IV C 837/11

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2011-09-05
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaokręgowy
ochrona dóbr osobistychNIKPKP S.A.zabezpieczenie roszczeniapostępowanie cywilneugodakontrola pokontrolnawizerunek

Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie Polskich Kolei Państwowych S.A. o ochronę dóbr osobistych, zakazując Najwyższej Izbie Kontroli publikowania wyników kontroli dotyczących ugód zawartych przez PKP S.A.

Polskie Koleje Państwowe S.A. wniosły o ochronę dóbr osobistych przeciwko Najwyższej Izbie Kontroli (NIK), domagając się zakazu publikowania wyników kontroli dotyczących ugód zawartych przez PKP S.A. z firmami (...) i MarcPol. PKP S.A. argumentowały, że wnioski NIK są nieprawdziwe i krzywdzące dla ich wizerunku. Sąd Okręgowy, rozpoznając wniosek o zabezpieczenie, uznał, że roszczenie jest uprawdopodobnione, a interes prawny w zabezpieczeniu istnieje, ponieważ publikacja wniosków NIK mogłaby utrudnić osiągnięcie celu postępowania o ochronę dóbr osobistych.

Powództwo Polskich Kolei Państwowych S.A. (PKP S.A.) przeciwko Skarbowi Państwa - Najwyższej Izbie Kontroli (NIK) dotyczyło ochrony dóbr osobistych. PKP S.A. domagało się opublikowania przez NIK oświadczenia korygującego wnioski pokontrolne dotyczące ugód zawartych przez PKP S.A. z firmą (...) oraz MarcPol. Wnioski te, według PKP S.A., nie opierały się na prawdziwych faktach, były nieprawdziwe, nierzetelne i krzywdzące dla wizerunku spółki. Sprawa dotyczyła ugody z dnia 13 maja 2010 r. (z firmą (...)) i 31 maja 2010 r. (z firmą MarcPol), które zakończyły spory dotyczące bezumownego korzystania z pomieszczeń dworcowych i odszkodowania. PKP S.A. argumentowało, że ugody te były wynikiem analizy prawnej i stanowiły racjonalne rozwiązanie sporów. NIK zakwestionowała te ugody w swoich protokołach pokontrolnych. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając wniosek o zabezpieczenie roszczenia, stwierdził, że istnieją dwie przesłanki do jego udzielenia: uprawdopodobnienie roszczenia i istnienie interesu prawnego. Sąd uznał, że PKP S.A. uprawdopodobniło roszczenie, wskazując na dowolność i brak analizy wniosków pokontrolnych NIK. Interes prawny został uprawdopodobniony specyfiką postępowania o ochronę dóbr osobistych, gdzie wcześniejsza publikacja negatywnych wniosków mogłaby utrudnić osiągnięcie celu postępowania i zaszkodzić wizerunkowi spółki. W związku z tym, sąd zakazał NIK publikowania wskazanych informacji do czasu zakończenia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją przesłanki do udzielenia zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że roszczenie o ochronę dóbr osobistych jest uprawdopodobnione, a interes prawny w zabezpieczeniu istnieje, ponieważ publikacja nieprawdziwych i krzywdzących wniosków pokontrolnych przez NIK mogłaby utrudnić osiągnięcie celu postępowania i zaszkodzić wizerunkowi powoda.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Udzielenie zabezpieczenia

Strona wygrywająca

Polskie Koleje Państwowe S.A.

Strony

NazwaTypRola
Polskie Koleje Państwowe S.A.spółkapowód
Skarb Państwa - Najwyższa Izba Kontroliorgan_państwowypozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do udzielenia zabezpieczenia roszczenia.

k.p.c. art. 730 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki zabezpieczenia: uprawdopodobnienie roszczenia i interes prawny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja interesu prawnego jako sytuacji, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie orzeczenia lub osiągnięcie celu postępowania.

k.p.c. art. 731

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 733

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 755 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa sposób zabezpieczenia.

k.c. art. 24 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna roszczenia o ochronę dóbr osobistych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uprawdopodobnienie roszczenia o ochronę dóbr osobistych poprzez wskazanie na nieprawdziwość i krzywdzący charakter wniosków pokontrolnych NIK. Istnienie interesu prawnego w zabezpieczeniu, ponieważ publikacja wniosków NIK mogłaby utrudnić osiągnięcie celu postępowania o ochronę dóbr osobistych i zaszkodzić wizerunkowi PKP S.A. Specyfika postępowania o ochronę dóbr osobistych, gdzie celem jest zniwelowanie skutków naruszenia.

Godne uwagi sformułowania

brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia, lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w postępowaniu zabezpieczającym nie trzeba udowadniać roszczenia, wystarczy jego uprawdopodobnienie prima facie roszczenie jest także uprawdopodobnione jeżeli istnieje także szansa na jego istnienie wnioski pokontrolne zostały sformułowane w sposób dowolny organ ten nie rozważał poważnej okoliczności jaką było zawarcie ugody, która jest jednym z preferowanych sposobów załatwiania sporów na gruncie prawa cywilnego

Skład orzekający

Andrzej Sterkowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Udzielanie zabezpieczenia roszczeń o ochronę dóbr osobistych w przypadku publikacji niekorzystnych wyników kontroli przez organy państwowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między PKP S.A. a NIK; wymaga uprawdopodobnienia roszczenia i wykazania interesu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między dużym przedsiębiorstwem państwowym a organem kontrolnym, co może być interesujące ze względu na aspekt władzy i kontroli. Pokazuje również, jak sądy chronią dobra osobiste podmiotów prawnych.

PKP S.A. wygrywa z Najwyższą Izbą Kontroli – sąd zakazuje publikacji wyników kontroli!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV C 837/11 POSTANOWIENIE Dnia 5 września 2011 r. Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział IV Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR (del.) Andrzej Sterkowicz po rozpoznaniu w dniu 5 września 2011 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Polskich Kolei Państwowych S.A. przeciwko Skarbowi Państwa- Najwyższej Izbie Kontroli o ochronę dóbr osobistych postanawia: I. Udzielić stronie powodowej Polskim Kolejom Państwowym S.A. zabezpieczenia roszczenia w ten sposób, zakazuje się stronie pozwanej -Skarbowi Państwa -Najwyższej Izbie Kontroli na czas trwania postępowania o ochronę dobór osobistych , podawania do publicznej wiadomości, w tym na stronie internetowej WWW.nik.gov.pl: a) wystąpienia pokontrolnego z dnia 17 marca 20lir. oraz informacji o wynikach kontroli PKP S.A. Odział Dworce K. - w części dotyczącej okoliczności zawarcia i treści ugody z dnia 13 maja 2010r. pomiędzy PKP S.A. a firma (...) , b) wystąpienia pokontrolnego z dnia 13 maja 20lir. oraz informacji o wynikach kontroli PKP S.A. - w części dotyczącej okoliczności zawarcia i treści ugody z dnia 31 maja 2010r. pomiędzy PKP S.A. a firmą MarcPol UZASADNIENIE Strona powodowa w pozwie z dnia 27 czerwca 20lir. wystąpiła w stosunku do Skarbu Państwa- Najwyższej Izby Kontroli z powództwem z zakresu dóbr osobistych, w którym domagała się opublikowania przez stronę pozwaną oświadczenia korygującego wcześniej sformułowane wnioski po przeprowadzonej u powoda przeprowadzonej kontroli. W szczególności żądanie odnosiło się do opublikowania w sposób powszechny i publiczny oświadczeń, w których pozwany stwierdzałby, że jego wnioski pokontrolne w zakresie oceny zawartej ugody sadowej pomiędzy powodem i firma (...) w wyniku której dokonano rezygnacji z dochodzenia odszkodowania w kwocie 7057 900 zł z tytułu bezumownego korzystania nie zasadzają się na prawdziwych faktach i przez to są nieprawdziwe i nierzetelne, także są wynikiem błędnych i nieuzasadnionych subiektywnych przekonań tej strony. W uzasadnieniu wskazano, że tej treści wnioski zawarto w sporządzonym przez stronę pozwaną protokole pokontrolny, który odnosił się do zawartej przez podwoda i firmę (...) ugodę sadową. W tym przedmiocie wyjaśniono, że PKP S.A. i MarcPol łączyła do pewnego czasu umowa o najem pomieszczeń na dworcu (...) . Po jjej wygaśnięciu podmiot ten w dalszym ciągu zajmował te pomieszczenia, ale już w sposób bezumowny. Dalszym tego rezultatem był wytoczony przez ten podmiot proces sadowy, w którym domagała się złożenia przez P.K.P S.A. zastępczego oświadczenia woli co do dalszego obowiązywania najmu. Bezzasadność wspomnianego powództwa w ostateczności przesadził wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2009r. Po nim spółka ta została wezwana do opuszczenia w dalszym ciągu zajmowanych pomieszczeń. Efektem tego było wytoczone przez PKP S.A powództwo o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z zajmowanej przez MarcPol powierzchni. Później też powód wystąpił równolegle na drogę sadową o eksmisję. W pierwszym postępowaniu ze strony pozwanej wyszła inicjatywa ugodowego zakończenia sporu, gdzie (...) zaproponował do zapłaty kwotę 50 000 zł. Także częścią ugody miałoby być uznanie przez niego żądania w sprawie o eksmisję. Wskazano, ż poddana propozycje poddano rzetelnej prawnej analizie. Jej wnioski prowadziły do stwierdzenia, że kwotowa propozycja ugodowa jest zbliżona do tej, jaką przedstawia właściwe zadanie pozwu. Zwrócono uwagę także na okoliczność występowania wieloczłonowych czynności mających za cel efektywne przeprowadzenie eksmisji. Dlatego z tych powodów przedstawione propozycje ugodowe zostały w pełni zaakceptowane. W rezultacie tego w wyniku wspólnych uzgodnień dokonanych w dniu 12 maja 2010r. doszło do podpisania ugody, w której miesięczne wynagrodzenie za bezumowne korzystanie ustalone zostało na poziomie 50 000 zł. Jednocześnie pozwany MarcPol zobowiązał się uznać powództwo w postępowaniu o eksmisję. Strona powodowa podniosła następnie, że ugoda ta została zakwestionowana przez Najwyższą Izbę Kontroli. Niemniej jednak zdaniem powoda jest to wynikiem całkowitego nieporozumienia i braku znajomości prze kontrolującego realiów sprawy. Wnioski zawarte w protokole są, zatem dalece dla powoda krzywdzące i jako niepożądane winny zostać publicznie. Usunięte. Powód wskazał, ze na tle przedstawionych okoliczności doszło do naruszenia normy art. 24 § l k.c. , co wyraża się przede wszystkim w poniżeniu jego wizerunku jako osoby prawnej. Twierdził, zatem, że w pełni zostały spełnione wszystkie przesłanki zabezpieczenia , w tym też występujący interes prawny w zabezpieczeniu. W tym ostatnim przypadku brak zabezpieczenia roszczenia w poważnym stopniu utrudni osiągnięcie samego celu, jaki zakłada postępowanie o ochronę dóbr osobistych, o ile okaże się, że strona pozwana przed jego zakończeniem skorzysta z ustawowych uprawnień w zakresie publicznego opublikowania na ten temat pokontrolnego raportu. Sąd rozważył, co następuje: Według dyspozycji art.730 1 §1k.p.c. możliwość dokonania zabezpieczenia roszczenia zostało uzależnione od występowania dwóch przesłanek, mianowicie uprawdopodobnienia roszczenia ( w tym przypadku roszczenia o ochronę dobór osobistych) oraz istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia, lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie ( art. 730 1 §2 kpc ) Spełnienie łącznie obu jego przesłanek tj. uprawdopodobnienia roszczenia i wykazanie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, może warunkować skuteczne ubieganie się o udzielenie zabezpieczenia. Wskazać także należy, że w postępowaniu zabezpieczającym nie trzeba udowadniać roszczenia, wystarczy jego uprawdopodobnienie, które w odróżnieniu od dowodu, nie daje pewności, co do prawdziwości danego twierdzenia, lecz sprawia, że twierdzenie - w tym przypadku twierdzenie o roszczeniu - staje się prawdopodobne. Roszczenie jest wobec tego wiarygodne, jeżeli istnieje słuszna podstawa do przypuszczenia, że ono istnieje i jest wymagalne ( por. post. SA w Warszawie z dnia 7.08.1997 r - I Acz 735/97 - Pr. Gosp. 1998/6/52). Prima facie roszczenie jest także uprawdopodobnione jeżeli istnieje także szansa na jego istnienie, co nie wyklucza tego, że po głębszej analizie stanu faktycznego i prawnego powództwo może okazać się bezzasadne. Istotą jednak postępowania zabezpieczającego, nie jest uznanie roszczenia za udowodnione, ale jedynie za uprawdopodobnione, czemu ma służyć tylko pobieżna analiza dostarczonego przez stronę materiału dowodowego. Zgodnie z art. 730 (1) § 3 k.p.c interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istniej wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania. Na podstawie już dołączonych do wniosku dokumentów uznać należy, że w zupełności wnioskodawca wypełnił pierwszy warunek zabezpieczenia, którym jest uprawdopodobnienie roszczenia. Z przedstawionych okoliczności wynika, że przedstawione w raporcie wnioski pokontrolne zostały sformułowane w sposób dowolny i jak również nie zawarto ich głębszej analizy. Jak również wydaje się organ ten nie rozważał poważnej okoliczności jaką było zawarcie ugody, która jest jednym z preferowanych sposobów załatwiania sporów na gruncie prawa cywilnego. W związku z tym powód uprawdopodobnił występowanie w sensie cywilnym występowanie samego tego roszczenia cywilnego. W realiach sprawy interes prawny powoda niewątpliwie łączy się ze specyfiką postępowania o ochronę dobór osobistych, którego głównym celem jest zniwelowanie skutków dokonanego naruszenia takich dóbr. Jest oczywistym, że wcześniejsze skorzystanie przez organ Najwyższej Izby Kontroli z prawa do publicznej publikacji tego typu wniosków i ocen jakie stały się udziałem takiej pokontrolnej oceny może znacząco wyrobić jednostronny negatywny pogląd o osobie powoda i jego działalności. W ten też sposób zakładana sytuacja może spowodować również szkodę na całym wizerunku powoda. Mając to na uwadze o zabezpieczeniu roszczenia powoda orzeczono po myśli art. 730 § l i § 2 k.p.c , art. 731 k.p.c , art. 733 k.p.c. , art. 755 § l z d. l k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI