IV CA 223/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia I. P. o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jej nieruchomości przez (...) Spółkę z o.o. z siedzibą w W., na której znajdował się gazociąg wysokiego ciśnienia. Powódka domagała się zapłaty za okres 10 lat wstecz, wskazując na ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości wynikające z obecności gazociągu i jego strefy ochronnej. Sąd Rejonowy w Grójcu zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 31 670 zł wraz z odsetkami, uznając pozwanego za posiadacza w złej wierze i stosując przepisy o bezumownym korzystaniu z rzeczy. Sąd Rejonowy oddalił żądanie usunięcia gazociągu jako nadużycie prawa. Pozwany w apelacji zarzucił błędne przyjęcie do wyliczenia wynagrodzenia powierzchni pasa ochronnego, kwestionując uwzględnienie całej strefy kontrolowanej określonej w przepisach technicznych. Sąd Okręgowy w Radomiu, rozpoznając apelację, uznał ją za zasadną. Sąd Okręgowy podkreślił, że wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości w zakresie służebności przesyłu powinno uwzględniać rzeczywisty stopień ingerencji w prawo własności, a nie całą strefę kontrolowaną, która nie zawsze pokrywa się z zakresem obciążenia nieruchomości służebnością. Zmieniając wyrok Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy obniżył zasądzoną kwotę do 6 825 zł, przyjmując za podstawę obliczeń obszar faktycznie wykorzystywany do kontroli i konserwacji gazociągu (3 metry z każdej strony), co stanowiło ok. 21,55% powierzchni przyjętej przez Sąd Rejonowy. W pozostałej części apelacja została oddalona. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w przypadku służebności przesyłu, zwłaszcza w kontekście strefy kontrolowanej urządzeń przesyłowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy strefa kontrolowana jest szersza niż faktyczne obciążenie nieruchomości służebnością przesyłu i właściciel nadal może korzystać z części nieruchomości w jej obrębie.
Zagadnienia prawne (2)
Jaki jest właściwy sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwo przesyłowe, w szczególności w kontekście strefy kontrolowanej gazociągu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie powinno być ustalone z uwzględnieniem rzeczywistego stopnia ingerencji w prawo własności, a nie na podstawie całej strefy kontrolowanej określonej w przepisach technicznych, która nie pokrywa się z zakresem obciążenia nieruchomości służebnością przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przy ustalaniu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w zakresie służebności przesyłu należy brać pod uwagę faktyczny zakres ograniczeń właściciela, a nie jedynie przepisami określone strefy kontrolowane, które mogą być szersze niż faktyczne obciążenie. Obniżono kwotę wynagrodzenia, uwzględniając, że właściciel nadal może korzystać z części nieruchomości w obrębie strefy kontrolowanej.
Czy żądanie usunięcia urządzeń przesyłowych z nieruchomości, na której znajdują się od lat, może stanowić nadużycie prawa podmiotowego?
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie usunięcia urządzeń przesyłowych może być uznane za nadużycie prawa, jeśli jego realizacja wiąże się z bardzo wysokimi kosztami, potencjalnie przewyższającymi wartość nieruchomości, a także może spowodować przerwy w dostawie gazu dla znacznej liczby odbiorców.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał żądanie usunięcia gazociągu za nadużycie prawa (art. 5 k.c.) ze względu na wysokie koszty przesunięcia gazociągu w stosunku do wartości nieruchomości oraz potencjalne niedogodności dla odbiorców gazu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy przez posiadacza w złej wierze.
k.c. art. 224 § § 2
Kodeks cywilny
Określa obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze, w tym zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 352
Kodeks cywilny
Dotyczy posiadania służebności, w tym służebności przesyłu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Rozszerza stosowanie przepisów o samoistnym posiadaczu na posiadacza zależnego.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nadużycia prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
Dz. U. 2005, Nr 167, poz. 1398 z późn. zm. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy pobierania przez Skarb Państwa wydatków tymczasowo poniesionych.
Dz.U. z 2013r., poz.640
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 roku
Określa warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, w tym strefy kontrolowane.
Dz.U. z 2015r., poz. 1804
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku
Określa stawki minimalne wynagrodzenia adwokatów i radców prawnych w postępowaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezasadność przyjęcia całej strefy kontrolowanej jako podstawy do obliczenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. • Konieczność uwzględnienia rzeczywistego stopnia ingerencji w prawo własności przy ustalaniu wynagrodzenia. • Możliwość korzystania przez właściciela z nieruchomości w obrębie strefy kontrolowanej, co powinno skutkować obniżeniem wynagrodzenia.
Odrzucone argumenty
Żądanie usunięcia gazociągu jako nadużycie prawa (choć Sąd Rejonowy uznał to za nadużycie, Sąd Okręgowy nie rozstrzygał tej kwestii w kontekście apelacji).
Godne uwagi sformułowania
Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy jest przyznaniem właścicielowi rekompensaty za brak możliwości dysponowania rzeczą. • Decyduje obiektywne kryterium, jakim jest układ odpowiednich cen rynkowych - stawek za korzystanie z rzeczy tego rodzaju. • Specyfika korzystania, w szczególności ograniczony zakres tego korzystania przez posiadacza w zakresie służebności przesyłu, winna być uwzględniona przy ustalaniu należnego wynagrodzenia. • Obszar strefy kontrolowanej określonej w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki (...) nie pokrywa się z zakresem obciążenia nieruchomości służebnością przesyłu.
Skład orzekający
Joanna Kaczmarek-Kęsik
przewodniczący-sprawozdawca
Irena Koś
sędzia
Marek Gralec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w przypadku służebności przesyłu, zwłaszcza w kontekście strefy kontrolowanej urządzeń przesyłowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy strefa kontrolowana jest szersza niż faktyczne obciążenie nieruchomości służebnością przesyłu i właściciel nadal może korzystać z części nieruchomości w jej obrębie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu prawa rzeczowego i zobowiązań, pokazując, jak sądy interpretują przepisy dotyczące służebności przesyłu i wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw przesyłowych.
“Gazociąg na Twojej działce? Jak obliczyć należne wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości: 6825 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.