IV Ca 1207/13

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w WarszawieWarszawa2013-10-21
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweWysokaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościprawo rzeczoweprzeniesienie własnościk.c.k.s.h.orzeczenie zastępujące oświadczenie wolizgromadzenie wspólników

Sąd Okręgowy oddalił apelację spółki, potwierdzając, że prawomocny wyrok sądu stwierdzający obowiązek zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości zastępuje tę umowę i nie wymaga dodatkowej zgody zgromadzenia wspólników.

Sprawa dotyczyła wniosku o wyodrębnienie lokalu i założenie księgi wieczystej, po tym jak Sąd Rejonowy zobowiązał spółkę do zawarcia umowy przenoszącej własność. Spółka wniosła apelację, argumentując, że ważność umowy zależy od uchwały zgromadzenia wspólników zgodnie z k.s.h. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że prawomocne orzeczenie sądu na podstawie art. 64 k.c. zastępuje oświadczenie woli i tym samym umowę, a jego skuteczność nie może być uzależniona od dodatkowej uchwały wspólników.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację uczestniczki (...) sp. z o.o. w W. od postanowienia Sądu Rejonowego w Wołominie, które zobowiązało spółkę do zawarcia umowy przenoszącej własność odrębnego lokalu na rzecz wnioskodawców M. T. i P. T. Spółka argumentowała, że ważność tej umowy jest uzależniona od zgody zgromadzenia wspólników (art. 228 pkt 4 k.s.h. w zw. z art. 17 § 1 k.s.h.), a brak takiej uchwały czyni umowę nieważną. Sąd Okręgowy nie podzielił tej argumentacji. Powołując się na art. 64 k.c., sąd stwierdził, że prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek złożenia oznaczonego oświadczenia woli zastępuje to oświadczenie, a w przypadku uwzględnienia powództwa o zawarcie umowy, wyrok ten zastępuje samą umowę. Sąd uznał, że wyrok Sądu Okręgowego z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie I C 109/11 skutecznie stwierdził zawarcie umowy przenoszącej własność lokalu. Podkreślono, że teza o nieważności umowy kreowanej przez wyrok sądu byłaby sprzeczna z celem art. 64 k.c. i czyniłaby dochodzenie zobowiązania iluzorycznym. Sąd Okręgowy przyjął, że kwestia uchwały wspólników może być rozważana co najwyżej w kontekście ważności umowy zobowiązującej, ale nie może uzależniać skuteczności wyroku zastępującego umowę przenoszącą własność. W konsekwencji, apelacja została oddalona jako bezzasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek złożenia oznaczonego oświadczenia woli zastępuje to oświadczenie i tym samym umowę, a jego skuteczność nie jest uzależniona od dodatkowej uchwały wspólników.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 64 k.c., zgodnie z którym orzeczenie sądu zastępuje oświadczenie woli. Uznał, że wyrok stwierdzający zawarcie umowy przenoszącej własność zastępuje tę umowę i nie może być uznany za nieważny lub uzależniony od dodatkowej uchwały wspólników, gdyż byłoby to sprzeczne z celem art. 64 k.c. i czyniłoby dochodzenie zobowiązania iluzorycznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

wnioskodawcy

Strony

NazwaTypRola
M. T.osoba_fizycznawnioskodawca
P. T.osoba_fizycznawnioskodawca
(...) sp. z o.o. w W.spółkauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 64

Kodeks cywilny

Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie. W przypadku uwzględnienia powództwa o stwierdzenie obowiązku zawarcia umowy, orzeczenie sądu stwierdza zawarcie umowy i zastępuje tę umowę.

Pomocnicze

k.s.h. art. 228 § pkt 4

Kodeks spółek handlowych

Uchwały wspólników wymaga nabycie i zbycie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej.

k.s.h. art. 17 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Jeżeli do dokonania czynności prawnej przez spółkę ustawa wymaga uchwały wspólników albo walnego zgromadzenia bądź rady nadzorczej, czynność prawna dokonana bez wymaganej uchwały jest nieważna.

k.p.c. art. 518 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy utrzymania w mocy wpisu dokonanego przez referendarza sądowego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania przed sądem drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek zawarcia umowy przenoszącej własność zastępuje tę umowę zgodnie z art. 64 k.c. Skuteczność wyroku zastępującego umowę nie może być uzależniona od dodatkowej uchwały wspólników wymaganej przez k.s.h. Teza o nieważności umowy kreowanej przez wyrok sądu byłaby sprzeczna z celem art. 64 k.c.

Odrzucone argumenty

Ważność umowy przenoszącej własność nieruchomości jest uzależniona od uchwały zgromadzenia wspólników zgodnie z art. 228 pkt 4 k.s.h. w zw. z art. 17 § 1 k.s.h. Brak uchwały zgromadzenia wspólników czyni umowę nieważną.

Godne uwagi sformułowania

prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie wyrok sądu kreuje nieważną umowę przenoszącą własność czyniłoby możliwość skutecznego dochodzenia zobowiązania spółki do zawarcia umowy czysto iluzorycznym

Skład orzekający

Marcin Łochowski

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Gajewska

sędzia

Beata Janiszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że prawomocny wyrok sądu zastępujący oświadczenie woli w zakresie przeniesienia własności nieruchomości jest skuteczny i nie wymaga dodatkowej zgody wspólników spółki, nawet jeśli przepisy k.s.h. przewidują taką konieczność dla czynności spółki."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sąd uwzględnił powództwo o zawarcie umowy w całości zgodnie z żądaniem pozwu, a wyrok zastępuje umowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między przepisami k.c. a k.s.h. w kontekście przenoszenia własności nieruchomości przez spółkę, co jest częstym problemem w obrocie prawnym.

Wyrok sądu ważniejszy niż zgoda wspólników? Kluczowa interpretacja przepisów o przenoszeniu własności nieruchomości przez spółki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ca 1207/13 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2013 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Marcin Łochowski (spr.) Sędziowie: SO Elżbieta Gajewska, SO Beata Janiszewska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2013 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. T. i P. T. z udziałem (...) sp. z o.o. w W. o wyodrębnienie z księgi wieczystej lokalu i założenie księgi wieczystej na skutek apelacji uczestniczki od postanowienia Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt Dz.Kw. nr 3982/13 postanawia: oddalić apelację. Zarządzenie: 1. Odnotować i zakreślić. 2. Doręczyć odpis postanowienia wnioskodawcom z pouczeniem o skardze kasacyjnej i pełnomocnikowi uczestnika. Sygn. akt IV Ca 1207/13 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Apelacja uczestnika jest bezzasadna. Przede wszystkim należy podkreślić, że Sąd Okręgowy podziela ustalenia Sądu Rejonowego, szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (k.62-64) i przyjmuje je za własne. Sąd I instancji dokonał także trafnej oceny prawnej zasadności wniosku, która w całości zasługuje na akceptację. Sąd Okręgowy prawomocnym wyrokiem z dnia 9 lutego 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt I C 109/11 zobowiązał skarżącą spółkę do zawarcia z wnioskodawcami umowy przenoszącej własność odrębnego lokalu nr (...) , położonego przy ul. (...) w Z. wraz z udziałem we współwłasności w nieruchomości wspólnej (k.7-7v). Jednak zdaniem uczestnika ważność tej czynności jest uzależniona od wyrażenia przez zgromadzenie wspólników zgody na zbycie tej nieruchomości ( art. 228 pkt 4 k.s.h. w zw. z art. 17 § 1 k.s.h. ). Brak takiej uchwały zgromadzenia wspólników nie pozwala na przyjęcie, że doszło do skutecznego przeniesienia własności nieruchomości. Według skarżącego, Sąd Rejonowy uznając, iż wyrok z dnia 9 lutego 2012 r. stanowi wystarczającą podstawę do przeniesienia własności, założenia nowej księgi wieczystej i dokonania w niej kwestionowanego wpisu prawa własności na rzecz wnioskodawców naruszył art. 228 pkt 4 k.s.h. w zw. z art. 17 § 1 k.s.h. (apelacja – k.74-75). Argumentacji tej nie można podzielić. Trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 64 k.c. prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie. Przy czym, należy zgodzić się z poglądem, iż w sytuacji, gdy sąd uwzględnia powództwo o stwierdzenie obowiązku zawarcia umowy całkowicie zgodnie z żądaniem pozwu orzeczenie sądu stwierdza zawarcie umowy i zastępuje tę umowę ( tak Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 7 stycznia 1967 r. III CZP 32/66, OSNC nr 12 z 168 r., poz. 199 oraz m.in. w wyroku z dnia 19 września 2002 r., II CKN 930/00, LEX nr 55569 ). W konsekwencji, trzeba przyjąć, że wyrok Sądu Okręgowego z dnia 9 lutego 2012 r. stwierdził zawarcie umowy przenoszącej na rzecz wnioskodawców własność odrębnego lokalu nr (...) , położonego przy ul. (...) w Z. wraz z udziałem we współwłasności w nieruchomości wspólnej i zastąpił tę umowę. Pozostaje zatem do rozważenia relacja, w jakiej pozostaje treść art. 228 pkt 4 k.s.h. w zw. z art. 17 § 1 k.s.h. do przepisu art. 64 k.c. Stosownie do art. 228 pkt 4 k.s.h. uchwały wspólników wymaga nabycie i zbycie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej. Natomiast, zgodnie z art. 17 § 1 k.s.h. jeżeli do dokonania czynności prawnej przez spółkę ustawa wymaga uchwały wspólników albo walnego zgromadzenia bądź rady nadzorczej, czynność prawna dokonana bez wymaganej uchwały jest nieważna. Zdaniem Sądu Okręgowego, skoro orzeczenie sądu wydane na podstawie art. 64 k.c. „stwierdza zawarcie umowy i zastępuje tę umowę”, to nie sposób zgodzić się ze skarżącą spółką, że dla ważności tej umowy konieczne jest jeszcze podjęcie przez wspólników uchwały wyrażającej zgodę na zawarcie tej umowy. Po pierwsze, nie jest możliwe uznanie, iż wyrok sądu kreuje nieważną umowę przenoszącą własność. Taka teza pozostawałaby w rażącej sprzeczności z celem i funkcją art. 64 k.c. Po drugie, przyjęcie takiego poglądu czyniłoby możliwość skutecznego dochodzenia zobowiązania spółki do zawarcia umowy czysto iluzorycznym. Skarżąca spółka zawsze bowiem mogłaby się zasłaniać brakiem uchwały wspólników, podjętej w oparciu o art. 228 pkt 4 k.s.h. Jest przy tym wysoce wątpliwe, czy osoba uprawniona do dochodzenia zobowiązania spółki do złożenia oświadczenia woli mogłaby domagać się również zobowiązania wspólników do podjęcia takiej uchwały. W ocenie Sądu Okręgowego, kwestia uchwały wyrażającej zgodę na zbycie nieruchomości może być co najwyżej przedmiotem rozważań sądu orzekającego w sprawie o zobowiązanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do złożenia oświadczenia woli, w kontekście ważności (skuteczności) umowy zobowiązującej do przeniesienia własności (zob. art. 155 – 158 k.c. ), czy też umowy przedwstępnej ( art. 389 § 1 k.c. ). Z całą pewnością nie można jednak uzależniać skuteczności wyroku stwierdzającego zawarcie umowy i zastępującego umowę przenoszącą własność od podjęcia przez wspólników spółki uchwały, o jakiej mowa w art. 228 pkt 4 k.s.h. Trafnie zatem Sąd Rejonowy na podstawie art. 518 1 § 3 k.p.c. utrzymał w mocy zaskarżony wpis dokonany przez referendarza sądowego w dniu 27 lutego 2013 r. Dlatego też, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oddalił apelację uczestnika, jako bezzasadną. Wobec powyższego Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji.