Orzeczenie · 2024-01-19

IV C 1663/19

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2024-01-19
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
kredyt hipotecznykredyt walutowykredyt indeksowanyklauzule abuzywneryzyko kursoweobowiązek informacyjnykonsumentumowa kredytuaneksnieważność umowy

Sprawa dotyczyła roszczeń M. S. przeciwko bankowi (...) SA w W. o ustalenie nieważności umowy kredytu indeksowanego lub jego aneksu, a także o zapłatę. Powódka zarzuciła abuzywność klauzul walutowych i indeksacyjnych zawartych w aneksie nr 2 z 25 lipca 2008 r. do umowy kredytu z 16 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, po analizie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 385¹ § 1 kc) i orzecznictwa, uznał, że klauzule dotyczące indeksacji i ryzyka kursowego nie zostały indywidualnie uzgodnione i nie zostały sformułowane w sposób jasny i zrozumiały dla konsumenta. Bank nie dopełnił należytego obowiązku informacyjnego, nie wyjaśniając mechanizmu przeliczeń i ryzyka kursowego, co naruszyło dobre obyczaje i rażąco naruszyło interesy konsumenta. W związku z tym, sąd ustalił nieważność aneksu nr 2, przywracając pierwotne brzmienie umowy jako kredytu złotowego. Powództwo w pozostałym zakresie zostało oddalone. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu nastąpiło na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie abuzywności klauzul indeksacyjnych i walutowych w umowach kredytowych, obowiązek informacyjny banku wobec konsumenta, skutki prawne stwierdzenia nieważności aneksu do umowy kredytu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów kredytów indeksowanych do waluty obcej zawartych przed nowelizacją prawa bankowego lub w sposób podobny do opisanego w orzeczeniu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia aneksu nr 2 do umowy kredytu indeksowanego, dotyczące mechanizmu przeliczeń walutowych i ryzyka kursowego, są klauzulami abuzywnymi w rozumieniu art. 385¹ § 1 kc?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia te są abuzywne, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie zostały sformułowane w sposób jasny i zrozumiały dla konsumenta, a bank nie dopełnił obowiązku informacyjnego co do mechanizmu przeliczeń i ryzyka kursowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzule indeksacyjne i walutowe nie były negocjowane, nie były jasne dla konsumenta, a bank nie poinformował go o ryzyku i skutkach ich stosowania. Brak jasności co do mechanizmu przeliczeń i wpływu kursu waluty na saldo kredytu naruszył dobre obyczaje i interesy konsumenta.

Jaki jest skutek prawny stwierdzenia abuzywności klauzul indeksacyjnych i walutowych w umowie kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Eliminacja abuzywnych postanowień aneksu nr 2 prowadzi do przywrócenia umowy do stanu sprzed jego zawarcia, tj. jako umowy kredytu złotowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nie jest możliwe utrzymanie umowy w kształcie po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul, gdyż zmieniłoby to jej charakter. Umowa kredytu złotowego z oprocentowaniem LIBOR nie funkcjonuje na rynku. Dlatego aneks nr 2 został uznany za nieważny, a strony są związane umową w pierwotnym brzmieniu.

Czy konsument ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy lub jej części, nawet jeśli może dochodzić dalej idącego roszczenia o zapłatę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy lub jej części, gdyż takie rozstrzygnięcie definitywnie przesądza o sytuacji prawnej stron i stanowi przesłankę do ewentualnych dalszych rozliczeń.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ustalenie nieważności umowy lub aneksu definitywnie rozstrzyga o stosunku prawnym i stanowi podstawę do dalszych rozliczeń, co uzasadnia interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Ustalenie nieważności aneksu nr 2 do umowy kredytu, przywrócenie umowy do stanu sprzed aneksu.
Strona wygrywająca
M. S.

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapowód
bank (...) SAspółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli ma w tym interes prawny.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadku, gdy strony poniosły koszty w stosunku do swego wzajemnego udzialu w sprawie, sąd może je znieść wzajemnie lub w stosunku do poniesionych przez każdą ze stron kosztów, w całości lub w części.

pr. bank. art. 69

Prawo bankowe

Reguluje umowę kredytu, w tym kredyt denominowany lub indeksowany do waluty obcej.

Pomocnicze

k.c. art. 385²

Kodeks cywilny

Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedozwolony charakter klauzul indeksacyjnych i walutowych w aneksie nr 2. • Brak indywidualnego uzgodnienia postanowień aneksu. • Niejasność i niezrozumiałość postanowień dla konsumenta. • Niewypełnienie przez bank obowiązku informacyjnego. • Naruszenie dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesów konsumenta. • Możliwość ustalenia nieważności aneksu jako przesłanka do dalszych rozliczeń.

Odrzucone argumenty

Argumenty pozwanego o braku abuzywności klauzul. • Argumenty pozwanego o braku interesu prawnego powódki. • Argumenty pozwanego o możliwości utrzymania umowy po eliminacji klauzul abuzywnych. • Argumenty pozwanego o braku podstaw do stwierdzenia nieważności umowy w całości.

Godne uwagi sformułowania

nieuzgodnione indywidualnie • kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy • nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny • ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje • nie można stwierdzić, aby na rynku finansowym (...) funkcjonował utrwalony zwyczaj przeliczania zobowiązań wyrażonych w obcej walucie według średniego kursu NBP • eliminacja klauzuli indeksacyjnej wraz z klauzulą ryzyka kursowego prowadzi do sytuacji, w której zobowiązanie Banku (...) jest określone w złotych • nie jest możliwe uzupełnienie postanowień umownych w wersji zmienionej aneksem nr 2 przepisami określającymi kurs średni NBP stosowany przy wykonywaniu umów

Skład orzekający

Magdalena Kubczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie abuzywności klauzul indeksacyjnych i walutowych w umowach kredytowych, obowiązek informacyjny banku wobec konsumenta, skutki prawne stwierdzenia nieważności aneksu do umowy kredytu."

Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów indeksowanych do waluty obcej zawartych przed nowelizacją prawa bankowego lub w sposób podobny do opisanego w orzeczeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników.

Kredyt frankowy: Sąd unieważnił aneks i przywrócił umowę jako złotową!

Dane finansowe

WPS: 313 518,76 PLN

koszty procesu: 11 800 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst