IV Ca 1766/15

Sygn. akt IV Ca 1766/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Anna Wrembel-Woźniak Sędzia SO Beata Błaszczyk Sędzia SO Małgorzata Truskolaska-Żuczek (spr.) Protokolant sekr. sądowy Katarzyna Kowal po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko Ł. W. i R. W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II C 1039/14 I. oddala apelację; II. zasądza od (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz Ł. W. i R. W. solidarnie kwotę 2734 (dwa tysiące siedemset trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów procesu w instancji odwoławczej. Beata Błaszczyk Anna Wrembel-Woźniak Małgorzata Truskolaska-Żuczek Sygn. akt IV Ca 1766/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy oddalił powództwo (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. skierowane przeciwko Ł. W. i R. W. o zapłatę kwoty 50.558,73 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP, tj. według stanu na dzień wystawienia wyciągu z ksiąg banku w wysokości 24% w stosunku rocznym od kwoty 50.558,73 zł liczonymi od dnia 12 kwietnia 2011 r. do dnia zapłaty. Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 09 kwietnia 2010 r. A. W. (kredytobiorca) zawarł z powodem umowę kredytu konsumpcyjnego nr (...) na kwotę 53.783,04 zł. Spadkobiercami po zmarłym w dniu 10 stycznia 2011 r. A. W. są synowie: R. W. i Ł. W. . Spadkobiercy przyjęli spadek w udziałach po 1/2 z dobrodziejstwem inwentarza. Na wniosek R. W. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie sporządził spis inwentarza po zmarłym A. W. . Komornik stwierdził brak czystego spadku, bowiem wartość pasywów przekraczała wartość aktywów. Pozwani zaskarżyli spis inwentarza sporządzony przez Komornika. Sąd Rejonowy wskazał, że pozwani kwestionowali zarówno zasadność, jak i wysokość dochodzonego pozwem roszczenia podnosząc, iż powód nie udowodnił, że ich ojciec był zobowiązany do zapłaty kwoty 50.558,73 zł. Zdaniem Sądu dołączona do pozwu umowa kredytu konsumpcyjnego odpowiadała wszystkim wymogom określonym w ust. 2 art. 69 ustawy Prawo bankowe . Ponadto z harmonogramu spłaty kredytu wynikało, że A. W. miał spłacać kredyt do dnia 20 kwietnia 2016 r. Kredytobiorca zmarł w dniu 10 stycznia 2011 r., a zatem spadek po nim, w tym długi spadkowe, dziedziczyli spadkobiercy. W rezultacie na pozwanych przeszły obowiązki wynikające z przedmiotowej umowy oraz przysługiwały im takie same zarzuty materialnoprawne i procesowe co spadkodawcy. Sąd wskazał, że roszczenie powoda objęte niniejszym postępowaniem oparte jest na art. 471 kc. Przytoczył także treść art. 6 kc i art. 232 kpc . W ocenie Sądu powód nie wykazał wysokości dochodzonej pozwem kwoty. Z harmonogramu spłaty rat kredytu konsumpcyjnego wynika jedynie, że A. W. był zobowiązany do zapłaty w określonym dniu określonej kwotowo raty kredytowej. Z powyższego dokumentu nie wynika, że A. W. zalegał ze spłatą którejkolwiek raty. Powód nie przedstawił żadnych wezwań do zapłaty, nie wnosił również o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego księgowego w celu ustalenia wysokości zadłużenia, wynikającego z umowy ani innych dokumentów, np. historii dotychczasowych spłat rat kredytu. Ponadto powód nie wskazał z jakiego okresu pochodzi zadłużenie. W tej sytuacji Sąd nie miał możliwości zweryfikowania algorytmu, na podstawie którego zostało wyliczone roszczenie powoda, wysokość odsetek oraz wysokość opłat i prowizji. Zaoferowany na tę okoliczność przez pełnomocnika powoda dowód z wyciągu ksiąg rachunkowych okazał się niewystarczający do uwzględnienia roszczenia. Z ustalonego stanu faktycznego nie wynika, że A. W. zawarł umowę kredytu konsumpcyjnego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zatem przedmiotowy wyciąg stanowi w niniejszej sprawie dokument prywatny. W rezultacie powód winien wykazać, co składa się na poszczególne kwoty wymienione w wyciągu. Powództwo jako nie udowodnione podlegało zatem oddaleniu. Na marginesie Sąd Rejonowy wskazał, że w toku postępowania pozwani powołali się na ograniczenie ich odpowiedzialności za długi spadkowe. Z przedłożonego do akt sprawy aktu poświadczenia dziedziczenia wynika, że pozwani nabyli spadek po A. W. z dobrodziejstwem inwentarza każdy z nich. Sąd Rejonowy przytoczył treść art. 1031 § 2 zd.1 kc i wskazał, że postanowieniem z dnia 02 września 2013 r. Komornik Sądowy ustalił wartość majątku spadkodawcy na kwotę 324.500 zł, natomiast wartość długów (pasywa) spadku na kwotę 333.104,02 zł. Stan czynny spadku wynosił wobec tego 0 zł. W złożonej apelacji powód zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanych na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za obie instancje. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 kpc , poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że powód nie wykazał zasadności oraz wysokości dochodzonego roszczenia; naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 232 kpc poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że powód nie wywiązał się z obowiązku udowodnienia istnienia i wysokości zobowiązania, tj. okoliczności, z których wywodził skutki prawne, pomimo przedłożenia przez powoda wiarygodnych i wzajemnie uzupełniających się dowodów, tj. umowy kredytu konsumpcyjnego oraz Regulaminu kredytu konsumpcyjnego w (...) Bank (...) S.A. ; naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 kc poprzez uznanie, że powód nie udowodnił zasadności dochodzonego pozwem roszczenia, nie przedłożył bowiem wystarczających dokumentów mających znaczenie dowodowe, z których wynikałaby wysokość dochodzonego roszczenia i zasadność żądania pozwu. Pozwani wnieśli o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od powoda na ich rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja podlegała oddaleniu, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych. Sąd Okręgowy podziela w całości ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji oraz ich ocenę prawną. Na gruncie przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, że obowiązek udowodnienia wysokości dochodzonej wierzytelności spoczywał na stronie powodowej. Zgodnie zaś z obowiązującą w postępowaniu cywilnym zasadą kontradyktoryjności sąd nie ma obowiązku zarządzania dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1996 r., I CKU 45/96). W związku z powyższym, jeżeli materiał dowodowy zgromadzony przez strony nie daje podstawy do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych, sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z nieudowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. W pozwie podniesiono, że „istnienie wierzytelności powoda wobec pozwanych, jej wysokość oraz terminy płatności odsetek wynikają wprost z Wyciągu z Ksiąg Bankowych z dnia 27 stycznia 2014 r. numer (...) ” (k. 7, 20). W Wyciągu z Ksiąg Banku wskazano jednak jedynie, że dłużnicy są solidarnie zobowiązani do zapłaty na rzecz powoda według stanu na dzień 27 stycznia 2014 r. kwoty 50.558,73 zł , które to zobowiązanie wynika z zawartej w dniu 09 kwietnia 2010 r. przez kredytobiorcę A. W. umowy, rozwiązanej w dniu 10 stycznia 2011 r. Z dokumentu tego nie wynika jednak co składa się na kwotę w nim wymienioną (np. wysokość kapitału, odsetki, opłaty, prowizje). Z dołączonego do pozwu harmonogramu spłaty rat kredytu zawartego przez A. W. wynika zaś, że na dzień 10 stycznia 2011 r. (data rozwiązania umowy) do spłaty pozostała kwota 49.621,43 zł (k. 28). W apelacji wskazano, że przed dniem śmierci kredytobiorca nie zalegał z płatnością rat kredytu. Jednocześnie w Regulaminie kredytu konsumpcyjnego wskazano w § 19 ust. 3, że od daty śmierci kredytobiorcy Bank nie nalicza dalszych odsetek umownych i karnych (k. 33). W/w rozbieżności nie pozwalają zatem uznać, że powód udowodnił wysokość roszczenia dochodzonego w niniejszej sprawie, zwłaszcza mając na uwadze, że pozwani kwestionowali wysokość zadłużenia. Zauważyć należy ponadto, że w postanowieniu z dnia 02 września 2013 r. Komornik sądowy dokonując uzupełnienia spisu inwentarza przyjął do ustalonego długu spadku wartość długu na rzecz (...) Bank (...) S.A. z tytułu rachunku rozrachunkowego kredytu (...) w kwocie 5.058,73 zł (k. 47) – zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika Banku z dnia 17 kwietnia 2013 r. (k. 119). Wskazać należy również, że zasadny okazał się zarzut przedawnienia roszczenia podniesiony przez pozwanych dopiero w odpowiedzi na apelację. Z Regulaminu kredytu konsumpcyjnego wynika, że kwota kredytu pozostała do spłaty staje się wymagalna w dacie otrzymania przez Bank udokumentowanej informacji o śmierci kredytobiorcy. Pozwani wskazali, że Bank został zawiadomiony o śmierci A. W. tydzień później, a zatem w dniu 18 stycznia 2011 r. Roszczenie przedawniło się zatem z dniem 18 stycznia 2014 r. Pozew w niniejszej sprawie wniesiono natomiast do Sądu dopiero w dniu 28 stycznia 2014 r., a więc po upływie 3-letniego terminu przedawnienia. Nadto w w/w postanowieniu z dnia 02 września 2013 r. Komornik sądowy stwierdził brak czystego spadku – z uwagi na ujemną wartość różnicy aktywów i pasywów. Pozwani nabyli zaś spadek po zmarłym A. W. z dobrodziejstwem inwentarza (k. 16), w związku z czym ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na mocy art. 385 kpc postanowił jak w punkcie I sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło na mocy art. 98 § 1 i § 3 kpc w zw. z § 6 pkt 6 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) – punkt II sentencji. Na kwotę 2.734 zł składa się wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego pozwanych w postępowaniu apelacyjnym w wysokości 2.700 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictw w wysokości 34 zł. Beata Błaszczyk Anna Wrembel-Woźniak Małgorzata Truskolaska-Żuczek