IV Ca 1754/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy odrzucił apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego, uznając ten wyrok za nieistniejący w sensie prawnoprocesowym z powodu niezgodnego z prawem odstąpienia od jego ogłoszenia.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o zapłatę. Sąd Okręgowy postanowił odrzucić apelację, ponieważ wyrok Sądu Rejonowego z dnia 8 stycznia 2020 r. został uznany za nieistniejący w sensie prawnoprocesowym. Powodem było odstąpienie przez przewodniczącego od odczytania sentencji wyroku na podstawie przepisu, który nie miał zastosowania w tej konkretnej sprawie, wszczętej w elektronicznym postępowaniu upominawczym.
Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie, IV Wydział Cywilny Odwoławczy, postanowieniem z dnia 26 listopada 2020 r. odrzucił apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 8 stycznia 2020 r. w sprawie o zapłatę. Uzasadnienie postanowienia wskazuje, że apelacja podlegała odrzuceniu, ponieważ wyrok Sądu Rejonowego został uznany za nieistniejący w sensie prawnoprocesowym. Sąd Okręgowy stwierdził, że przewodniczący Sądu Rejonowego odstąpił od odczytania sentencji wyroku i podania zasadniczych powodów rozstrzygnięcia na podstawie art. 326 § 4 k.p.c. Jednakże, przepis ten, dodany ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, nie mógł być zastosowany w tej sprawie. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 3 ZmKPC, sprawy wszczęte przed dniem wejścia w życie tej ustawy, rozpoznawane w elektronicznym postępowaniu upominawczym, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, podlegały rozpoznaniu zgodnie z przepisami w brzmieniu dotychczasowym. Niniejsza sprawa została wszczęta w elektronicznym postępowaniu upominawczym, w którym wydano nakaz zapłaty, a pozwana wniosła sprzeciw. W związku z tym Sąd Rejonowy powinien był stosować przepisy dotychczasowe, a przewodniczący nie miał podstaw do odstąpienia od ogłoszenia wyroku zgodnie z art. 326 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy podkreślił również, że ogłoszenie wyroku jest wymogiem konstytucyjnym (art. 45 ust. 2 Konstytucji RP) i nie było zbędną formalnością, zwłaszcza w sytuacji, gdy rozprawa była utrwalana elektronicznie. Wobec nieistnienia wyroku sądu pierwszej instancji, apelacja od niego była niedopuszczalna, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 373 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odstąpienie od odczytania sentencji wyroku na podstawie art. 326 § 4 k.p.c. nie było dopuszczalne w tej sprawie, ponieważ sprawa została wszczęta w elektronicznym postępowaniu upominawczym przed dniem wejścia w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego, a zgodnie z przepisami przejściowymi, do zakończenia postępowania w pierwszej instancji stosować należało przepisy dotychczasowe.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przepis art. 326 § 4 k.p.c. nie miał zastosowania w sprawie, ponieważ sprawa została wszczęta w elektronicznym postępowaniu upominawczym przed wejściem w życie nowelizacji. Przepisy przejściowe (art. 11 ust. 1 pkt 3 ZmKPC) stanowiły, że takie sprawy rozpoznawane są według przepisów dotychczasowych. W związku z tym, przewodniczący Sądu Rejonowego nie miał podstaw do odstąpienia od ogłoszenia wyroku, co skutkowało uznaniem wyroku za nieistniejący w sensie prawnoprocesowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwana
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
ZmKPC art. 11 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Sprawy wszczęte przed dniem wejścia w życie tej ustawy rozpoznawane w elektronicznym postępowaniu upominawczym do czasu zakończenia postępowania w danej instancji podlegają rozpoznaniu zgodnie z przepisami, w brzmieniu dotychczasowym.
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odrzucenia apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 326 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dodany ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1086). Nie miał zastosowania w sprawie ze względu na przepisy przejściowe.
ZmKPC art. 9 § ust. 2
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu nadanym tą ustawą.
k.p.c. art. 326 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przewiduje obowiązek odczytania sentencji wyroku i podania zasadniczych powodów rozstrzygnięcia.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi, że wyrok ogłaszany jest publicznie.
k.p.c. art. 157 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy utrwalania rozprawy w drodze protokołu sporządzanego elektronicznie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Sądu Rejonowego nie został prawidłowo ogłoszony, co czyni go nieistniejącym w sensie prawnoprocesowym. Przepis art. 326 § 4 k.p.c. nie miał zastosowania w sprawie ze względu na przepisy przejściowe dotyczące spraw wszczętych w elektronicznym postępowaniu upominawczym.
Godne uwagi sformułowania
wyrok nieistniejący w sensie prawnoprocesowym odstąpił od odczytania sentencji wyroku i podania zasadniczych powodów rozstrzygnięcia nie mógł być zastosowany w niniejszej sprawie podlegały rozpoznaniu zgodnie z przepisami, w brzmieniu dotychczasowym winien był do zakończenia postępowania w pierwszej instancji stosować przepisy dotychczasowe nie miał podstaw prawnych do odstąpienia od ogłoszenia wyroku wyrok podlegający ogłoszeniu, a nieogłoszony, jest wyrokiem nieistniejącym w znaczeniu prawnoprocesowym
Skład orzekający
Michał Marcysiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego oraz konsekwencji prawnych nieprawidłowego ogłoszenia wyroku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wszczęcia sprawy w EPU i nowelizacji k.p.c. z 2019 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalności procesowe i jak błąd proceduralny może doprowadzić do uznania orzeczenia za nieistniejące, co ma kluczowe znaczenie dla przebiegu postępowania i możliwości zaskarżenia.
“Błąd proceduralny przekreślił wyrok: Sąd odrzucił apelację, bo orzeczenie było 'nieistniejące'!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Ca 1754/20 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2020 r. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia Michał Marcysiak Protokolant – p.o. protokolanta sadowego A. K. po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2020 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w R. przeciwko M. S. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. (...) postanawia: odrzucić apelację. Sygn. IV Ca 1754/20 Uzasadnienie postanowienia z dnia 26 listopada 2020 r. Apelacja pozwanej podlegała odrzuceniu, albowiem została wniesiona od wyroku nieistniejącego w sensie prawnoprocesowym. Z protokołu ogłoszenia wyroku z dnia 8 stycznia 2020 r. (k.114) wynika, iż przewodniczący odstąpił od odczytania sentencji wyroku i podania zasadniczych powodów rozstrzygnięcia na podstawie art. 326 § 4 k.p.c. Przepis ten dodany został do Kodeksu postępowania cywilnego ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1086, tj., dalej: ZmKPC). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli na ogłoszenie wyroku nikt się nie stawił, włączając publiczność, przewodniczący lub sędzia sprawozdawca może zarządzić odstąpienie od odczytania sentencji i podania zasadniczych powodów rozstrzygnięcia. W takim przypadku wyrok uważa się za ogłoszony z chwilą zakończenia posiedzenia. Przepis ten wszedł w życie w dniu 7 listopada 2019 r., jednak nie mógł być zastosowany w niniejszej sprawie. Co prawda, zgodnie z art. 9 ust. 2 ZmKPC do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu nadanym tą ustawą, jednak, jak stanowi art. 11 ust. 1 pkt 3 ZmKPC, sprawy wszczęte przed dniem wejścia w życie tej ustawy rozpoznawane w elektronicznym postępowaniu upominawczym do czasu zakończenia postępowania w danej instancji podlegają rozpoznaniu zgodnie z przepisami, w brzmieniu dotychczasowym. Niniejsza sprawa wszczęta została zaś w dniu 2 grudnia 2015 r. właśnie w elektronicznym postępowaniu upominawczym, w którym wydany został nakaz zapłaty, a pozwana wniosła następnie sprzeciw od tego nakazu. W związku z tym Sąd Rejonowy winien był do zakończenia postępowania w pierwszej instancji stosować przepisy dotychczasowe, a więc, w szczególności, przewodniczący nie miał podstaw prawnych do odstąpienia od ogłoszenia wyroku, który to obowiązek przewidziany jest w art. 326 § 1 k.p.c. Należy zauważyć, że także art. 45 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że wyrok ogłaszany jest publicznie. Ponadto, w ocenie Sądu Okręgowego, jeśli na rozprawę w dniu 8 stycznia 2020 r. nie stawiły się strony oraz publiczność, ogłoszenie wyroku nie było zbędną formalnością, albowiem rozprawa utrwalana była w drodze protokołu sporządzanego elektronicznie ( art. 157 § k.p.c. ), a więc za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk i obraz. W razie utrwalania w danym sądzie rozpraw w trybie art. 157 § 1 k.p.c. niestawiennictwo stron i pełnomocników na rozprawie lub posiedzeniu wyznaczonym w celu ogłoszenia wyroku może wynikać z ich świadomej decyzji, jako że mogą oni zasadnie zakładać, że mimo niestawiennictwa na rozprawie będą mogli zapoznać się z treścią ogłoszonego wyroku i z jego ustnymi motywami. W dotychczasowym orzecznictwie powszechnie przyjmowano, że wyrok podlegający ogłoszeniu, a nieogłoszony, jest wyrokiem nieistniejącym w znaczeniu prawnoprocesowym (np. wyr. SN z 30.11.2007 r., IV CNP 111/07, L. , post. SN z 17.11.2005 r., I CK 298/05, OSNC 2006, Nr 9, poz. 152). Wobec nieistnienia wyroku sądu pierwszej instancji brak orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, zachodzi zatem potrzeba otwarcia na nowo rozprawy przed sądem pierwszej instancji i – stosownie do wyników postępowania – wydania takiego orzeczenia. Wobec powyższego apelacja od wyroku z dnia 8 stycznia 2020 r. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, o czym Sąd Okręgowy postanowił na podstawie art. 373 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI