IV Ca 1522/11

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w WarszawieWarszawa2012-10-26
SAOSnieruchomościrozgraniczenie nieruchomościŚredniaokręgowy
rozgraniczenienieruchomościgranicaewidencja gruntówposiadaniezasiedzeniestan prawnyogrodzenie

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Rejonowego ustalające granicę według ewidencji gruntów, a nie istniejącego ogrodzenia.

Sprawa dotyczyła rozgraniczenia dwóch nieruchomości, gdzie wnioskodawczyni domagała się ustalenia granicy według istniejącego ogrodzenia, które częściowo zostało postawione w latach 70. i rozbudowane w latach 90. Sąd Rejonowy ustalił granicę według danych z ewidencji gruntów, wskazując na prymat stanu prawnego nad stanem posiadania. Apelacja wnioskodawczyni, oparta głównie na zarzucie zasiedzenia i kwestionowaniu prawidłowości ustaleń Sądu Rejonowego, została oddalona przez Sąd Okręgowy, który podzielił ustalenia i argumentację sądu pierwszej instancji, podkreślając, że nawet gdyby ogrodzenie powstało wcześniej, bieg zasiedzenia został przerwany przez złożenie wniosku o rozgraniczenie.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację wnioskodawczyni B. O. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie, które dokonało rozgraniczenia nieruchomości położonych w W. przy ul. (...). Sąd Rejonowy ustalił przebieg granicy według danych z ewidencji gruntów, odrzucając żądanie wnioskodawczyni o ustalenie granicy według istniejącego ogrodzenia. Uzasadnienie Sądu Rejonowego wskazywało, że podstawowym kryterium rozgraniczenia jest stan prawny, wynikający z dokumentów, a dopiero w dalszej kolejności stan spokojnego posiadania i inne okoliczności. Sąd Rejonowy szczegółowo omówił kwestię powstania ogrodzenia, wskazując, że jego pierwotna część powstała w 1975 r., a rozbudowa nastąpiła w latach 1992-1993. Odnosząc się do zarzutu zasiedzenia, sąd stwierdził, że wnioskodawcy nie wykazali samoistnego posiadania przez wymagany 30-letni okres, a bieg zasiedzenia został przerwany przez złożenie wniosku o rozgraniczenie w 2000 r. Sąd Okręgowy, oddalając apelację, podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Podkreślono, że argumentacja apelacji była lakoniczna i nie zawierała konkretnych dowodów na poparcie zarzutów. Sąd Okręgowy potwierdził, że nawet hipotetyczne przyjęcie wcześniejszej daty powstania ogrodzenia nie zmieniłoby wyniku sprawy ze względu na przerwany bieg zasiedzenia. Sąd odrzucił również twierdzenie skarżącej o konieczności ustalenia granicy według stanu posiadania wbrew stanowi prawnemu, powołując się na art. 153 k.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Podstawową podstawą prawną ustalenia granicy jest stan prawny, wynikający z dokumentów takich jak mapy, wyrysy z map, operaty geodezyjne, wyniki pomiarów geodezyjnych będących podstawą ewidencji gruntów i wpisy w księgach wieczystych. Dopiero w przypadku braku możliwości ustalenia granicy na podstawie stanu prawnego, można sięgać po kryteria ostatniego stanu spokojnego posiadania i wszelkie inne okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 153 k.c. ustanawia hierarchię kryteriów rozgraniczenia, gdzie stan prawny ma pierwszeństwo przed stanem posiadania. Wnioskodawcy nie wykazali, aby granice ewidencyjne były niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym lub na tyle wątpliwe, by nie mogły stanowić podstawy do ustalenia granicy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

A. R. (1) i A. R. (2)

Strony

NazwaTypRola
B. O.osoba_fizycznawnioskodawczyni
P. O.osoba_fizycznawnioskodawca
I. P.osoba_fizycznawnioskodawca
A. O.osoba_fizycznawnioskodawca
J. K.osoba_fizycznawnioskodawca
A. R. (1)osoba_fizycznauczestnik
A. R. (2)osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (3)

Główne

k.c. art. 153

Kodeks cywilny

Określa kryteria rozgraniczenia nieruchomości, wskazując na prymat stanu prawnego nad stanem posiadania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów w postępowaniu nieprocesowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Granica nieruchomości powinna być ustalona według stanu prawnego wynikającego z ewidencji gruntów. Stan posiadania (istniejące ogrodzenie) nie może być podstawą do ustalenia granicy, jeśli istnieje możliwość ustalenia jej według stanu prawnego. Wnioskodawcy nie wykazali przesłanek zasiedzenia spornego pasa gruntu. Bieg zasiedzenia został przerwany przez złożenie wniosku o rozgraniczenie.

Odrzucone argumenty

Granica nieruchomości powinna być ustalona według istniejącego ogrodzenia. Nastąpiło zasiedzenie spornego pasa gruntu. Zastosowanie art. 153 k.c. jest nieodpowiednie w tej sprawie. Naruszenie zasad społeczno-gospodarczych przez ustalenie granicy według stanu prawnego zamiast stanu posiadania.

Godne uwagi sformułowania

Podstawowym kryterium, według którego rozgraniczenie winno nastąpić, jest więc stan prawny przedmiotu rozgraniczenia, czyli stan granic wynikający z dokumentów. Dopóki jest możliwe ustalenie granicy na podstawie pierwszego kryterium, niedopuszczalne jest sięganie po dalsze.

Skład orzekający

Małgorzata Truskolaska - Żuczek

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Wrembel - Woźniak

członek

Paulina Wawrzynkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie granic nieruchomości według stanu prawnego (ewidencji gruntów) zamiast stanu posiadania (ogrodzenia), a także kwestie zasiedzenia w kontekście postępowań rozgraniczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o granicę, gdzie istnieje rozbieżność między ewidencją a ogrodzeniem. Kwestia zasiedzenia była analizowana w kontekście przerwania biegu terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty konflikt między formalnym stanem prawnym nieruchomości a faktycznym stanem posiadania, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia również zasady ustalania granic i zasiedzenia.

Granica nieruchomości: ewidencja czy ogrodzenie? Sąd rozstrzyga spór.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ca 1522/11 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2012 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny-Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Małgorzata Truskolaska - Żuczek (spr.) Sędzia SO Anna Wrembel - Woźniak Sędzia SR (del.) Paulina Wawrzynkiewicz Protokolant - protokolant sądowy M. P. po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z wniosku B. O. , P. O. , I. P. , A. O. i J. K. z udziałem A. R. (1) i A. R. (2) o rozgraniczenie na skutek apelacji wnioskodawczyni B. O. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt II Ns 1152/06 postanawia: oddalić apelację. Sygn. akt IV Ca 1522/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy dokonał rozgraniczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. (...) , stanowiącej działkę ewidencyjną nr (...) , dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr (...) , stanowiącej własność A. i A. małżonków R. , z częścią nieruchomości położonej w W. przy ul. (...) , stanowiącej działkę ewidencyjną nr (...) , dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr (...) , stanowiącej współwłasność P. O. w 6/10 częściach, I. P. w 1/10 części, A. O. w 1/10 części, B. O. w 1/10 części i J. K. w 1/10 części – w taki sposób, że ustalił przebieg granicy według granicy figurującej w ewidencji gruntów, tj. linią biegnącą pomiędzy punktami N – G, przy czym punkt G odpowiada punktowi 24 z ewidencji gruntów. Sąd ustalił, że ewidencja gruntów była zakładana dla tych nieruchomości w latach 60-ych; granicą prawną w/w działek jest granica figurująca w ewidencji gruntów, która jednak nie pokrywa się z istniejącym na gruncie ogrodzeniem między działkami. Ogrodzenie w postaci drewnianego płotu postawił w 1975 r. na swojej działce nr (...) ówczesny jej właściciel K. O. (1) , prowadzący uprawę kwiatów. O ten płot K. O. opierał maty przykrywające okna inspektowe; nie wchodził przy tym na sąsiednią działkę nr (...) . Płot stanął na długości około połowy działki; patrząc od ulicy (...) działka nie była ogrodzona, płot stał od połowy długości działki do jej końca. Dopiero w latach 1992-1993 mąż wnioskodawczyni J. K. , świadek W. K. , do istniejącego płotu dostawił siatkę i poprowadził ją do ulicy (...) . Świadek ten przyznał, że siatkę postawił „bez mapek, wzdłuż drewnianego ogrodzenia” i stwierdził, że „nie widział żadnego punktu granicznego, na którym mógłby się oprzeć przy stawianiu ogrodzenia z siatki”. Z ustaleń Sądu wynika, że w 1994 r. właściciel działki nr (...) A. R. (1) zwracał uwagę właścicielom działki nr (...) , że granica wyznaczona przez istniejące ogrodzenie nie jest prawidłowa; w 1997 r. geodeta E. T. dokonała na gruncie pomiarów i wytyczyła granicę według danych wynikających z ewidencji gruntów. Ponieważ wnioskodawcy nie zgodzili się na korektę granicy, A. R. (1) złożył w dniu 30 października 2000 r. do Urzędu Gminy W. - W. wniosek o rozgraniczenie działek nr (...) . Geodeta E. T. sporządziła w postępowaniu administracyjnym opinię dotyczącą przebiegu granicy; do jej ustalenia wykorzystała materiały archiwalne – m. in. mapę prawną od strony południowej obu nieruchomości oraz operat ewidencji gruntów z 1976 r. – i na podstawie istniejących dokumentów wytyczyła linię N - G, stanowiącą granicę pomiędzy działkami nr (...) zaznaczając, że punkt oznaczony literą G występuje w ewidencji gruntów pod numerem 24. W postępowaniu administracyjnym nie doszło do zawarcia ugody. W niniejszej sprawie geodeta uprawniony E. T. została przesłuchana w charakterze świadka (dowód ten Sąd Rejonowy dopuścił z urzędu), potwierdzając w całości opinię sporządzoną w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym. Zdaniem Sądu wnioskodawcy nie obalili ustaleń tego geodety, przyjętych w operacie rozgraniczeniowym. Sąd Rejonowy wskazał, że postępowanie o rozgraniczenie polega na ustaleniu w terenie linii, do której rozciąga się prawo właścicieli sąsiadujących ze sobą gruntów – przy założeniu, że linia ta istnieje, a tylko stała się sporna. Sąd przytoczył treść art. 153 kc i wskazał, że kryteria rozgraniczenia w nim wymienione (stan prawny, ostatni stan spokojnego posiadania i „wszelkie okoliczności”) wyłączają się wzajemnie, każde ma priorytet przed następnym; dopóki jest możliwe ustalenie granicy na podstawie pierwszego kryterium, niedopuszczalne jest sięganie po dalsze. Podstawowym kryterium, według którego rozgraniczenie winno nastąpić, jest więc stan prawny przedmiotu rozgraniczenia, czyli stan granic wynikający z dokumentów – map, wyrysów z map, operatów geodezyjnych, wyników pomiarów geodezyjnych będących podstawą ewidencji gruntów i wpisów w księgach wieczystych. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do kwestionowania przebiegu granicy, jaką na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków przyjęła geodeta E. T. ; granica ta jest zgodna ze stanem prawnym. Tylko wtedy, gdyby wnioskodawcy wykazali, że granice ewidencyjne nie są zgodne z rzeczywistym stanem prawnym, albo że są na tyle wątpliwe, że nie mogą stanowić podstawy do prawidłowego wytyczenia granic, można by dokonać rozgraniczenia opartego na faktycznym stanie posiadania, czyli – jak żądali wnioskodawcy – zgodnie z linią istniejącego ogrodzenia. Sąd wskazał ponadto, że granica wynikająca z dokumentów może być wyjątkowo przesunięta w inne miejsce, jeśli okaże się, że pasy gruntu wzdłuż tej linii stały się przedmiotem zasiedzenia przez któregoś z uczestników postępowania rozgraniczeniowego. Podniesiony przez wnioskodawców w toku sprawy zarzut zasiedzenia spornego pasa gruntu nie został sprecyzowany ani co obszaru „zasiadywanej” powierzchni, ani rozpoczęcia biegu zasiedzenia. Poza tym wnioskodawcy nie wykazali żadnej z przesłanek zasiedzenia, tj. posiadania gruntu w sposób samoistny przez okres 30 lat. Zdaniem Sądu pierwszą oznaką zamanifestowania na zewnątrz chęci władania spornym gruntem „jak właściciel” było dogrodzenie siatką dokonane przez męża jednej z wnioskodawczyń w roku 1992 lub 1993; bieg zasiedzenia mógłby zatem ewentualnie upłynąć dopiero w roku 2022 lub 2023. Poza tym bieg zasiedzenia został przerwany przez złożenie przez A. R. (1) w dniu 30 października 2000 r. wniosku o rozgraniczenie w postępowaniu administracyjnym. W złożonej apelacji wnioskodawczyni B. O. zaskarżyła postanowienie w całości, zarzucając „niewłaściwe rozgraniczenie” oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na „pominięciu wyjaśnienia i ustalenia istotnej dla sprawy okoliczności, czyli nie przeprowadzeniu prawidłowego postępowania dowodowego i nie rozważeniu w sposób bezstronny i wszechstronny części dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę”. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i „dokonanie rozgraniczenia według ogrodzenia, które powstało w 1971 r.”. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozbawiona jest uzasadnionych podstaw prawnych. Sąd Okręgowy podziela w całości ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji oraz dokonaną przez ten Sąd ich prawną ocenę. Argumentację przedstawioną przez ten Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy przyjmuje za własną, bez potrzeby powtarzania jej w tym miejscu. Skarżąca w apelacji nie przeciwstawia w istocie rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego żadnych argumentów, które mogłyby skutkować zmianą zaskarżonego postanowienia. Stwierdzenie, że „zastosowanie art. 153 kc jest nieodpowiednie w odniesieniu do tej sprawy” jest gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami. Z niezwykle lakonicznego uzasadnienia apelacji wynika, że skarżąca uważa, iż nastąpiło zasiedzenie spornego pasa gruntu. Można tak wnioskować z jej stwierdzenia, że „ogrodzenie, według którego wnioskodawca chce, aby Sąd dokonał rozgraniczenia, powstało w 1971 r., a dopiero w 2000 r. A. R. (1) zgłosił swoje roszczenia i wszedł na drogę postępowania administracyjnego”. Z ustaleń Sądu wynika, że sporne ogrodzenie powstało dopiero w 1975 r., ale nawet gdyby zostało postawione w 1971 roku, bieg 30-letniego terminu zasiedzenia został przerwany w roku 2000, więc i z tej przyczyny zasiedzenie nie nastąpiło. Nie zasługuje zatem na aprobatę pogląd skarżącej, że „podstawową sprawą jest fakt, iż przyjął się już zwyczaj, według którego granicą działek jest wcześniej wspomniane ogrodzenie”. Z treści apelacji wynika również, że skarżąca nie przyjmuje do wiadomości zasad określonych w przepisie art. 153 kc , które Sąd Rejonowy precyzyjnie omówił w treści uzasadnienia. Dokonanie rozgraniczenia według możliwego do ustalenia stanu prawnego nie narusza „zasad społeczno-gospodarczych”, które – zdaniem skarżącej – winny spowodować ustalenie granicy według stanu ostatniego posiadania. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI