zł oraz w zakresie pkt III w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8a ustawy o ochronie praw lokatorów , poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że każda zmiana stawki czynszu dokonana w kwocie wyższej niż przewidziana w w/w przepisie (art. 8a ust. 4) jest nieważna, nawet jeśli najemca nie kwestionuje wysokości czynszu na podstawie art. 8a ust. 5 w/w ustawy, a w konsekwencji zastosowanie przepisu w stanie niniejszej sprawy jako uzasadnienie okoliczności, że powódka nie wykazała wysokości czynszu; art. 6 kc poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne uznanie, że to na powódce ciąży dowód kwestionowania podważenia wysokości należności czynszowych w trybie art. 8a ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów , chociaż to pozwani wywodzą skutki prawne z ewentualnych nieprawidłowości związanych z wypowiadaniem należności czynszowych; art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów , poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że brak było podstaw do wypowiedzenia pozwanym umowy najmu, chociaż zadłużenie pozwanych z tytułu zajmowanego lokalu przewyższało trzymiesięczną należność czynszową; art. 5 kc poprzez jego zastosowanie i wskazanie jako podstawy oddalenia powództwa o eksmisję - chociaż pozwani sami nie przestrzegają zasad współżycia społecznego, zalegając z dokonywaniem płatności tytułem czynszu. Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 kpc poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających, a ponadto sprzecznych z zasadami prawidłowego rozumowania poprzez przyjęcie, że powódka nie wykazała prawidłowości miesięcznej stawki czynszu oraz wysokości dochodzonej kwoty - gdy z całokształtu materiału dowodowego wynika, że pozwani nie kwestionowali słuszności poszczególnych podwyżek czynszu, zarzucając jedynie niezaliczenie przez powódkę dokonanych wpłat oraz nieuwzględnienie rozliczeń mediów - podczas gdy przedstawiane przez powódkę wydruki z programu księgowego odzwierciedlają wszystkie dokonane przez pozwanych wpłaty oraz rozliczenie mediów; poprzez nieuwzględnienie opinii biegłego z zakresu księgowości, jako opartej na niekompletnych dokumentach - skoro z zeznań biegłego złożonych podczas rozprawy w dniu 17 stycznia 2013 r. wynika, że materiały na których bazował są wystarczające do sporządzenia opinii, co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia faktu, że w dniu wniesienia pozwu oraz w sierpniu 2012 r. zadłużenie pozwanych przekraczało trzymiesięczną należność czynszową i doprowadziło do oddalenia powództwa w zakresie eksmisji. Zarzuciła również naruszenie art. 212 kpc poprzez błędne przyjęcie, że poszczególne podwyżki czynszu w okresie trwania stosunku najmu są okolicznością sporną, chociaż wysokość poszczególnych podwyżek nigdy nie była kwestionowana przez pozwanych, co ostatecznie doprowadziło do przyjęcia, że powódka nie wykazała wysokości dochodzonego roszczenia; poprzez pominięcie, że w sierpniu 2012 r. okolicznością bezsporną pomiędzy stronami był fakt, że zadłużenie pozwanych z tytułu zajmowanego lokalu wynosiło co najmniej 4.395,20 zł, co doprowadziło do błędnego uznania, że na w/w dzień zaległość nie przekraczała wysokości trzymiesięcznej należności czynszowej, a w konsekwencji do oddalenia powództwa o eksmisję. Skarżąca wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez utrzymanie w mocy wyroku zaocznego z dnia 05 sierpnia 2003 r. w części dotyczącej eksmisji pozwanych z lokalu nr (...) położonego w W. przy ul. (...) , zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwoty 2.480,75 zł z ustawowymi odsetkami oraz zasądzenie solidarnie od pozwanych kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych. Pozwany A. H. wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów. Pozwana E. H. (1) w imieniu własnym i jako pełnomocnik pozwanej C. T. oraz interwenient uboczny miasto (...) W. wnieśli o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja podlegała oddaleniu, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych. Sąd Okręgowy podziela w całości ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I Instancji oraz dokonaną przez ten Sąd ich prawną ocenę - i przyjmuje je za własne. Sąd Rejonowy słusznie przyjął, że strona powodowa nie udowodniła wysokości dochodzonego w sprawie roszczenia o zapłatę zaległego czynszu, a tym samym istnienia zadłużenia mogącego uzasadniać wypowiedzenie stosunku najmu lokalu. W pozwie z dnia 25 października 2002 r. powódka wniosła o eksmisję pozwanych z lokalu nr (...) przy ulicy (...) w W. wskazując, że lokal zajmowany jest bez tytułu prawnego z uwagi na rozwiązanie stosunku pracy z pozwanym A. H. oraz o zapłatę kwoty 9.876,47 zł z tytułu zaległości czynszowych. Wyroki, które zapadły w sprawie karnej oraz w sprawie pracowniczej (k. 215, k. 216) wskazały jednak jednoznacznie, że zarzuty stawiane pozwanemu A. H. oraz rozwiązanie z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia były nieuzasadnione. Tym samym niezasadne było żądanie eksmisji z powodu zajmowania lokalu bez tytułu prawnego. W pozwie wskazano też z „ostrożności procesowej w związku z brakiem [na dzień wniesienia pozwu] prawomocnych wyroków zarówno karnego, jak i Sądu Pracy”, że pozwany pozostaje w zwłoce w zapłacie czynszu od 1999 r. Przed wytoczeniem powództwa powód powiadomił jednak pozwanego A. H. i E. H. (1) jedynie o zamiarze wypowiedzenia umowy najmu z uwagi na istniejące zadłużenie, wyraźnego wypowiedzenia umowy najmu nie dokonano . Mimo zatem, że jako podstawę prawną żądania eksmisji wskazano w pozwie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów , żądanie w tym zakresie uzasadnione było w istocie rozwiązaniem z pozwanym A. H. stosunku pracy. Dopiero w toku postępowania powódka pismem z dnia 30 maja 2012 r. skierowanym do A. i E. H. (1) wezwała do zapłaty zadłużenia wskazując, że jego wysokość uzasadnia wypowiedzenie stosunku najmu (k. 322), pismem z dnia 06 sierpnia 2012 r. wypowiedziała zaś umowę najmu lokalu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (k. 326). Zgodnie z treścią tego przepisu właściciel, nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, może wypowiedzieć umowę najmu lokalu, jeżeli lokator jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub innych opłat za używanie lokalu co najmniej za trzy pełne okresy płatności, pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku prawnego i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności. Podzielić należy stanowisko Sądu Rejonowego, że w niniejszej sprawie nie wykazano jednak prawidłowości ustalania wysokości czynszu najmu, ani wysokości zadłużenia pozwanych. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że w dniu 30 maja 2012 r. lub w dniu 06 sierpnia 2012 r., pozwani pozostawali w zwłoce z zapłatą czynszu za co najmniej trzy pełne okresy płatności, co mogłoby uzasadniać wypowiedzenie im umowy najmu. Wniosek taki nie wynika przede wszystkim jednoznacznie ze sporządzonej w sprawie opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości. Biegły podczas rozprawy w dniu 17 stycznia 2014 r. (k. 423 i nast.) wskazał wprawdzie, że dokumenty, na których pracował, były wystarczające do wydania opinii, jednocześnie jednak w opinii pisemnej wyraźnie zaznaczył, że sporządzał ją w oparciu o szczątkową dokumentację odtwarzaną na bazie kartotek, a ustalenie zadłużenia za okres 16 lat przy braku pełnej dokumentacji jest utrudnione (k. 259). Z opinii biegłego wynika, że zadłużenie na dzień 30 czerwca 2012 r. wynosiło 780,40 zł (według stanu za I półrocze), 1.700,78 zł za II półrocze, na dzień 31 grudnia 2012 r. wynosiło zaś 2.481,18 zł – i w tych okresach było niższe od 3-krotności wymaganego czynszu (k. 261, 262). Jednocześnie wskazał, że przy zastosowaniu innego sposobu obliczeń (biorąc pod uwagę chronologiczne przypisywanie czynszu za miesiące poprzednie, z uwzględnieniem bilansu otwarcia) zadłużenie na dzień 30 czerwca 2012 r. wynosiło 6.986,82 zł (por. załącznik na 4 do opinii, k. 272 i opinia ustna biegłego, k. 423 verte ). Wskazać należy także, że sama powódka wielokrotnie zmieniała stanowisko co do wysokości kwoty zadłużenia pozwanych. Tylko w sierpniu 2012 r. trzykrotnie zmieniała dochodzoną kwotę (pisma z 14 sierpnia 2012 r., z 21 sierpnia 2012 r. i z 24 sierpnia 2012 r. – k. 256, 264, 242); dopiero w piśmie z dnia 06 grudnia 2012 r. (k. 362) zmodyfikowała powództwo w ten sposób, że wniosła ostatecznie o zasądzenie od pozwanych solidarnie kwoty 2.480,75 zł. Wbrew twierdzeniom apelacji pozwani kwestionowali zaś w toku postępowania wyliczenia przedstawiane przez powódkę oraz kwoty przez nią żądane, przedstawiając własne kalkulacje – a tym samym kwestionowali wysokość poszczególnych należności czynszowych. Już w sprzeciwie od wyroku zaocznego podnieśli, że brak było podstaw do obciążenia ich wielokrotną stawką czynszową za bezumowne zajmowanie lokalu i że powstała nadpłata została uwzględniona tylko częściowo. Wprost wskazali, że kwestionują rozliczenia przedstawione przez stronę powodową, gdyż nie uwzględniają one w całości zawyżonych opłat (k. 73). Zgłaszali także zarzuty w zakresie skuteczności wypowiedzeń stawek czynszu (pismo z k. 242). Domagali się nadto przedłożenia dokumentów źródłowych, na podstawie których obliczano należności dochodzone przez stronę powodową – które nie zostały przedstawione. Wskazać należy w tym miejscu, że - wbrew twierdzeniom powódki - nie ma znaczenia fakt, że pozwani nie kwestionowali wysokości czynszu na podstawie art. 8a ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów . Skoro pozwani w toku niniejszego postępowania kwestionowali wysokość stawek czynszu oraz zadłużenia, na powódce spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie. W świetle powyższych rozważań nie ulega wątpliwości, że wysokość zadłużenia nie została w niniejszej sprawie udowodniona. Tym samym nie było możliwe ustalenie, że wypowiedzenie umowy najmu na mocy art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów było skuteczne. Niezależnie od kwestii nieudowodnienia wysokości zadłużenia żądanie eksmisji nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na sprzeczność tego żądania z zasadami współżycia społecznego. Podzielić należy stanowisko Sądu Rejonowego, że powódka nie może domagać się opróżnienia lokalu przez pozwanych z uwagi na nieuiszczanie opłat czynszowych w sytuacji, gdy jej poprzednik prawny pozbawił pozwanego A. H. źródła dochodu, rozwiązując z nim bezpodstawnie umowę o pracę i oskarżając – również niezasadnie – o popełnienie przestępstwa. Przyjmując nawet zatem, że umowa najmu lokalu wypowiedziana została na mocy art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów już poprzez wniesienie w dniu 25 października 2002 r. powództwa o zapłatę zaległości czynszowych (przy założeniu, że zadłużenie było wówczas wyższe od 3-krotności czynszu) – to żądanie eksmisji, w świetle art. 5 kc , również nie mogłoby zostać uwzględnione. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na mocy art. 385 kpc orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł w pkt 2 na mocy art. 98 § 1 i § 3 kpc i § 6 pkt 3 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . Małgorzata Kamykowska Bożena Kulczycka Małgorzata Truskolaska-Żuczek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI