IV Ca 1005/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację ubezpieczyciela, który próbował uniknąć odpowiedzialności za szkodę, argumentując spóźnione podniesienie zarzutu braku legitymacji procesowej.
Powódka dochodziła zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wypadku drogowym od ubezpieczyciela sprawcy. Sąd Rejonowy przyznał część żądanej kwoty. Ubezpieczyciel w apelacji zarzucił brak swojej odpowiedzialności, twierdząc, że nie był ubezpieczycielem pojazdu sprawcy. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając zarzuty za spóźnione, ponieważ pozwany nie kwestionował swojej legitymacji procesowej przed sądem pierwszej instancji.
Sprawa dotyczyła roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną w wyniku kolizji drogowej. Powódka W. K. domagała się od (...) Spółki Akcyjnej kwoty 6.000 zł, twierdząc, że sprawca wypadku był ubezpieczony w pozwanym towarzystwie. Sąd Rejonowy w Płocku, uwzględniając częściowo powództwo, zasądził 2.000 zł zadośćuczynienia, uznając, że powódka doznała nieznacznego rozstroju zdrowia (uraz kręgosłupa szyjnego, noszenie kołnierza ortopedycznego, trudności w codziennych czynnościach). Pozwany ubezpieczyciel wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, w szczególności podnosząc, że nie był ubezpieczycielem sprawcy, a jedynie likwidował szkodę jako korespondent zagranicznego ubezpieczyciela. Sąd Okręgowy w Płocku oddalił apelację, uznając podniesione zarzuty za spóźnione. Sąd podkreślił, że pozwany nie kwestionował swojej legitymacji procesowej przed sądem pierwszej instancji, a nawet potwierdził, że pojazd sprawcy posiadał u niego obowiązkowe ubezpieczenie OC. W związku z tym, nowe twierdzenia dotyczące braku odpowiedzialności ubezpieczyciela, zgłoszone dopiero w postępowaniu apelacyjnym, zostały pominięte jako spóźnione. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów zastępstwa prawnego za II instancję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut braku legitymacji procesowej podniesiony po raz pierwszy w apelacji, gdy pozwany nie kwestionował jej przed sądem pierwszej instancji, jest spóźniony i podlega pominięciu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pozwany ubezpieczyciel, który w odpowiedzi na pozew nie kwestionował swojej odpowiedzialności, a nawet potwierdził posiadanie przez sprawcę obowiązkowego ubezpieczenia OC, nie może skutecznie podnosić zarzutu braku legitymacji procesowej dopiero w apelacji. Tego typu zarzuty powinny być podniesione przed sądem pierwszej instancji, a ich pominięcie na tym etapie, zwłaszcza przez profesjonalnego pełnomocnika, skutkuje ich spóźnieniem w postępowaniu odwoławczym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
W. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwana |
| P. G. | osoba_fizyczna | sprawca wypadku |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów, zarzucone przez pozwanego w apelacji.
k.p.c. art. 19 § ust. 3
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 123 pkt. 1 ustawy z 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, dotyczy legitymacji biernej ubezpieczyciela.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy pominięcia nowych faktów i dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 212
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
u.u.o. art. 19 § ust. 3
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.u.o. art. 123 § pkt. 1
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. 10 § ust. 1 pkt. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
W zw. z § 2 pkt. 3, dotyczy wysokości wynagrodzenia pełnomocnika powódki w postępowaniu odwoławczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące braku legitymacji procesowej pozwanego są spóźnione, ponieważ pozwany nie kwestionował swojej odpowiedzialności przed sądem pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 233 kpc poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Zarzut naruszenia art. 19 ust. 3 w zw. z art. 123 pkt. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że pozwana ma legitymację bierną.
Godne uwagi sformułowania
nie można postawić skutecznego zarzutu nieprawidłowej oceny dokumentów zawartych w aktach szkody Dopiero na etapie postepowania apelacyjnego, pozwana podniosła, że nie posiada legitymacji biernej Niedopatrzenie pełnomocnika przygotowującego stanowisko w sprawie, polegające nie tylko na przemilczeniu faktów, o których mowa w apelacji, ale nawet na potwierdzeniu przekonania powódki, że co do zasady właściwie skierowała swoje roszczenie, nie może być konwalidowane przez zgłoszenie nowych twierdzeń dopiero w II instancji.
Skład orzekający
Wacław Banasik
przewodniczący
Małgorzata Michalska
sędzia
Renata Wanecka
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ubezpieczyciele nie mogą skutecznie podnosić zarzutu braku legitymacji procesowej w apelacji, jeśli nie podnieśli go w pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pozwany profesjonalny podmiot nie kwestionował swojej legitymacji procesowej przed sądem pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie zarzutów procesowych już na pierwszym etapie postępowania, zwłaszcza przez profesjonalnych pełnomocników. Pokazuje też, że sądy nie tolerują strategicznego milczenia i późniejszego podnoszenia kluczowych zarzutów.
“Ubezpieczyciel chciał uniknąć odpowiedzialności, ale sąd pokazał mu, gdzie jego miejsce. Kluczowy błąd w apelacji.”
Dane finansowe
WPS: 6000 PLN
zadośćuczynienie: 2000 PLN
zwrot kosztów procesu: 315 PLN
zwrot kosztów zastępstwa prawnego za II instancję: 600 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Ca 1005/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2017 roku Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny-Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący - SSO Wacław Banasik Sędziowie - SO Małgorzata Michalska SO Renata Wanecka (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Katarzyna Gątarek po rozpoznaniu na rozprawie 15 lutego 2017 r. w P. sprawy z powództwa W. K. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w Ł. o zadośćuczynienie na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Płocku z 20 lipca 2016 r. sygn. akt I C 3836/15 1. oddala apelację; 2. zasądza od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. na rzecz W. K. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za II instancję. SSO Małgorzata Michalska SSO Wacław Banasik SSO Renata Wanecka Sygn. akt IV Ca 1005/16 UZASADNIENIE W pozwie złożonym 30 listopada 2015r. W. K. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od (...) Spółki Akcyjnej w Ł. zadośćuczynienia w wysokości 6.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 9 czerwca 2015r. do dnia zapłaty za krzywdę, jakiej doznała w związku z kolizją drogową spowodowaną przez P. G. , ubezpieczonego od odpowiedzialności cywilnej w pozwanym Towarzystwie. W odpowiedzi na pozew (...) S.A. nie uznało powództwa i wniosło o jego oddalenie. W uzasadnieniu pozwana nie kwestionowała, że pojazd, którym kierował sprawca zdarzenia, posiadał u niej obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. Zarzuciła natomiast, że krzywda, która spotkała powódkę wskutek kolizji, jest na tyle niewielka, że nie uzasadnia przyznania jakiekolwiek zadośćuczynienia. Kwestionował również żądanie zasądzenia odsetek, twierdząc, iż należą się one dopiero od chwili wyrokowania. Wyrokiem z 20 lipca 2016r. Sąd Rejonowy w Płocku w sprawie I C 3836/15 zasądził od (...) S.A. na rzecz W. K. kwotę 2.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 9 czerwca 2015r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałej części oraz zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 315 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Rejonowy ustalił: W dniu 27 listopada 2014 r. w miejscowości S. doszło do wypadku drogowego, w wyniku którego W. K. doznała obrażeń ciała w postaci urazu kręgosłupa szyjnego. Sprawcą wypadku był kierujący samochodem marki O. (...) o nr. rej. (...) - P. G. , który nie zachował należytej ostrożności podczas jazdy, wjechał na pas ruchu, po którym poruszała się powódka samochodem marki P. o nr. rej. (...) (...) , w skutek czego doszło do zderzenia pojazdów. Pojazd sprawcy zdarzenia posiadał obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej u pozwanego Towarzystwa. Po otrzymaniu zgłoszenia szkody oraz po analizie zgłoszonych roszczeń, w oparciu o przedstawioną dokumentację medyczną, pozwany odmówił przyjęcia odpowiedzialności za skutki wypadku, wskazując, że u powódki nie stwierdzono krzywdy oraz uszczerbku na zdrowiu i odmówił wypłaty świadczenia. Powódka nie wymagała zwolnienia L4 i opieki w związku z wypadkiem, nie stwierdzono trwałych następstw wypadku. W. K. była na dwóch wizytach lekarskich - l i 3 grudnia 2014 r. i nie było dalszego leczenia. Skorzystała również z jednej wizyty u kręgarza. Po wypadku nosiła ok. miesiąca kołnierz ortopedyczny, co utrudniało jej codzienne czynności, np. miała trudności przy ubieraniu. Lekarz przypisał jej lek przeciwbólowy K. . W tamtym okresie W. K. pracowała w cukierni i zarabiała 1.300 zł. Ponieważ samochód po wypadku nie nadawał się do jazdy, na uczelnię do P. i do pracy podwozili ją rodzice. Powódka podpisała umowę o pracę na rok, czyli do listopada, ale pracowała tylko do czerwca. Uznała, że praca jest dla niej zbyt ciężka. Obecnie odbywa staż w sklepie u rodziców, pracuje na kasie i nie musi dźwigać. Dokonując oceny prawnej, Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 445 § kc , w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zdaniem Sądu nie ma wątpliwości, iż powódka doznała nieznacznego rozstroju zdrowia. Po wypadku trafiła do szpitala z bólem kręgosłupa szyjnego. Nosiła kołnierz ortopedyczny, potrzebowała pomocy przy ubieraniu i myciu, obawiała się dźwigania. W tych okolicznościach Sąd uznał, że co do zasady zadośćuczynienie powinno być powódce wypłacone, jednak żądana przez nią suma jest wygórowana. Miarkując wysokość zadośćuczynienia Sąd brał pod uwagę, że ma ono inny charakter niż odszkodowanie, kierując się przy tym zasadą, że kwota ta nie może stanowić bezpodstawnego wzbogacenia, ale powinna być pewną rekompensatą łagodzącą skutki doznanej krzywdy. Podkreślił również to, że nie brał pod uwagę oczekiwań powódki. Mając na uwadze całokształt okoliczności wpływających na wysokość zadośćuczynienia oraz tzw. stopę ekonomicznego rozwoju społeczeństwa, skutki dla sposobu życia i oraz funkcjonowania - Sąd uznał, że adekwatna będzie kwota 2.000 zł, która stanowi równowartość półtoramiesięcznego wynagrodzenia powódki z chwili zaistnienia wypadku drogowego. W warunkach powódki to kwota znacząca i odczuwalna. W pozostałej części Sąd powództwo oddalił. Ustawowe odsetki zasądzone zostały od 9 czerwca 2015 r., tj. od dnia następnego po wydaniu przez pozwanego decyzji z 8 czerwca 2015 r., odmawiającej wypłacenia zadośćuczynienia. Sąd podkreślił, że nie ustalił w zasadzie innego rozmiaru krzywdy doznanej przez powódkę, niż znany już ubezpieczycielowi w momencie zgłoszenia roszczenia. Dlatego odsetek nie zasądził od dnia wyrokowania. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc , stosunkowo je rozdzielając. Apelację od wyroku złożyła pozwana, zaskarżając wyrok w części zasądzającej zadośćuczynienie oraz co do rozstrzygnięcia o kosztach procesu, w której zarzuciła: - naruszenie art. 233 kpc poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na uznaniu, że zebrany w sparwie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że pozwana 27 listopada 2014r. była ubezpieczycielem OC posiadacza pojazdu marki O. (...) nr rej. (...) i ponosi odpowiedzialność za skutki kolizji spowodowanej przez P. G. , mimo że nie wynika to z żadnego dowodu przeprowadzonego w sprawie, podczas gdy (...) S.A. nie była związana umową ubezpieczenia OC posiadacza w/w pojazdu i nie udzielała mu ochrony ubezpieczeniowej, likwidowała natomiast szkodę tylko jako korespondent niemieckiego zakładu (...) + V. A. , co potwierdzają dokumenty zawarte w aktach szkody, w szczególności zgłoszenie szkody osobowej przez (...) spółkę z o.o. z 28 kwietnia 2015r., notatka urzędowa ze zdarzenia drogowego i decyzja o odmowie wypłaty odszkodowania z 8 czerwca 2015r.; - naruszenie art. 19 ust. 3 w zw. z art. 123 pkt. 1 ustawy z 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że pozwana ma legitymację bierną do występowania w niniejszym procesie. Mając na uwadze powyższe zarzuty, pozwana wniosła o zamianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jej rzecz od powódki kosztów procesu za obie instancje. W. K. w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie na jej rzecz od pozwanej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Obydwa zarzuty podniesione w apelacji należy uznać za spóźnione. Zgodnie z art. 381 kpc , Sąd II instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem I instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Analiza akt sprawy, w szczególności stanowiska prezentowanego przez (...) S.A. przed Sądem Rejonowym, jednoznacznie wskazuje na to, że pozwana nie kwestionowała zasady odpowiedzialności za szkody wywołane zdarzeniem z 27 listopada 2014r. Świadczy o tym następujące stwierdzenie zawarte w odpowiedzi na pozew: „Pojazd sprawcy zdarzenia posiadał obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej u pozwanego Towarzystwa”. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, pełnomocnik pozwanej „wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na pozew”. Skoro zatem zasada odpowiedzialności pozwanej nie była przedmiotem sporu, Sąd I instancji nie prowadził w tej części postępowania dowodowego, stosując prawidłowo art. 212 kpc i art. 229 kpc . Tym samym nie można postawić skutecznego zarzutu nieprawidłowej oceny dokumentów zawartych w aktach szkody ( art. 233 kpc ), czy też niezastosowania art. 19 ust. 3 w zw. z art. 123 pkt. 1 ustawy z 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych . Dopiero na etapie postepowania apelacyjnego, pozwana podniosła, że nie posiada legitymacji biernej, ponieważ nigdy nie objęła ochroną ubezpieczeniową posiadacza samochodu marki O. (...) nr rej. (...) . W przyjętym systemie apelacji, w którym celem postępowania apelacyjnego jest ponowne wszechstronne zbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, regułą jest dopuszczalność nowego materiału procesowego przed sądem II instancji z ograniczeniem jednak, wynikającym z art. 381 kpc . Sąd odwoławczy jest zobowiązany na wniosek strony materiał ten uzupełnić, jeżeli jest to konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy, może jednak pominąć nowe fakty i dowody zgłoszone dopiero w postępowaniu apelacyjnym, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem I instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie powstała później. (...) S.A. jest profesjonalistą, korzystającym ze stałej z obsługi prawnej. Niedopatrzenie pełnomocnika przygotowującego stanowisko w sprawie, polegające nie tylko na przemilczeniu faktów, o których mowa w apelacji, ale nawet na potwierdzeniu przekonania powódki, że co do zasady właściwie skierowała swoje roszczenie, nie może być konwalidowane przez zgłoszenie nowych twierdzeń dopiero w II instancji. Z tych względów, Sąd Okręgowy pominął nowe fakty zgłoszone w apelacji, jako spóźnione, ponieważ nie było żadnych przeszkód do powołania ich na etapie postępowania przed Sądem Rejonowym. Z tych wszystkich względów, Sąd II instancji oddalił apelację na podstawie art. 385 kpc . O obowiązku zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc . Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powódki została ustalona zgodnie z § 10 ust. pkt. 1 w zw. z § 2 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (w brzmieniu obowiązującym do 27 października 2016r.). Małgorzata Michalska Wacław Banasik Renata Wanecka
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI