IV Ca 268/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód S. W. pozwał A. J. o zapłatę 3000 zł z tytułu pożyczki udzielonej w styczniu 2010 r. i niespłaconej do maja 2010 r., domagając się również odsetek, zwrotu strat i kosztów. Pozwany zaprzeczył istnieniu umowy pożyczki, twierdząc, że kwota ta była zaliczką na poczet wynagrodzenia za prowadzenie sprawy spadkowej. Sąd Rejonowy w Lęborku zasądził od pozwanego na rzecz powoda 3000 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd Okręgowy w Słupsku, rozpoznając sprawę w postępowaniu uproszczonym, oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił istnienie umowy pożyczki, dopuszczając dowody mimo braku formy pisemnej, co było uzasadnione zgodą stron (również dorozumianą) oraz uprawdopodobnieniem faktu dokonania czynności prawnej przez pozwanego w jego pismach procesowych. Sąd Okręgowy odniósł się do poszczególnych zarzutów apelacji, w tym dotyczących naruszenia art. 6 kc, 720 § 1 kc, 74 § 2 kc, 723 kc, 246 kpc, 247 kpc, 232 kpc, 328 § 2 kpc i 233 kpc, uznając je za niezasadne. Podkreślono, że pozwany sam powoływał się na fakt zaciągnięcia pożyczki, a jego twierdzenia o zaliczce nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Sąd Okręgowy stwierdził, że uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego było wystarczające do kontroli instancyjnej i nie doszło do naruszenia art. 328 § 2 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie dopuszczalności dowodu na istnienie ustnej umowy pożyczki powyżej 500 zł w postępowaniu uproszczonym, gdy pozwany sam powołuje się na pożyczkę i wyraża zgodę na postępowanie dowodowe.
Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i konkretnych okoliczności sprawy, w tym zachowania pozwanego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa pożyczki zawarta ustnie, której wartość przekracza 500 zł, jest ważna i czy można ją udowodnić innymi środkami dowodowymi niż dokument?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa pożyczki zawarta ustnie, której wartość przekracza 500 zł, może być ważna, a jej istnienie można udowodnić innymi środkami dowodowymi, w tym zeznaniami świadków i przesłuchaniem stron, jeśli obie strony wyrażą na to zgodę, żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą, lub fakt dokonania czynności zostanie uprawdopodobniony za pomocą pisma.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pozwany konkludentnie wyraził zgodę na przeprowadzenie postępowania dowodowego, a także sam uprawdopodobnił fakt zawarcia umowy pożyczki w swoich pismach procesowych, co stanowiło "początek dowodu na piśmie" i pozwalało na dopuszczenie dowodów z zeznań świadków i przesłuchania stron mimo braku formy pisemnej umowy pożyczki.
Czy wezwanie do zwrotu pożyczki jest konieczne, jeśli termin jej zwrotu został oznaczony w umowie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wezwanie do zwrotu pożyczki nie jest konieczne, jeśli termin jej zwrotu został oznaczony w umowie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 723 Kodeksu cywilnego, obowiązek wezwania do zwrotu pożyczki dotyczy wyłącznie pożyczek o nieoznaczonym terminie zwrotu. W przypadku pożyczki z oznaczonym terminem zwrotu, roszczenie staje się wymagalne po upływie tego terminu.
Czy sąd może przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu obejścia przepisów dotyczących formy zastrzeżonej dla umowy pożyczki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może przeprowadzić postępowania dowodowego w celu obejścia przepisów dotyczących formy zastrzeżonej dla umowy pożyczki pod rygorem nieważności (ad solemnitatem). Może jednak przeprowadzić takie dowody, gdy forma pisemna była zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych (ad probationem), a istnieją ku temu podstawy prawne.
Uzasadnienie
Przepis art. 247 kpc zakazuje prowadzenia dowodu przeciwko osnowie lub ponad osnowę dokumentu czynności prawnej, gdy forma pisemna była zastrzeżona pod rygorem nieważności. Jednakże, gdy forma pisemna była zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych, sąd może dopuścić inne dowody, w tym zeznania świadków i przesłuchanie stron, na podstawie art. 74 § 2 kc i art. 246 kpc, jeśli istnieją ku temu podstawy, takie jak zgoda stron lub uprawdopodobnienie faktu dokonania czynności za pomocą pisma.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. W. | osoba_fizyczna | powód |
| A. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (21)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 74 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 723
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 505 § 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505 § 9 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505 § 6 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 291
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505 § 6 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505 § 7
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 246
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 247
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 112
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie ustnej umowy pożyczki między stronami. • Dopuszczalność przeprowadzenia dowodów na istnienie umowy pożyczki mimo braku formy pisemnej, ze względu na zgodę stron i uprawdopodobnienie faktu dokonania czynności za pomocą pisma. • Wymagalność roszczenia o zwrot pożyczki następuje z upływem oznaczonego terminu zwrotu, bez potrzeby dodatkowego wezwania.
Odrzucone argumenty
Kwota 3000 zł stanowiła zaliczkę na wynagrodzenie za prowadzenie sprawy spadkowej, a nie pożyczkę. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 6 kc, 720 § 1 kc, 74 § 2 kc, 723 kc) przez Sąd Rejonowy. • Naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 505 13 § 2 kpc, 233 kpc, 328 § 2 kpc, 247 kpc) przez Sąd Rejonowy. • Brak wezwania do zwrotu pożyczki.
Godne uwagi sformułowania
Apelacja jest bezzasadna. • W postępowaniu uproszczonym apelacja może być oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, albo naruszenia przepisów post( a przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. • Pozwany w konsekwencji bezzasadnie zarzuca, że powód zaniechał wezwania go do zwrotu kwoty pożyczki i to w sytuacji, gdy na powodzie obowiązek taki nie spoczywał. • Przepis art. 74 § 2 kc przewiduje trzy sytuacje, w których mimo niezachowania formy pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych, dowód ze świadków lub dowód z przesłuchania stron będzie jednak dopuszczalny. • Przepis art. 74 kc koresponduje z art. 246 kpc i 247 kpc. • Pozwany sam operował pojęciem udzielonej mu pożyczki, co uprawnia do przyjęcia, że mamy do czynienia z początkiem dowodu na piśmie. • Skoro więc zakaz ten dotyczy jedynie sytuacji, gdy prowadzenie dowodu ponad osnowę lub przeciw osnowie dokumentu prowadziłoby do obejścia przepisów o formie ów o formie zastrzeżonej ad solemnitatem prowadzenie takiego dowodu jest dopuszczalne w przypadku, gdy dla czynności prawnej zastrzeżono jedynie, jak w niniejszej sprawie, formę pisemną ad probationem. • Skuteczne zatem postawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 § 1 kpc wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów.
Skład orzekający
Mariola Watemborska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności dowodu na istnienie ustnej umowy pożyczki powyżej 500 zł w postępowaniu uproszczonym, gdy pozwany sam powołuje się na pożyczkę i wyraża zgodę na postępowanie dowodowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i konkretnych okoliczności sprawy, w tym zachowania pozwanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia umowy pożyczki i dowodzenia jej istnienia, co jest interesujące dla prawników praktyków. Interpretacja przepisów dotyczących formy pisemnej i dopuszczalności dowodów jest kluczowa.
“Czy można udowodnić ustną pożyczkę? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy dowody z zeznań świadków są dopuszczalne.”
Dane finansowe
WPS: 3000 PLN
zapłata: 3000 PLN
odsetki: 300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.