IV Ca 204/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie zamawiającego na postanowienie o kosztach procesu, uznając, że istnieją szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążania skarżących kosztami postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie zamawiającego na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego. Zamawiający domagał się zasądzenia od skarżących kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, powołując się na art. 102 k.p.c., który pozwala na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Sąd uznał, że sytuacja finansowa skarżących, którzy ponieśli już wysokie koszty sądowe, uzasadnia zastosowanie tego przepisu.
Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2015 r. oddalił zażalenie zamawiającego Skarbu Państwa – (...) M. na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie 2 sentencji wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 23 lipca 2015 r. Zamawiający domagał się zmiany postanowienia i zasądzenia od Konsorcjum Firm (...) w S. na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1.800 zł. Sąd Okręgowy uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na art. 102 k.p.c., który stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, sąd podkreślił, że pozostawia się mu swobodną ocenę, czy w okolicznościach konkretnej sprawy zachodzą „wypadki szczególnie uzasadnione”. W rozpoznawanej sprawie, sąd uznał, że istnieją takie okoliczności, które uzasadniają odstąpienie od obciążania skarżących kosztami postępowania apelacyjnego. Wskazał na fakt, że skarżący ponieśli już znaczną opłatę sądową w wysokości 75.000 zł, a ich sytuacja finansowa, w tym płynność finansowa i możliwość dalszej działalności gospodarczej, mogłaby zostać zagrożona przez dodatkowe obciążenie kosztami zastępstwa procesowego. Sąd wziął również pod uwagę, że skarżący przystąpili do przetargu licząc na korzystne kontrakty, które miały poprawić ich sytuację finansową, a ostatecznie ponieśli wysokie koszty. W związku z tym, sąd oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją szczególnie uzasadnione wypadki uzasadniające odstąpienie od obciążania skarżących kosztami postępowania apelacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sytuacja finansowa skarżących, którzy ponieśli już wysokie koszty sądowe i których płynność finansowa mogłaby zostać nadwątlona, uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. Odstąpienie od obciążania kosztami jest dopuszczalne w szczególnie uzasadnionych wypadkach, a ocena tych wypadków należy do swobodnej oceny sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
Konsorcjum Firm (...) w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Usługowo – Handlowe (...) , M. R. w S. , Przedsiębiorstwa Usług (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. , Przedsiębiorstwa Usług (...) , Z. C. w B. , Zakładu Usług (...) , W. W. w B. – Wykonawcy | spółka | skarżący/konsorcjum |
| Skarb Państwa – (...) M. | organ_państwowy | zamawiający |
| Usług (...) w B. , Zakładu Usług (...) w B. , Zakładu Usług (...) w B. , Usług (...) , T. B. w K. – Wykonawcy | spółka | interwenient uboczny/konsorcjum |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach, które są oceniane przez sąd z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szczególnie uzasadnione wypadki uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c. ze względu na trudną sytuację finansową skarżących. Wysokie koszty sądowe już poniesione przez skarżących. Potencjalne negatywne skutki dla dalszej działalności gospodarczej skarżących w przypadku obciążenia ich dodatkowymi kosztami.
Odrzucone argumenty
Zamawiający domagał się zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego od skarżących.
Godne uwagi sformułowania
zasada odpowiedzialności za wynik sporu względy słuszności wyjątek stanowiący wyłom w zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu swobodna ocena sądu wypadki szczególnie uzasadnione zasady współżycia społecznego nadwątlona płynność finansowa
Skład orzekający
Mariola Watemborska
przewodniczący
Elżbieta Jaroszewicz
sprawozdawca
J. F.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach o zamówienia publiczne, zwłaszcza gdy strony poniosły już wysokie koszty sądowe i ich sytuacja finansowa jest trudna."
Ograniczenia: Każdorazowa ocena sądu co do wystąpienia 'szczególnie uzasadnionych wypadków'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii kosztów postępowania w zamówieniach publicznych i praktycznego zastosowania art. 102 k.p.c., co jest istotne dla prawników procesowych i uczestników przetargów.
“Czy zawsze przegrany płaci? Sąd Okręgowy wyjaśnia wyjątki od reguły kosztów w zamówieniach publicznych.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Ca 204/15 POSTANOWIENIE Dnia 7 sierpnia 2015 r. Sąd Okręgowy w S. , IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mariola Watemborska Sędziowie SO: Elżbieta Jaroszewicz (spr.), J. F. po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2015 r. w S. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo – Handlowego (...) , M. R. w S. , Przedsiębiorstwa Usług (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. , Przedsiębiorstwa Usług (...) , Z. C. w B. , Zakładu Usług (...) , W. W. w B. – Wykonawców, działających w postępowaniu o zamówienie publiczne jako Konsorcjum Firm (...) przy udziale zamawiającego Skarbu Państwa – (...) M. oraz interwenientów ubocznych: Usług (...) w B. , Zakładu Usług (...) w B. , Zakładu Usług (...) w B. , Usług (...) , T. B. w K. – Wykonawców działających w postępowaniu o zmówienie publiczne jako Konsorcjum (...) w B. na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 lutego 2015r., sygn. akt KIO 40/15 na skutek zażalenia zamawiającego na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie 2 sentencji wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt IV Ca 204/15 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt IV Ca 204/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 lipca 2015 roku Sąd Okręgowy w S. oddalił skargę Przedsiębiorstwa Usługowo – Handlowego (...) w S. , Przedsiębiorstwa Usług (...) sp. z o.o. w S. , Przedsiębiorstwa Usług (...) w B. , Zakładu Usług (...) , W. W. w B. – Wykonawców, działających w postępowaniu o zamówienie publiczne jako Konsorcjum Firm (...) w S. , na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 lutego 2015 roku wydany w sprawie sygn. akt KIO 40/15 (punkt 1 sentencji). Nadto postanowił nie obciążać skarżących kosztami postępowania apelacyjnego należnymi zamawiającemu (punkt 2 sentencji). W uzasadnieniu wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zaszły szczególne okoliczności, które uzasadniały odstąpienie od obciążania Konsorcjum Firm (...) w S. kosztami postępowania apelacyjnego należnymi zamawiającemu w oparciu o art. 102 k.p.c. Zamawiający Skarb Państwa – (...) M. zaskarżył postanowienie o kosztach zawarte w punkcie 2 wyroku zażaleniem, wnosząc o jego zmianę, poprzez zasądzenie od Konsorcjum Firm (...) w S. na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1.800 zł. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego statuują zasadę, że wynik procesu z reguły decyduje o obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi. Jednocześnie jednak ustawodawca przyznaje sądom pewną swobodę w zasądzaniu zwrotu kosztów procesu, gdy stosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik sporu ( art. 98 k.p.c. ) sprzeciwiają się względy słuszności, zawarte w treści art. 102 k.p.c. Ta ostatnia zasada, będąca wyjątkiem stanowiącym wyłom w zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, nie podlega wykładni rozszerzającej. Podzielić należy w tym miejscu wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym ustawodawca pozostawił swobodnej ocenie sądu stwierdzenie, czy w okolicznościach konkretnej sprawy zachodzą „wypadki szczególnie uzasadnione”, a sposób korzystania z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego i to do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie od generalnej zasady obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór. Kwestia „szczególnie uzasadnionych wypadków” jest ocenna, albowiem omawiany przepis nie konkretyzuje pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, a komentatorzy k.p.c. wskazują, że do kręgu okoliczności branych pod uwagę przez sąd przy ocenie przesłanek z art. 102 k.p.c. należą zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i sytuacji życiowej strony. Okoliczności te powinny być ocenione przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (T. Ereciński i inni, Komentarz do k.p.c., t. I, str. 245, Wyd. Prawnicze, W-wa 2001). W orzecznictwie Sądu Najwyższego do kręgu tych okoliczności zalicza się m.in. charakter żądania poddanego rozstrzygnięciu sądu, np. nieuwzględnienie roszczenia ze stosunku pracy z powodu prekluzji (orz. SN z 5.12. (...) , III PRN 78/67, OSN 1968, Nr 11, poz. 185) , wygórowane żądania o zadośćuczynienie, którego określenie zależy od oceny sądu, a powodowie są subiektywnie przekonani o jego zasadności, ciężką sytuację strony przegrywającej (orz. SN z 17.11.1972r., I PR 423/72, OSN 1973, Nr 7-8, poz. 138) , oddalenie roszczeń powoda na podstawie art. 5 k.c. W gestii zatem sądu stosującego ten przepis pozostaje ocena, co do jego zastosowania. Zdaniem Sądu Okręgowego w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie, ustalone w sprawie okoliczności, uzasadniały zastosowanie w stosunku do podmiotów tworzących Konsorcjum Firm (...) w S. normy wyrażonej w treści art. 102 k.p.c. Należy w tym miejscu zauważyć, iż w toku postępowania przedsiębiorcy tworzący ww. Konsorcjum wystąpili z wnioskiem o zwolnienie od kosztów. Ich wniosek został jednak oddalony z uwagi na jego niekompletność, co skutkowało koniecznością uiszczenia przez nich opłaty sądowej w wysokości 75.000 zł. Mając na uwadze przywołaną okoliczność, a także znajdujące się w aktach sprawy, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania M. R. , W. W. i Z. C. , a także sprawozdanie finansowe Przedsiębiorstwa Usług (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. (k. 151-165), należało podzielić pogląd, że obciążenie skarżących obowiązkiem zwrotu kosztów reprezentacji procesowej zamawiającego, godziłoby w już i tak nadwątloną płynność finansową wymienionych i mogłoby mieć daleko idące skutki dla losów ich dalszej działalności gospodarczej. Nie bez znaczenia pozostawał przy tym fakt, iż skarżący wyrok Krajowej Izby Odwoławczej, przystąpili do spornego przetargu licząc na uzyskanie korzystnych kontraktów, które poprawiłyby sytuację finansową ich firm. W ostatecznym jednak rozrachunku zostali zobowiązani do poniesienia sięgających kilkudziesięciu tysięcy zł kosztów. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , oddalił zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI