IV C 161/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił powództwo miasta o zapłatę za bezumowne korzystanie z nieruchomości, uznając, że spółka nabyła służebność przesyłu przez zasiedzenie.
Miasto wniosło o zapłatę za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na której znajdowała się stacja redukcyjno-pomiarowa gazu. Pozwany zarzucił nabycie służebności przesyłu przez zasiedzenie. Sąd uznał, że posiadanie nieruchomości przez pozwanego i jego poprzedników prawnych, rozpoczęte jeszcze w latach 70-tych, trwało nieprzerwanie i było w dobrej wierze. Ponieważ 20-letni okres zasiedzenia upłynął 1 lutego 2009 r., powództwo o zapłatę zostało oddalone.
Powód, Miasto S. W., domagało się od (...) Spółka Akcyjna w W. zapłaty kwoty ponad 117 tys. zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z części nieruchomości przez okres od lipca 2012 r. do lutego 2013 r. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu. Sąd ustalił, że budowa stacji redukcyjno-pomiarowej gazu na działce nr (...) nastąpiła na podstawie decyzji administracyjnej z 1979 r., a grunty pod budowę zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa. Urządzenia przesyłowe weszły w skład przedsiębiorstwa państwowego, które następnie przekształciło się w spółkę akcyjną, a prawa do urządzeń zostały przeniesione na pozwanego. Nieruchomość ostatecznie stała się własnością Gminy M. W. Sąd uznał, że korzystanie z nieruchomości przez pozwanego i jego poprzedników prawnych rozpoczęło się pod koniec lat 70-tych i trwało nieprzerwanie do lutego 2013 r. Sąd powołał się na możliwość ustanowienia służebności przesyłu przez zasiedzenie, nawet jeśli posiadanie rozpoczęło się przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu w 2008 r., doliczając okres posiadania sprzed nowelizacji. Stwierdzono, że posiadanie było w dobrej wierze, a 20-letni okres zasiedzenia upłynął 1 lutego 2009 r. Ponieważ upływ terminu zasiedzenia wyłącza możliwość dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości w okresie biegu zasiedzenia, sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jest możliwe zasiedzenie służebności przesyłu, a okres posiadania sprzed nowelizacji Kodeksu cywilnego z 2008 r. jest doliczany do okresu zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą dopuszczającą ustanowienie służebności przesyłu przez zasiedzenie na podstawie analogii do art. 145 k.c. oraz uwzględniającą posiadanie sprzed 2008 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Pozwany (...) Spółka Akcyjna w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto S. W. - D. W. | instytucja | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Określa 20-letni okres zasiedzenia w dobrej wierze.
Pomocnicze
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Przepisy o służebności przesyłu dodane w 2008 r. pozwalają na ustanowienie jej przez zasiedzenie.
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
Stosowany przez analogię do zasiedzenia służebności przesyłu.
k.c. art. 128
Kodeks cywilny
Zmiana art. 128 k.c. od 01.02.1989 r. pozwoliła na liczenie biegu zasiedzenia od tej daty.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie służebności przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze. Ciągłość posiadania od końca lat 70-tych. Doliczenie okresu posiadania sprzed nowelizacji k.c. z 2008 r. Upływ 20-letniego terminu zasiedzenia od 1 lutego 2009 r.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
istnieje możliwość ustanowienia służebności przesyłu w drodze analogii do art. 145 k.c. zakłady przemysłowe mogły zasiadywać prawo do korzystania z działki o treści odpowiadającej służebności przesyłu, co oznacza, że okres osadowienia instalacji przed 2008 r. jest doliczany do okresu zasiedzenia czas biegu zasiedzenia można liczyć dopiero od 01.02.1989 r. upływ terminu zasiedzenia wyłącza możliwość dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z cudzej własności w okresie biegu zasiedzenia
Skład orzekający
Anna Bartoszewska
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie możliwości zasiedzenia służebności przesyłu, w tym z uwzględnieniem posiadania sprzed 2008 r. i zasad dobrej wiary."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy posiadanie rozpoczęło się przed 2008 r. i trwało nieprzerwanie przez wymagany okres, a także gdy właściciel nieruchomości nie kwestionował posiadania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zasiedzenia służebności przesyłu, które ma znaczenie praktyczne dla wielu właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw infrastrukturalnych. Pokazuje, jak długotrwałe posiadanie może prowadzić do nabycia prawa.
“Czy można zasiedzieć służebność przesyłu? Sąd Okręgowy odpowiada: Tak, nawet jeśli zaczęło się to dekady temu!”
Dane finansowe
WPS: 117 179,62 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV C 161/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział IV Cywilny w składzie: Przewodnicząca : SSO. Anna Bartoszewska Protokolant: praktykant Dorota Grobelna po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Miasta S. W. - D. W. przeciwko (...) Spółka Akcyjna w W. o zapłatę 1. powództwo oddala; 2. zasądza od powoda Miasta S. W. - D. W. na rzecz pozwanego (...) Spółka Akcyjna w W. kwotę 3.600 zł ( trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV C 161/14 UZASADNIENIE Pozwem z 13.12.2013 r. powód Miasto S. W. wniósł o zapłatę kwoty 117.179,62 zł wraz z ustawowymi odsetkami, liczonymi od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty, tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez pozwanego (...) S.A. w W. z części nieruchomości o pow. 648 m kw poł. w W. przy ul. (...) , stanowiącej działkę o nr ewidencyjnym 29 z obrębu (...) , za okres od lipca 2012 r. do 13.02.2013 r. Jednocześnie powód wniósł o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy w postępowaniu upominawczym. Sąd nie znalazł podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym i rozpoznał sprawę w postępowaniu zwykłym. W odpowiedzi na pozew pozwany (...) S.A w W. wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut nabycia przez poprzedniego właściciela gruntu ( (...) S.A. w W. ), urządzeń służących do przesyłu gazu – Stacji Redukcyjno-Pomiarowej, w drodze zasiedzenia nieodpłatnej służebności gruntowej, odpowiadającej służebności przesyłu na spornej części nieruchomości. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Powód Miasto S. W. jest właścicielem nieruchomości położonej w W. przy ul. (...) w D. W. , stanowiącej działkę ewidencyjną nr (...) o powierzchni 3.383 m kw z obrębu (...) . Pozwany (...) S.A. w W. jest przedsiębiorcą, którego głównym przedmiotem działalności jest transport paliw gazowych siecią przesyłową. Dowód: odpis księgi wieczystej nr (...) (k.7-9) oraz KRS pozwanego (k. 17-21). Pozwany użytkował znajdującą się na części działki nr (...) o powierzchni 648 m kw Stację Redukcyjno-Pomiarową Gazu I Stopnia (...) w okresie od 04.10.2007 r. do 13.02.2013 r. Budowa ww. Stacji została zrealizowana na podstawie decyzji Nr (...) z 27.03.1979 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej, wydanej z upoważnienia Prezydenta (...) . Dowód: decyzja Nr (...) (k. 76). Na wniosek Naczelnika Miasta W. z 18.01.1980 r. grunty pod budowę Stacji zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem dla (...) ds. Gazyfikacji Miasta W. . Dowód: wniosek z 18.01.1980 r. (k. 75)oraz akty wywłaszczeniowe (k.71-74). Po wybudowaniu (...) przekazana została do eksploatacji (...) Zakładowi (...) w W. i zgodnie z art. 49 k.c. weszła w skład przedsiębiorstwa. Na podstawie zarządzenia Ministra Górnictwa i Energetyki z 01.08.1982 r. (...) Zakład (...) w W. przekształcił się w Przedsiębiorstwo Państwowe (...) . Dowód: zarządzenie nr 56 (k. 172-181). Decyzją Nr (...) z 29.07.1996 r., wydaną z upoważnienia Wojewody (...) , (...) nabyło z dniem 05.12.1990 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu z obrębu R. oraz nieodpłatnie prawo własności budynków i urządzeń znajdujących się na przedmiotowym gruncie. Dowód: decyzja nr (...) z załącznikiem (k.183-186). Na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 30.09.1996 r. Przedsiębiorstwo Państwowe (...) przekształciło się w (...) Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa. Dowód: rozporządzenie (k. 182). W dniu 04.10.2007 r. (...) S.A. w W. przeniosło na pozwanego (...) S.A. w W. własność przysługujących mu praw, w tym prawo do urządzeń przesyłowych na działce nr (...) . Dowód: akt notarialny z 04.10.2007 r. (k. 77-101). Przedmiotowa nieruchomość na mocy decyzji Wojewody (...) z 20.12.2000 r. z mocy prawa stała się własnością Gminy M. W. . Dowód: decyzja z 20.12.2000 r. (k. 10). Pismem z 29.06.2011 r. powód wezwał pozwanego do okazania dokumentów świadczących o prawie do dysponowania częścią działki nr (...) . Dowód: pismo z 29.06.2011 r. (k. 11). 18.12.2012 r. pozwany zakończył rozbiórkę urządzeń przesyłowych, znajdujących się na części działki nr (...) . Dowód: zawiadomienie z 12.02.2013 r. wraz z załącznikiem (k. 22-23) Pismem z 25.01.2013 r. powód wezwał pozwanego do wydania nieruchomości. Dowód: pismo z 25.01.2013 r. (k. 24). Protokołem zdawczo-odbiorczym z 13.02.2013 r. nieruchomość została zwrócona powodowi. Dowód: protokół zdawczo-odbiorczy (k. 13). Pismami z 26.04.2013 r. oraz z 15.03.2013 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 117.179,62 zł, tytułem bezumownego korzystania z nieruchomości. Dowód: pisma z 26.04.2013 r. oraz z 15.03.2013 r.(k. 26-27). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych do akt dokumentów, w tym dokumentów prywatnych. Sąd przedmiotowe dowody uznał za wiarygodne, albowiem nie budziły one zastrzeżeń Sądu i nie były kwestionowane przez strony w toku postępowania. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Sąd podzielił stanowisko strony pozwanej, że w sprawie doszło do zasiedzenia służebności gruntowej, odpowiadającej treści służebności przesyłu. Budowa urządzeń przesyłowych na działce nr (...) została zrealizowana na podstawie decyzji administracyjnej, wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta (...) z dnia 27.03.1979 r. Z dniem 18.01.1980 r. grunty pod budowę Stacji zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa, a urządzenia przesyłowe weszły w skład (...) w W. . Z powyższego wynika bezsprzecznie, że czas korzystania z ww. urządzeń przesyłowych przez pozwanego (...) S.A. w W. i jego poprzedników prawnych sięga końca lat 70-tych i trwał nieprzerwanie do 13.02.2013 r. Przepisy o służebności przesyłu ( art. 305 1 k.c. i nast.) zostały dodane do Kodeksu cywilnego na podstawie ustawy z 30.05.2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 731). Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą istnieje możliwość ustanowienia służebności przesyłu w drodze analogii do art. 145 k.c. , a także nabycia jej przez zasiedzenie nawet wówczas, gdy rozpoczęcie posiadania rozpoczęło się przed wejściem ww. przepisów. Przed nowelizacją Kodeksu cywilnego z 2008 r. zakłady przemysłowe mogły zasiadywać prawo do korzystania z działki o treści odpowiadającej służebności przesyłu, co oznacza, że okres osadowienia instalacji przed 2008 r. jest doliczany do okresu zasiedzenia (vide uchwała Sądu Najwyższego z 22.05.2013 r., sygn. akt III CZP 18/13). Pozwana spółka i jej poprzednicy prawni korzystali z nieruchomości powoda od końca lat 70-tych i było to posiadanie ciągłe. Ww. podmioty korzystały z nieruchomości w celu transportu paliwa i konserwacji sieci przesyłowej. Z uwagi na treść decyzji administracyjnych, w tym decyzji Nr (...) z 29.07.1996 r., wydanej z upoważnienia Wojewody (...) , podmioty te korzystały z nieruchomości w usprawiedliwionym przekonaniu, że do korzystania tego są prawnie umocowane. Dodatkowo w tym okresie posiadanie nie było w żaden sposób kwestionowane przez stronę powodową, która po 2008 r. nie wystąpiła o ustanowienie służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem. Powyższe przesądza o posiadaniu przez pozwanego oraz jego poprzedników prawnych z nieruchomości powoda w dobrej wierze. Zgodnie z art. 172 k.c. okres zasiedzenia w dobrej wierze wynosi lat 20. W okresie obowiązywania tzw. zasady jednolitej własności państwowej tj. do 01.02.1989 r., kiedy został zmieniony art. 128 k.c. , stwierdzający, że własność ogólnonarodowa przysługuje Skarbowi Państwa, albo innym państwowym osobom prawnym, nie było możliwości zasiadywania nieruchomości. Oznacza to, że czas biegu zasiedzenia można liczyć dopiero od 01.02.1989 r. Zatem 20-letni okres zasiedzenia w sprawie nastąpił 01.02.2009 r. Ponieważ upływ terminu zasiedzenia wyłącza możliwość dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z cudzej własności w okresie biegu zasiedzenia, powództwo podlegało oddaleniu. O kosztach Sad orzekł na zasadzie art. 98 k.p.c. , zasądzając od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości ustalonej w oparciu o § 6 pkt 6. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349). Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI