IV C 1110/12

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2013-07-10
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaNiskaokręgowy
odszkodowanieSkarb Państwaodpowiedzialność cywilnaart. 417 k.c.bezprawnośćszkodazwiązek przyczynowyugodapodział majątku

Sąd Okręgowy oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania od Skarbu Państwa, uznając, że działanie sądu przy zawieraniu ugody nie było bezprawne, a tym samym nie zaszła szkoda.

Powódka dochodziła od Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 228.000 zł, twierdząc, że ugoda dotycząca podziału majątku dorobkowego, zawarta przed Sądem Rejonowym w P., jest nieważna z mocy prawa. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że działanie sądu przy zawieraniu ugody nie było bezprawne, a zatem nie można mówić o szkodzie i odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417 k.c. Sąd podkreślił, że ugoda, w której powódka otrzymała nakłady w całości, została zawarta zgodnie z jej wnioskiem.

Powódka A. J. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w P. kwoty 228.000 zł z odsetkami, tytułem odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania zakończonego ugodą w sprawie podziału majątku dorobkowego. Powódka argumentowała, że ugoda jest nieważna z mocy prawa i daje jej podstawę do domagania się odszkodowania na podstawie art. 417 k.c. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd Okręgowy ustalił, że powódka w 1991 roku złożyła wniosek o podział majątku dorobkowego, a w 1992 roku zawarła ugodę, na mocy której otrzymała nakłady w postaci budynku mieszkalnego w całości bez spłat i dopłat. Sąd analizując odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 417 k.c., stwierdził, że dla jej powstania konieczne jest łączne spełnienie przesłanek bezprawności działania lub zaniechania, szkody oraz normalnego związku przyczynowego. Sąd uznał, że działanie Sądu w postaci rozprawy, na której zawarto ugodę, nie było bezprawne. Skoro działanie sądu nie było bezprawne, powódka nie poniosła szkody, a tym samym nie przysługuje jej odszkodowanie od Skarbu Państwa. Sąd oddalił również twierdzenie powódki o nieważności ugody z mocy prawa, wskazując, że została ona zawarta zgodnie z jej wnioskiem. W konsekwencji, Sąd oddalił powództwo jako nieuzasadnione. Opłatę sądową przejął na rachunek Skarbu Państwa, a koszty zastępstwa procesowego zasądził od powódki na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ działanie sądu nie było bezprawne, a tym samym nie wystąpiła szkoda.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działanie sądu przy zawieraniu ugody nie było bezprawne. Zgodnie z art. 417 k.c., odpowiedzialność Skarbu Państwa wymaga łącznego spełnienia przesłanek bezprawności, szkody i związku przyczynowego. Skoro brak było bezprawności, nie można mówić o szkodzie i odpowiedzialności odszkodowawczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Skarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego w P.

Strony

NazwaTypRola
A. J.osoba_fizycznapowódka
Skarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego w P.organ_państwowypozwany
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalnaorgan_państwowyprzedstawiciel pozwanego

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 417 § § 1

Kodeks cywilny

Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Wymaga to ustalenia bezprawności działania/zaniechania, szkody oraz normalnego związku przyczynowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 841 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy terminu do wytoczenia powództwa o zwolnienie spod egzekucji, który został uchybiony przez powódkę w poprzednich postępowaniach.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.

u.P.G.S.P. art. 11 § ust. 3

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa

Dotyczy kosztów zastępstwa procesowego Skarbu Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działanie sądu przy zawieraniu ugody nie było bezprawne. Brak szkody po stronie powódki. Ugoda nie jest nieważna z mocy prawa.

Odrzucone argumenty

Ugoda jest nieważna z mocy prawa. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 417 k.c.

Godne uwagi sformułowania

Działanie Sądu w postaci rozprawy, na której została między stronami zawarta ugoda dotycząca podziału majątku dorobkowego nie było bezprawne. Skoro działanie Sądu wydającego postanowienie o umorzeniu postępowania nie było bezprawne nie można uznać, że powódka poniosła tym działaniem szkodę i należy jej się odszkodowanie od Skarbu Państwa. Nie można zgodzić się również ze stanowiskiem powódki, że ugoda w sprawie podziału majątku jest nieważna z mocy prawa.

Skład orzekający

Małgorzata Sobkowicz – Suwińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417 k.c. i konieczność wykazania bezprawności działania władzy publicznej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wcześniejszych postępowań, a rozstrzygnięcie opiera się na braku bezprawności działania sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy typowej sytuacji dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa, gdzie kluczowe jest wykazanie bezprawności działania organu władzy. Brak w niej nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Dane finansowe

WPS: 228 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: IV C 1110/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2013 roku Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział IV Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Sobkowicz – Suwińska Protokolant: protokolant sądowy – stażysta Beata Będkowska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa A. J. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego w P. o zapłatę I. oddala powództwo; II. opłatę sądową przejmuje na rachunek Skarbu Państwa; III. zasądza od powódki A. J. na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 7.200 zł (siedem tysięcy dwieście złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. IVC 1110/12 UZASADNIENIE Powódka A. J. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w P. kwoty 228.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 8 lipca 2010 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania w sprawie. Pozwany – Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego w P. reprezentowany przez Prokuratorię Generalną wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz Skarbu - Państwa Prokuratorii Generalnej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia na podstawie art. 442 § 1 kc. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 20 grudnia 1991 roku powódka złożyła wniosek do Sądu Rejonowego w P. o dokonanie podziału majątku dorobkowego A. i M. J. i ustalenie, że w skład majątku dorobkowego wchodzą nakłady w postaci budynku na nieruchomość położoną w P. przy ul. (...) i dokonanie podziału majątku dorobkowego przez przyznanie powódce ¾ udziału w tych nakładach. (wniosek k. 13-14). W dniu 28 lipca 1992 roku powódka oraz M. J. przed Sądem Rejonowym w P. zawarli ugodę dotyczącą podziału majątku dorobkowego. W ugodzie strony ustaliły, że w skład majątku dorobkowego wchodzą nakłady w postaci budynku mieszkalnego na nieruchomości M. J. położonej w P. przy ul. (...) i dokonały podziału majątku dorobkowego w ten sposób, że nakłady zostały przeniesione w całości na własność A. J. bez spłat i dopłat. (protokół k. 15-16). Powódka w dniu 23 lipca 2007 roku wniosła pozew przeciwko K. M. o zwolnienie spod egzekucji przysługującego jej roszczenia przeciwko M. J. o nakłady w postaci budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. (...) . Wyrokiem z dnia 26 lutego 2009 roku Sąd Rejonowy w G. oddalił powództwo uznając je za nieuzasadnione merytorycznie oraz z tego powodu, że powódka uchybiła terminowi wynikającemu z art. 841 § 3 kpc . (wyrok k. 18-20). Powódka ponownie wniosła do Sądu Okręgowego w Warszawie pozew o zwolnienie spod egzekucji nieruchomości w P. przeciwko K. M. i T. S. . Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo z powodu przekroczenia terminu do jego wytoczenia.(wyrok k.21-27). Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację od tego wyroku. (k. 28-43). Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powódki jest nieuzasadnione. Powódka wniosła o zasądzenie kwoty 228.000 zł z tytułu odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wydanie w dniu 28 lipca 1992 roku postanowienia o umorzeniu postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w P. w sprawie (...) zakończonego ugodą. Powódka podnosi, że ugoda zawarta przed Sądem Rejonowym w P. w sprawie o podział majątku jest nieważna z mocy prawa i daje jej podstawę do domagania się odszkodowania na podstawie art. 417 kc. Zgodnie z art. 417 § 1 kc za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Przepis art. 417 k.c. przewiduje odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, zdefiniowanym jako „niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej”. Dla określenia odpowiedzialności odszkodowawczej władz publicznych, obok zdarzenia sprawczego, konieczne jest ustalenie pozostałych przesłanek odpowiedzialności deliktowej, a więc szkody i związku przyczynowego. Odpowiedzialność deliktowa Skarbu Państwa, oparta na art. 417 k.c. powstaje wówczas, gdy spełnione są łącznie jej trzy ustawowe przesłanki: bezprawność działania lub zaniechania sprawcy, szkoda oraz normalny związek przyczynowy między bezprawnym zachowaniem sprawcy, a szkodą. Nie ulega wątpliwości, że kolejność badania przez sąd powyższych przesłanek nie może być dowolna. W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie działania (zaniechania), z którego, jak twierdzi poszkodowany, wynikła szkoda oraz dokonanie oceny jego bezprawności, następnie ustalenie czy wystąpiła szkoda i jakiego rodzaju i dopiero po stwierdzeniu, że obie te przesłanki zachodzą, możliwe jest zbadanie istnienia między nimi normalnego związku przyczynowego. Odnosząc powyższe do ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że działanie Sądu w postaci rozprawy, na której została między stronami zawarta ugoda dotycząca podziału majątku dorobkowego nie było bezprawne. Skoro działanie Sądu wydającego postanowienie o umorzeniu postępowania nie było bezprawne nie można uznać, że powódka poniosła tym działaniem szkodę i należy jej się odszkodowanie od Skarbu Państwa. Nie można zgodzić się również ze stanowiskiem powódki, że ugoda w sprawie podziału majątku jest nieważna z mocy prawa. Powódka jako wnioskodawczyni w sprawie o podział majątku wnosiła o dokonanie podziału majątku dorobkowego w postaci nakładów stanowiących budynek mieszkalny na nieruchomości przy ul. (...) w P. . Powódka i jej były mąż zawarli ugodę w wyniku, której powódka otrzymała nakłady w całości bez spłat i dopłat. Z tych względów Sąd uznał, że roszczenie powódki jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. Wobec tego, iż powódka jest zwolniona od opłaty od pozwu Sąd przejął opłatę na rachunek Skarbu Państwa. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 98§ 1 kpc w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa . Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI