II.Ka.79/13

Sąd Okręgowy w SuwałkachSuwałki2013-05-16
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
art. 289 kkwspółsprawstwozabórkrótkotrwałe użycienieumyślnośćbrak dowodówuniewinnienieapelacja

Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżonego od zarzutu zaboru motocykla w celu krótkotrwałego użycia, uznając brak dowodów na jego współsprawstwo.

Sąd Okręgowy w Suwałkach zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Ełku, uniewinniając oskarżonego P. K. od zarzutu z art. 289 § 1 kk. Sąd odwoławczy uznał, że materiał dowodowy nie wykazał, aby oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu z inną osobą przy zaborze motocykla, ani że sam dokonał zaboru. Choć oskarżony uczestniczył w krótkotrwałym użyciu pojazdu, nie dowiedziono jego współudziału w samym akcie zaboru, który jest kluczowy dla tego przestępstwa.

Sąd Okręgowy w Suwałkach rozpoznał apelację oskarżonego P. K. oraz jego obrońcy od wyroku Sądu Rejonowego w Ełku, który uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 289 § 1 kk (zabór motocykla w celu krótkotrwałego użycia) i skazał go na 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem kary. Sąd Okręgowy, analizując zgromadzony materiał dowodowy, uznał apelacje za częściowo zasadne. Stwierdził, że choć Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił obecność oskarżonego w towarzystwie osoby, która faktycznie zabrała motocykl, to nie wykazał w sposób wystarczający, że P. K. miał zamiar dokonania zaboru lub współudziału w nim. Sąd odwoławczy podkreślił, że pojęcie zaboru wymaga pozbawienia władztwa nad pojazdem osoby uprawnionej oraz przejęcia władztwa przez sprawcę. W tej sprawie udowodniono zabór jedynie wobec R. W., a brak było dowodów na zmowę lub konkretne działania P. K. świadczące o jego współudziale w zaborze. Samo przyłączenie się do krótkotrwałego użycia pojazdu, który został już zabrany przez inną osobę, nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 289 § 1 kk. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, uniewinniając oskarżonego od zarzucanego mu czynu i obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie udowodniono zamiaru zaboru ani aktywnego współudziału w samym akcie zaboru.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że samo towarzyszenie przy zaborze i późniejsze krótkotrwałe użycie pojazdu, który został już zabrany przez inną osobę, nie stanowi współsprawstwa w przestępstwie z art. 289 § 1 kk, jeśli brak jest dowodów na zmowę lub podjęcie przez oskarżonego działań realizujących znamiona zaboru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i uniewinnienie

Strona wygrywająca

P. K.

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznaoskarżony
D. W.osoba_fizycznapokrzywdzony
R. W.osoba_fizycznaświadek/współsprawca
S. W.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
Marcin Milewskiosoba_fizycznaprokurator

Przepisy (9)

Główne

kk art. 289 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo z art. 289 § 1 kk jest dokonane z chwilą zaboru pojazdu mechanicznego. Samo 'użycie' zabranego pojazdu przez sprawcę zaboru, a tym bardziej wykorzystanie sposobności 'użycia' pojazdu zabranego przez inną osobę, nie należy do strony przedmiotowej tego przestępstwa.

Pomocnicze

kk art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

kk art. 70 § § 2

Kodeks karny

kk art. 73 § § 2

Kodeks karny

kpk art. 424 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Uzasadnienie wyroku musi czynić zadość wymogom formalnym, pozwalając na kontrolę instancyjną.

kpk art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada domniemania niewinności i rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.

kpk art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

kpk art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Orzekanie o kosztach procesu w przypadku uniewinnienia.

kpk art. 634

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na zamiar zaboru motocykla przez oskarżonego. Brak dowodów na aktywne współdziałanie oskarżonego w akcie zaboru. Krótkotrwałe użycie pojazdu, który został już zabrany przez inną osobę, nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 289 § 1 kk.

Odrzucone argumenty

Argument Sądu Rejonowego o podziale ról i zamiarze oskarżonego obejmującym działania świadka polegające na zaborze motocykla.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie zaboru występujące w znamionach omawianego typu czynu zabronionego interpretować należy tak samo jak pojęcie zaboru stanowiącego znamię przestępstwa kradzieży. Współsprawstwo nie może polegać wyłącznie na biernej obserwacji zachowań innej osoby, realizującej znamiona typu czynu zabronionego, choćby towarzyszyła temu świadomość karygodności tego zachowania, a nawet pełna jego akceptacja. Przestępstwo określone w art. 289§1kk jest dokonane z chwilą zaboru pojazdu mechanicznego, samo zaś „użycie” zabranego pojazdu przez sprawcę zaboru, a tym bardziej wykorzystanie tylko sposobności „użycia” pojazdu zabranego przez inną osobę, nie należy do strony przedmiotowej omawianego przestępstwa.

Skład orzekający

Grażyna Zielińska

przewodniczący-sprawozdawca

Ryszard Filipow

sędzia

Tomasz Szeligowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa z art. 289 § 1 kk, pojęcia współsprawstwa i granic odpowiedzialności karnej za czyny popełnione wspólnie i w porozumieniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe jest udowodnienie zamiaru i aktywnego udziału w akcie zaboru, a nie tylko późniejszego użycia pojazdu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne udowodnienie zamiaru i czynnego udziału w przestępstwie, nawet w przypadku współuczestnictwa. Pokazuje też subtelne różnice między 'zaboriem' a 'użyciem' pojazdu.

Czy samo towarzyszenie przy kradzieży motocykla czyni cię przestępcą? Sąd wyjaśnia granice współsprawstwa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II.Ka.79/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Zielińska - spr. Sędziowie: SO Ryszard Filipow SR Tomasz Szeligowski (del. do SO) Protokolant: sekr. sąd. Elżbieta Puza przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Marcina Milewskiego po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013r. sprawy P. K. oskarżonego z art.289§1 kk na skutek apelacji, wniesionych przez oskarżonego oraz jego obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 07/01/2013 r. sygn. akt II.K.485/12 I. Zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uniewinnia oskarżonego P. K. od popełnienia zarzucanego mu czynu. II. Kosztami procesu za obie instancje obciąża Skarb Państwa. III. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej – adw. S. W. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Sygn. akt II.Ka.79/13 UZASADNIENIE P. K. został oskarżony, o to że: w nocy z 6 na 7 kwietnia 2012r. w miejscowości K. , gm. P. działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą zabrał w celu krótkotrwałego użycia motocykl marki Y. o nr rej. (...) wartości 5000zł, czym działał na szkodę D. W. tj. o czyn z art. 289§1kk . Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2013r., sygn. akt IIK 485/12 Sąd Rejonowy II Wydział Karny w E. I. Oskarżonego P. K. uznał za winnego czynu zarzuconego mu w akcie oskarżenia z art. 289§1kk i za to go skazał, i na mocy art. 289§1kk wymierzył karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. II. Na mocy art. 69§1 i 2, art. 70§2kk , art. 73§2kk wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby lat 3, oddając go w tym czasie pod dozór kuratora. III. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej w E. adw. S. W. kwotę 723,34zł brutto tytułem opłaty za obronę wykonywaną z urzędu. IV. Zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych obciążając nimi Skarb Państwa. Apelacje od powyższego wyroku wnieśli: oskarżony oraz jego obrońca. Oskarżony P. K. kwestionując swoją winę wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok na korzyść oskarżonego w części dotyczącej jego pkt. I. Zarzucił wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia w jego pkt. I poprzez przyjęcie, że oskarżony jest winny popełnienia zarzucanego mu czynu, gdy przy uwzględnieniu normy art. 5§2 i art. 7kpk zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do takiej oceny bowiem: 1. Czyn nie wyczerpał dyspozycji art. 289§1kk , 2. Oskarżony nie był na miejscu inkryminowanego zdarzenia. Wniósł o zmianę tegoż punktu I poprzez jego uchylenie i uniewinnienie oskarżonego od wymienionego zarzutu względnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja oskarżonego i apelacja jego obrońcy okazały się częściowo zasadne i to w zakresie, który musiał skutkować zmianą zaskarżonego wyroku i uniewinnieniem oskarżonego. Przed przystąpieniem do analizy zarzutów apelacji należy zauważyć, iż orzeczenie wydane w przedmiotowej sprawie jest oparte na całokształcie materiału dowodowego zebranego w sprawie, na podstawie którego Sąd Rejonowy dokonał ustaleń faktycznych, a następnie ustalony stan faktyczny poddał ocenie prawnej. Ustalenia sądu znajdują odzwierciedlenie we wnioskach zawartych w uzasadnieniu wyroku, które czyni zadość wymogom art. 424§1 i 2kpk , co też w pełni pozwala na przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Błędy w imieniu i nazwisku świadka R. W. , które zauważył sąd odwoławczy w uzasadnieniu (k.201 i 203)należy potraktować jako oczywiste omyłki pisarskie, które niewątpliwie sąd I instancji powinien sprostować. Sad Okręgowy chciałby również podkreślić, iż Sąd Rejonowy w sposób właściwy przeprowadził postępowanie dowodowe, dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych odnośnie obecności P. K. w dniu 6 kwietnia 2012r. w towarzystwie (...) , który zabrał z posesji D. W. motor i którym to motorem razem udali się na przejażdżkę. Tym samym nie dopuścił się w tym zakresie błędu w ustaleniach co zarzuca obrońca oskarżonego i sugeruje sam oskarżony. Sąd Rejonowy nie ustrzegł się jednak pewnych błędów to jest niewystarczająco wnikliwie i wszechstronnie rozważył wszystkie zgromadzone dowody i okoliczności ujawnione w toku sprawy, a w konsekwencji dokonał na ich podstawie błędnych ustaleń, iż działanie oskarżonego polegało na zaborze pojazdu w celu krótkotrwałego użycia. W konsekwencji Sąd poczynił nietrafne ustalenia co do winy i sprawstwa P. K. . Uznając oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art.289§1kk , sąd I instancji wywiódł w zaskarżonym wyroku, iż „(…)oskarżony chciał przejechać się tym motorem. Wiedział, że po motor ma iść W. . On miał poczekać na niego i mieli wspólnie pojeździć. Nastąpił tutaj podział ról pomiędzy nimi. Oskarżony swoim zamiarem obejmował działania świadka polegające na zaborze motocykla. Potem wspólnie wsiedli na ten motor i pojechali nim”. Oceniając wyrok w tej części, na podstawie przytoczonych wywodów, stwierdzić należy że podniesiony przez obrońcę oskarżonego zarzut uznania P. K. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 289§1kk , mimo braku dowodów winy w tym zakresie, jest w pełni zasadny. Zauważyć bowiem należy, że sąd nie tylko nie wykazał w zaskarżonym wyroku, że oskarżony P. K. zamierzał dokonać zaboru motocykla marki Y. w celu krótkotrwałego użycia, ale wręcz odwrotnie – ustalił wprost, że zachowanie oskarżonego nie wskazywało na jakikolwiek współudział jego w dokonanym przez R. W. zaborze motocykla. Sąd słusznie uznał, że oskarżony wiedział, że po motor na posesję D. W. poszedł W. . R. W. motor ten wziął i wrócił nim po oskarżonego. Potem wsiedli na niego, kierował W. . Kiedy po przejechaniu ok. 200m wywrócili się, P. K. poszedł do domu a R. W. odprowadził motor na posesję, z której go zabrał. Fakty te nie świadczą jednak o tym, aby oskarżony zamierzał dokonać zaboru motocykla lub przyłączyć się do podjętych w tym kierunku działań R. W. . Pojęcie zaboru występujące w znamionach omawianego typu czynu zabronionego interpretować należy tak samo jak pojęcie zaboru stanowiącego znamię przestępstwa kradzieży. Zabór w rozumieniu art. 289§1kk charakteryzują więc dwa elementy, które muszą wystąpić kumulatywnie. Z jednej strony, zabór polega na pozbawieniu władztwa nad pojazdem mechanicznym osoby uprawnionej, z drugiej, zabór oznacza przejęcie władztwa nad pojazdem przez sprawcę przestępstwa i objecie go we własne władanie. Takiego zaboru w dniu 6 kwietnia 2012r. niewątpliwie dokonał R. W. , co zostało potwierdzone prawomocnym wobec niego wyrokiem. Jeżeli mówi się o „podziale ról”, to należy wykazać, kiedy dokonany został ten „podział ról” na czym on polegał, na czym polegało zachowanie oskarżonego i że było to zachowanie przestępne. (zob. wyrok SN z dnia 28 maja 1981r. Rw 167/81). Współsprawstwo - od strony przedmiotowej - nawet jeżeli nie musi polegać na realizacji znamion czasownikowych ujętych w opisie czynu zabronionego w części szczególnej Kodeksu karnego (lub przepisach karnych innych ustaw), w każdym przypadku wymaga, by sprawca podjął takie zachowanie, które na gruncie przyjętego porozumienia stanowiło konieczny lub bardzo istotny warunek realizacji przez innego współsprawcę znamion czynności wykonawczej ujętych w danym typie czynu zabronionego. Współsprawstwo nie może polegać wyłącznie na biernej obserwacji zachowań innej osoby, realizującej znamiona typu czynu zabronionego, choćby towarzyszyła temu świadomość karygodności tego zachowania, a nawet pełna jego akceptacja. Pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za popełnienie czynu zabronionego „wspólnie i w porozumieniu” z inną osobą zawsze wymaga ustalenia, na czym polegało konkretne zachowanie realizujące znamiona współsprawstwa (zob. wyrok SN z dnia 8 grudnia 2011r. (...) 162/11). Skoro więc oskarżonemu nie udowodniono, że pozostawał w zmowie z R. W. co do zaboru motocykla w celu krótkotrwałego użycia, jak też tego, że podjął on jakiekolwiek czynności mogące świadczyć o jego współudziale w tym zaborze, to w konsekwencji należało uniewinnić go od zarzutu popełnienia omawianego przestępstwa. Nie stało temu na przeszkodzie przyłączenie się P. K. do „krótkotrwałego użycia” motocykla wcześniej zabranego przez R. W. . Zauważyć bowiem należy, że przestępstwo określone w art. 289§1kk jest dokonane z chwilą zaboru pojazdu mechanicznego, samo zaś „użycie” zabranego pojazdu przez sprawcę zaboru, a tym bardziej wykorzystanie tylko sposobności „użycia” pojazdu zabranego przez inną osobę, nie należy do strony przedmiotowej omawianego przestępstwa. O kosztach procesu orzeczono zgodnie z art. 632pkt2kpk w zw. z art. 634kpk .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI