IV 1Ka 343/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając apelację obwinionego M.F., zmienił wyrok Sądu Rejonowego, który uznał go winnym wykroczenia z art. 96 § 3 kw (niewskazanie komu powierzono pojazd). Sąd Okręgowy uniewinnił obwinionego, uznając apelację za zasadną, choć nie z powodów podniesionych przez obwinionego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że Straż Miejska w T. nie zastosowała prawidłowej procedury prawnej do uzyskania informacji o kierującym pojazdem. Zamiast wezwać obwinionego na przesłuchanie w charakterze świadka i pouczyć o prawie do odmowy zeznań (art. 183 kpk), ograniczyła się do wysłania "formularza" bez stosownych pouczeń. Sąd podkreślił, że obowiązek wskazania kierującego (art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym) musi być realizowany w ramach procedury przewidzianej w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, a nie poprzez nieuregulowane prawem wezwania. Brak prawidłowego wezwania i pouczenia skutkował brakiem możliwości przypisania obwinionemu znamion wykroczenia. Sąd odwoławczy odniósł się również do kwestii zgodności art. 96 § 3 kw z Konstytucją i EKPC, wskazując, że prawo do milczenia nie jest absolutne, ale podkreślił, że w tej konkretnej sprawie nie doszło do prawidłowego zastosowania przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPrawidłowa procedura uzyskiwania informacji o kierującym pojazdem przez organy ścigania w sprawach o wykroczenia, znaczenie pouczenia o prawach świadka, granice stosowania art. 96 § 3 kw.
Dotyczy specyficznej procedury w sprawach o wykroczenia, gdzie organ nie zastosował prawidłowych kroków procesowych. Nie podważa ogólnej zasady obowiązku wskazania sprawcy, lecz sposób jej egzekwowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy niewskazanie na żądanie organu komu powierzono pojazd do kierowania, w sytuacji gdy wezwanie nie zawierało pouczenia o prawie do odmowy zeznań i nie zostało poprzedzone przesłuchaniem świadka, stanowi wykroczenie z art. 96 § 3 kw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wezwanie nie zostało skierowane w prawidłowej procedurze prawnej, nie poprzedzało go przesłuchanie świadka i nie zawierało pouczenia o prawie do odmowy zeznań.
Uzasadnienie
Obowiązek wskazania kierującego musi być realizowany w ramach procedury przewidzianej w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, w tym poprzez przesłuchanie świadka i pouczenie o jego prawach. Samo pisemne wezwanie bez tych elementów nie jest czynnością procesową i nie może stanowić podstawy do przypisania odpowiedzialności wykroczeniowej.
Czy art. 96 § 3 kw w zw. z art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym jest zgodny z Konstytucją RP i Europejską Konwencją Praw Człowieka?
Odpowiedź sądu
Tak, ale z zastrzeżeniem prawidłowego stosowania procedury prawnej.
Uzasadnienie
Europejski Trybunał Praw Człowieka i Trybunał Konstytucyjny potwierdziły zgodność przepisów z prawem do milczenia i wolnością od samooskarżania, jednakże prawo to nie jest absolutne. Kluczowe jest, aby organy państwa działały na podstawie i w granicach prawa, stosując odpowiednie procedury.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. F. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (22)
Główne
kw art. 96 § 3
Kodeks wykroczeń
prd art. 78 § 4
Prawo o ruchu drogowym
Pomocnicze
kpw art. 62 § 3
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
kpw art. 5 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
kpw art. 118 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
kpw art. 627
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
u.o.w.k. art. 3 § 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.w.k. art. 21 § 2
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
RM art. 1 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia
kpk art. 183 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 74 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 2 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 8
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 39 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 39 § 3
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 39 § 4
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 40
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 435
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 119
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa procedura prawna zastosowana przez Straż Miejską do uzyskania informacji o kierującym. • Brak wezwania obwinionego na przesłuchanie w charakterze świadka i pouczenia o prawie do odmowy zeznań. • Pismo Straży Miejskiej nie stanowiło czynności procesowej uprawniającej do przypisania odpowiedzialności.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obwinionego dotycząca prawa do odmowy udzielenia odpowiedzi na podstawie art. 183 kpk (choć sąd uznał ją za błędną w kontekście procedury, to pośrednio przyczyniła się do analizy prawnej). • Interpretacja prawa materialnego i procesowego przez obwinionego w apelacji.
Godne uwagi sformułowania
wywód prawny zawarty w uzasadnieniu środka odwoławczego okazał się całkowicie błędny • obowiązek wskazania przez właściciela lub użytkownika pojazdu sprawcy wykroczenia – nawet jeśliby miało go to narazić na odpowiedzialność wykroczeniową, jest powszechną regulacją w krajach Unii Europejskiej • prawo do milczenia oraz przywilej nemo se ipsum accusare tenetur nie mają charakteru absolutnego • organ prowadzący czynności wyjaśniające musi działać na podstawie i w granicach prawa • żądaniem udzielenia informacji (...) nie jest jakiekolwiek zwrócenie się do osoby zobowiązanej (...) a tylko takie, które zostało skierowane przez uprawniony do tego organ, w ramach jego kompetencji i w trybie przewidzianym przez właściwe przepisy • Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia nie przewiduje natomiast instytucji pisemnego korespondencyjnego przesłuchania świadka ani takiego wezwania do pisemnego udzielenia informacji przez niego • nie sposób stwierdzić dlaczego Sąd I instancji przyjął taką, a nie inną datę popełnienia przez obwinionego zarzuconego wykroczenia • nie może opierać się na przesłance wypełnienia obowiązku (...) o którym nie mówi art. 78 ust. 4 prd
Skład orzekający
Andrzej Almert
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowa procedura uzyskiwania informacji o kierującym pojazdem przez organy ścigania w sprawach o wykroczenia, znaczenie pouczenia o prawach świadka, granice stosowania art. 96 § 3 kw."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w sprawach o wykroczenia, gdzie organ nie zastosował prawidłowych kroków procesowych. Nie podważa ogólnej zasady obowiązku wskazania sprawcy, lecz sposób jej egzekwowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne mogą doprowadzić do uniewinnienia, nawet jeśli istnieje podejrzenie popełnienia czynu. Podkreśla znaczenie praw jednostki w postępowaniu karnym i wykroczeniowym.
“Błąd proceduralny Straży Miejskiej doprowadził do uniewinnienia od zarzutu niewskazania sprawcy wykroczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.