IV C 1468/16

Sygn. akt IV C 1468/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie IV Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR (del.) Robert Masznicz Protokolant: sekretarz sądowy Kamila Osica po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa instytutu badawczego pod nazwą (...) Centrum (...) z siedzibą w O. przeciwko samodzielnemu publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej pod nazwą (...) Szpital (...) w W. z siedzibą w W. o zapłatę 1) zasądza od pozwanego na rzecz powoda odsetki ustawowe za opóźnienie liczone w następujący sposób: a) od kwoty 9.177,36 zł (dziewięć tysięcy sto siedemdziesiąt siedem złotych 36/100) od dnia 19 kwietnia 2016 r. do dnia 17 stycznia 2017 r.; b) od kwoty 1.732,80 zł (jeden tysiąc siedemset trzydzieści dwa złote 80/100) od dnia 19 kwietnia 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; c) od kwoty 4.709,88 zł (cztery tysiące siedemset dziewięć złotych 88/100) od dnia 7 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; d) od kwoty 5.346,00 zł (pięć tysięcy trzysta czterdzieści sześć złotych) od dnia 12 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; e) od kwoty 7.305,12 zł (siedem tysięcy trzysta pięć złotych 12/100) od dnia 14 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; f) od kwoty 5.241,24 zł (pięć tysięcy dwieście czterdzieści jeden złotych 24/100) od dnia 17 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; g) od kwoty 11.121,84 zł (jedenaście tysięcy sto dwadzieścia jeden złotych 84/100) od dnia 21 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; h) od kwoty 138,24 zł (sto trzydzieści osiem złotych 24/100) od dnia 21 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; i) od kwoty 4.555,44 zł (cztery tysiące pięćset pięćdziesiąt pięć złotych 44/100) od dnia 24 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; j) od kwoty 972,00 zł (dziewięćset siedemdziesiąt dwa złote) od dnia 24 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; k) od kwoty 3.564,00 zł (trzy tysiące pięćset sześćdziesiąt cztery złote) od dnia 28 czerwca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; l) od kwoty 14.256,00 zł (czternaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt sześć złotych) od dnia 29 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; m) od kwoty 2.952,00 zł (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa złote) od dnia 29 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; n) od kwoty 11.808,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset osiem złotych) od dnia 29 czerwca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; o) od kwoty 12.096,00 zł (dwanaście tysięcy dziewięćdziesiąt sześć złotych) od dnia 29 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; p) od kwoty 3.769,20 zł (trzy tysiące siedemset sześćdziesiąt dziewięć złotych 20/100) od dnia 1 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; q) od kwoty 4.612,68 zł (cztery tysiące sześćset dwanaście złotych 68/100) od dnia 8 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; r) od kwoty 5.415,12 zł (pięć tysięcy czterysta piętnaście złotych 12/100) od dnia 12 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; s) od kwoty 8.413,20 zł (osiem tysięcy czterysta trzynaście złotych 20/100) od dnia 15 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; t) od kwoty 4.140,72 zł (cztery tysiące sto czterdzieści złotych 72/100) od dnia 19 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; u) od kwoty 3.757,32 zł (trzy tysiące siedemset pięćdziesiąt siedem złotych 32/100) od dnia 19 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; v) od kwoty 4.889,16 zł (cztery tysiące osiemset osiemdziesiąt dziewięć złotych 16/100) od dnia 22 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; w) od kwoty 1.675,08 zł (jeden tysiąc sześćset siedemdziesiąt pięć złotych 08/100) od dnia 28 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; x) od kwoty 639,60 zł (sześćset trzydzieści dziewięć złotych 60/100) od dnia 28 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; y) od kwoty 7.067,52 zł (siedem tysięcy sześćdziesiąt siedem złotych 52/100) od dnia 2 sierpnia 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; 2) w pozostałym zakresie postępowanie umarza; 3) zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 14.185,00 zł (czternaście tysięcy sto osiemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym: a) kwotę 6.968,00 zł (sześć tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt osiem złotych 00/100) tytułem zwrotu opłaty od pozwu ; b) kwotę 7.200,00 zł (siedem tysięcy dwieście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; c) kwotę 17,00 zł (siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sygn. akt IV C 1468/16 UZASADNIENIE WYROKU Pozwem złożonym dnia 28 września 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) instytut badawczy pod nazwą (...) Centrum (...) z siedzibą w O. wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, aby pozwany samodzielny zakład publicznej opieki zdrowotnej pod nazwą (...) Szpital (...) w W. z siedzibą w W. zapłacił powodowi kwotę 139.355,52 zł wraz z odsetkami ustawowymi od kwot i terminów wymagalności poszczególnych kwot wskazanych szczegółowo w uzasadnieniu pozwu do dnia zapłaty oraz z kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazał, że strony łączyły umowy sprzedaży produktów radiofarmaceutycznych oraz, że wykonał terminowo i w całości zamówienie, a także wystawił odpowiednie faktury, zaś pozwany nie zapłacił w terminie wynikających z nich należności. (pozew - k. 3 i n.) W dniu 13 października 2016 r. właściwy referendarz sądowy w Sądzie Okręgowym w Warszawie wydał w sprawie (sygn. akt IV Nc 875/16) nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. (nakaz zapłaty - k. 93 i n.) W dniu 3 listopada 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pozwany wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, żądając uchylenia nakazu zapłaty w całości, a także skierowania sprawy na rozprawę i oddalenia powództwa w całości, jako przedwczesnego oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W przypadku nieuwzględnienia zarzutu przedwczesności powództwa pozwany wniósł o oddalenie powództwa ponad kwotę 70.661,76 zł z uwagi na to, że zapłacił powodowi kwotę 68.693,76 zł oraz oznaczenie sposobu wykonania zobowiązania w pozostałej do zapłaty kwoty poprzez rozłożenie jej na 3 raty płatne kwartalnie, począwszy od dnia 1 stycznia 2017 r. ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego oraz o nieobciążanie pozwanego kosztami procesu. (sprzeciw - k. 99 i n.) Na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. powód ograniczył powództwo w ten sposób, że cofnął pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie zasądzenia od pozwanego kwoty należności głównej, tj. w zakresie kwoty 139.355,52 zł, natomiast popierał żądanie zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych w następujący sposób: z) od kwoty 9.177,36 zł (dziewięć tysięcy sto siedemdziesiąt siedem złotych 36/100) od dnia 19 kwietnia 2016 r. do dnia 17 stycznia 2017 r.; aa) od kwoty 1.732,80 zł (jeden tysiąc siedemset trzydzieści dwa złote 80/100) od dnia 19 kwietnia 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; bb) od kwoty 4.709,88 zł (cztery tysiące siedemset dziewięć złotych 88/100) od dnia 7 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; cc) od kwoty 5.346,00 zł (pięć tysięcy trzysta czterdzieści sześć złotych) od dnia 12 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; dd) od kwoty 7.305,12 zł (siedem tysięcy trzysta pięć złotych 12/100) od dnia 14 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; ee) od kwoty 5.241,24 zł (pięć tysięcy dwieście czterdzieści jeden złotych 24/100) od dnia 17 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; ff) od kwoty 11.121,84 zł (jedenaście tysięcy sto dwadzieścia jeden złotych 84/100) od dnia 21 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; gg) od kwoty 138,24 zł (sto trzydzieści osiem złotych 24/100) od dnia 21 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; hh) od kwoty 4.555,44 zł (cztery tysiące pięćset pięćdziesiąt pięć złotych 44/100) od dnia 24 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; ii) od kwoty 972,00 zł (dziewięćset siedemdziesiąt dwa złote) od dnia 24 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; jj) od kwoty 3.564,00 zł (trzy tysiące pięćset sześćdziesiąt cztery złote) od dnia 28 czerwca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; kk) od kwoty 14.256,00 zł (czternaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt sześć złotych) od dnia 29 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; ll) od kwoty 2.952,00 zł (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa złote) od dnia 29 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; mm) od kwoty 11.808,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset osiem złotych) od dnia 29 czerwca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; nn) od kwoty 12.096,00 zł (dwanaście tysięcy dziewięćdziesiąt sześć złotych) od dnia 29 czerwca 2016 r. do dnia 26 października 2016 r.; oo) od kwoty 3.769,20 zł (trzy tysiące siedemset sześćdziesiąt dziewięć złotych 20/100) od dnia 1 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; pp) od kwoty 4.612,68 zł (cztery tysiące sześćset dwanaście złotych 68/100) od dnia 8 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; qq) od kwoty 5.415,12 zł (pięć tysięcy czterysta piętnaście złotych 12/100) od dnia 12 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; rr) od kwoty 8.413,20 zł (osiem tysięcy czterysta trzynaście złotych 20/100) od dnia 15 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; ss) od kwoty 4.140,72 zł (cztery tysiące sto czterdzieści złotych 72/100) od dnia 19 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; tt) od kwoty 3.757,32 zł (trzy tysiące siedemset pięćdziesiąt siedem złotych 32/100) od dnia 19 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; uu) od kwoty 4.889,16 zł (cztery tysiące osiemset osiemdziesiąt dziewięć złotych 16/100) od dnia 22 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; vv) od kwoty 1.675,08 zł (jeden tysiąc sześćset siedemdziesiąt pięć złotych 08/100) od dnia 28 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; ww) od kwoty 639,60 zł (sześćset trzydzieści dziewięć złotych 60/100) od dnia 28 lipca 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; xx) od kwoty 7.067,52 zł (siedem tysięcy sześćdziesiąt siedem złotych 52/100) od dnia 2 sierpnia 2016 r. do dnia 22 listopada 2016 r.; W uzasadnieniu przytoczonego pisma wskazał, że pozwany zapłacił należność główną z opóźnieniem, tj. dnia 26 października 2016 r. zapłacił kwotę 68.693,76 zł, dnia 22 listopada 2016 r. zapłacił kwotę 61.484,40 zł, zaś dnia 16 stycznia 2017 r. pozostałą kwotę Powód sprzeciwił natomiast rozłożeniu na raty należnego świadczenia z tytułu odsetek. (protokół rozprawy z dnia 2 lutego 2017 r. k.141 i n. oraz pismo procesowe złożone na rozprawie – k. 137 i n.,). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej powód zawarł z pozwanym w dniu 10 marca 2016 r. umowę, której przedmiot określono jako zakup i sukcesywna dostawa radiofarmaceutyków. Zgodnie z umową przedmioty świadczenia miały być dostarczane przez powoda sukcesywnymi dostawami z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym w zależności od rodzaju towaru oraz umiejscowienia go w odpowiednim pakiecie. Zapłata należności z tytułu wykonania umowy miała następować w formie przelewu na konto powoda za każdą dostawę częściową na podstawie odpowiednich faktur w terminach określonych w umowie. (dowód: umowa załączona do pozwu – k. 12 i n. oraz do sprzeciwu od nakazu zapłaty – k. 109 i n.). Powód dostarczył pozwanemu towar i wystawił odpowiednie faktury. (dowód: faktury - k. 30 i n.) Pozwany zapłacił powodowi za dostarczone towary po upływie wyznaczonego terminu płatności przelewami środków pieniężnych na rachunek bankowy powoda w częściach i terminach następujących: - dnia 26 października 2016 r. zapłacił kwotę 68.693,76 zł, - dnia 22 listopada 2016 r. zapłacił mu kwotę 61.484,40 zł, - dnia 17 stycznia 2017 r. zapłacił pozostałą kwotę należności głównej. (bezsporne). Stan faktyczny nie był przedmiotem sporu między stronami i był potwierdzony kopiami dokumentów załączonych do pozwu i sprzeciwu od nakazu zapłaty, których rzetelności strony nie podważały. W takim stanie Sąd poczynił ustalenia faktyczne zgodnie z art. 229 i 230 oraz art. 245 Kodeksu postępowania cywilnego ( k.p.c. ). Sąd oddalił wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z zeznań D. S. w charakterze świadka. (protokół rozprawy – k. 141) Sąd ocenił, że okoliczności, które miały być przedmiotem zeznań albo były udokumentowane („trudna sytuacja finansowa pozwanego” – k. 99) i przez to dostatecznie już wyjaśnione w rozumieniu art. 217 § 3 k.p.c. , albo były nieistotne dla sprawy („trwający proces restrukturyzacji pozwanego” oraz „brak woli do prowadzenia rozmów i negocjacji w kwestii ugodowego załatwienia sprawy” – k. 99 i n.) w rozumieniu art. 227 k.p.c. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Powództwo jest uzasadnione i podlega ochronie przez zasądzenie odpowiednich odsetek za opóźnienie zgodnie z popieranym żądaniem. Postępowanie ulega umorzeniu w części, w jakiej powód cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia. Nieusprawiedliwione byłoby rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty oraz zwolnienie pozwanego od obowiązku zwrotu powodowi zwrotu kosztów procesu. W ustalonym stanie faktycznym, który nie był przedmiotem sporu, podstawą prawną rozstrzygnięcia są przepisy prawa cywilnego o zobowiązaniach umownych dotyczących niewykonania umów zawarte w art. 471, 481 w zw. z art. 487 Kodeksu cywilnego ( k.c. ) i przepisami związkowymi. Po cofnięciu pozwu co do należności głównej, popierane przez powoda roszczenie dochodzone w sprawie stanowiły odsetki ustawowe za opóźnienie, naliczone z przyczyny nieterminowych płatności pozwanego za faktury wynikające z zawartej między stronami umowy. Okresy odpowiednich opóźnień i kwoty, od których naliczane były odsetki zostały szczegółowo określone w piśmie przygotowawczym powoda złożonym na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. (k.137 i n.). Pozwany nienależycie wykonał własne zobowiązania wynikające z zawartej umowy, gdyż dokonał płatności po upływie umówionego terminu. Takie zachowanie stanowi opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Zgodnie z art. 481 § 1 i 2 k.c. powodowi należą się w takim wypadku odsetki ustawowe za opóźnienie także wówczas, gdy brak zapłaty w terminie został wywołany przez okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Pozwany nie kwestionował terminu wymagalności poszczególnych kwot, jak również terminów, w których nastąpiła płatność (który stanowiły również ostatni dzień naliczania odsetek od poszczególnych kwot dochodzonych w niniejszym postępowaniu). W takim stanie rzeczy Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo w zakresie, w jakim było popierane i zasądził od pozwanego na rzecz powoda odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia wymagalności do dnia zapłaty poszczególnych kwot (a więc odpowiednio do dnia 26 października 2016 r., do dnia 22 listopada 2016 r. oraz do dnia 17 stycznia 2017 r.). Co do roszczenia stanowiącego kwotę należności głównej (tj. kwoty 139.355,52 zł) Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 355 w zw. z art. 203 k.c. z przyczyny cofnięcia pozwu i zrzeczenia się roszczenia w tym zakresie. Pozwany przed zamknięciem rozprawy oraz wydaniem wyroku dokonał spełnienia świadczenia co do kwoty należności głównej z wielomiesięcznym opóźnieniem. W takim stanie, wnioskowane przez pozwanego rozłożenie zasądzonego świadczenia odpowiednich odsetek na raty byłoby nieusprawiedliwione okolicznościami sprawy i prowadziłoby do dalszego nieuzasadnionego odmawiania powódce możliwości zaspokojenia wymagalnego roszczenia. Przewidziana w art. 320 k.p.c. możliwość rozłożenia na raty zasądzonego świadczenia ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, jako że stanowi istotną ingerencję Sądu w ułożoną przez same strony treść stosunku cywilnoprawnego. Uprzywilejowanie pozwanego na zasadzie art. 320 k.p.c. powinno być uwarunkowane rozważeniem przez Sąd wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności powinno uwzględniać uzasadniony interes powoda i nie może nastąpić z jego nieusprawiedliwionym pokrzywdzeniem. Dlatego Sąd nie zastosował art. 320 k.p.c. Zgodnie z art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Sad rozstrzygnął w wyroku o kosztach procesu, uznając pozwanego za stronę zupełnie przegraną w procesie, pomimo cofnięcia przez powoda pozwu co do całej należności głównej. Cofnięcie pozwu było wynikiem spełnienia przez pozwanego świadczenia po wytoczeniu powództwa i po doręczeniu nakazu zapłaty wraz z odpisem pozwu. W takim stanie, wydatki powoda z tytułu kosztów sadowych i z tytułu zastępstwa procesowego były kosztami koniecznego dochodzenia roszczenia, podlegającymi zasądzeniu od pozwanego zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. Na zasądzoną od pozwanego na rzecz powoda tytułem kosztów procesu sumę 14.185,00 zł złożyły się: opłata od pozwu w kwocie 6.968,00 zł, koszty wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w kwocie 7.200,00 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego w osobie radcy prawnego określono według odpowiedniego rozporządzenia wykonawczego do ustawy o radcach prawnych , obowiązującego w chwili wszczęcia postępowania i nadal stosowanego w sprawie. Fakt poniesienia przez powoda opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego został udokumentowany (k. 11). Nieusprawiedliwiony był wniosek pozwanego o odstąpienie od obciążania pozwanego obowiązkiem zwrócenia powodowi kosztów procesu na podstawie art. 102 k.p.c. Powód, który prawidłowo wykonał własne zobowiązanie, poniósł przecież wysokie i konieczne wydatki w procesie w celu dochodzenia roszczenia, którego wymagalności pozwany nie uznał także w toku postępowania. Co więcej, poniesione w sprawie przez powoda koszty sądowe uległy czterokrotnemu zwiększeniu z ¼ opłaty stosunkowej od pozwu (koszty sądowe w postępowaniu upominawczym w razie uprawomocnienia się nakazu zapłaty) do pełnej opłaty stosunkowej wyłącznie wskutek zachowania procesowego pozwanego. Pozwany mógł zaniechać sprzeciwu od nakazu zapłaty i w odpowiedniej części zaspokoić roszczenie stwierdzone nakazem. Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, taka postawa spowodowałaby zwrócenie powodowi ¾ opłaty od pozwu z rachunku Skarbu Państwa i istotnie ograniczyłaby poniesione przez powoda nie tylko koszty sądowe, ale i koszty zastępstwa procesowego, gdyż stawki wynagrodzenia pełnomocnika procesowego są odpowiednio niższe w postępowaniu upominawczym. Skarżąc nakaz zapłaty pozwany mógł wreszcie zawrzeć ugodę sądową co do zaspokojenia powoda ze skutkiem zwrócenia powodowi połowy opłaty od pozwu z rachunku Skarbu Państwa zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jak również ze skutkiem wzajemnego zniesienia kosztów procesu zgodnie z art. 104 k.p.c. Z wielu możliwych postaw procesowych pozwany dokonał wyboru na rzecz zachowania powodującego istotne zwiększenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego po stronie powoda. W taki stanie, okoliczności, na które powoływał się pozwany, nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla przerzucenia wysokich kosztów nieuzasadnionego sporu na powoda, która prawidłowo wykonał własne zobowiązanie. Stan majątkowy pozwanego może się zresztą w przyszłości poprawić, a pozwany odpowiada za zobowiązania wywołane kosztami procesu również swoim majątkiem przyszłym. Z tych przyczyn i na podstawie przywołanych przepisów Sąd orzekł jak w sentencji. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) (...)