III ZS 8/13

Sąd Najwyższy2013-06-05
SNAdministracyjneprawo farmaceutyczneWysokanajwyższy
samorząd aptekarskikierownik aptekiprawo farmaceutycznekompetencjeuchwałaskargaSąd Najwyższyopiniodawstwo

Sąd Najwyższy uchylił uchwałę Okręgowej Rady Aptekarskiej wprowadzającą dodatkowe kryteria opiniowania kandydatów na kierowników aptek, uznając je za przekroczenie kompetencji ustawowych.

Minister Zdrowia zaskarżył uchwałę Okręgowej Rady Aptekarskiej wprowadzającą testy, ankiety i rozmowy jako dodatkowe kryteria opiniowania kandydatów na kierowników aptek. Sąd Najwyższy uznał, że samorząd aptekarski przekroczył swoje kompetencje, ponieważ przepisy Prawa farmaceutycznego precyzyjnie określają wymagania dla kierowników aptek, a wprowadzanie dodatkowych kryteriów jest niedopuszczalne. W konsekwencji, zaskarżona uchwała została uchylona w zaskarżonej części.

Sprawa dotyczyła skargi Ministra Zdrowia na uchwałę Okręgowej Rady Aptekarskiej, która wprowadziła nowe kryteria opiniowania kandydatów na kierowników aptek. Kryteria te obejmowały test ze znajomości przepisów, ankietę z doświadczeń zawodowych, rozmowę z komisją oraz rozliczenie okresu edukacyjnego. Minister Zdrowia zarzucił naruszenie przepisów ustawy o izbach aptekarskich i Prawa farmaceutycznego, twierdząc, że Okręgowa Rada Aptekarska przekroczyła swoje kompetencje, ustanawiając dodatkowe wymagania ponad te określone ustawowo. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, przypomniał o roli samorządu aptekarskiego jako organu opiniującego w procesie wydawania zezwoleń na prowadzenie apteki. Podkreślono, że przepisy Prawa farmaceutycznego precyzyjnie określają kwalifikacje i staż pracy wymagane od kierownika apteki, a samorząd nie ma kompetencji do wprowadzania dodatkowych kryteriów, takich jak testy czy rozmowy kwalifikacyjne. Sąd uznał, że uchwała narusza prawo, ponieważ wykracza poza ustawowe uprawnienia Okręgowej Rady Aptekarskiej. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną uchwałę w zakresie § 1 pkt 1, 3 i 4, uznając ją za niezgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Okręgowa Rada Aptekarska nie ma takich kompetencji. Ustawowe przepisy precyzyjnie określają wymagania dla kierowników aptek, a samorząd nie może ich rozszerzać.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa farmaceutycznego i ustawy o izbach aptekarskich wyczerpująco określają kwalifikacje i staż pracy wymagane od kierownika apteki. Samorząd aptekarski działa jako organ opiniujący w ramach swoich ustawowych kompetencji i nie może tworzyć dodatkowych, nieprzewidzianych prawem przesłanek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie uchwały

Strona wygrywająca

Minister Zdrowia

Strony

NazwaTypRola
Minister Zdrowiaorgan_państwowyskarżący
Okręgowa Rada Aptekarskainstytucjastrona postępowania (organ opiniujący)

Przepisy (6)

Główne

u.i.a. art. 29 § pkt 5

Ustawa o izbach aptekarskich

Określa kompetencję okręgowej rady aptekarskiej do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania koncesji (zezwolenia) na prowadzenie aptek lub hurtowni. Nie upoważnia do ustanawiania dodatkowych kryteriów.

p.f. art. 99 § ust. 4a

Ustawa Prawo farmaceutyczne

Nakłada obowiązek zatrudnienia osoby odpowiedzialnej za prowadzenie apteki (kierownika), dającej rękojmię należytego prowadzenia.

p.f. art. 88 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo farmaceutyczne

Określa wymagania, jakie musi spełniać kierownik apteki (kwalifikacje, staż pracy).

Pomocnicze

u.i.a. art. 13 § ust. 1

Ustawa o izbach aptekarskich

Reguluje możliwość zaskarżenia uchwały organu izby aptekarskiej do Sądu Najwyższego przez ministra właściwego do spraw zdrowia.

k.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa moment wszczęcia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 106 § § 3-6

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje zasady postępowania przy wydawaniu opinii przez organy współdziałające.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okręgowa Rada Aptekarska przekroczyła swoje kompetencje, wprowadzając dodatkowe kryteria opiniowania kandydatów na kierowników aptek. Przepisy Prawa farmaceutycznego i ustawy o izbach aptekarskich wyczerpująco określają wymagania dla kierowników aptek. Samorząd aptekarski nie ma uprawnień do tworzenia nowych, nieprzewidzianych prawem przesłanek kwalifikacyjnych.

Odrzucone argumenty

Argument Okręgowej Izby Aptekarskiej o uchybieniu przez skarżącego ustawowego terminu do wniesienia skargi.

Godne uwagi sformułowania

ustanawiając w zakwestionowanych postanowieniach uchwały dodatkowych wymagań, które muszą spełnić kandydaci na kierowników aptek. Ustawodawca nie przekazał organom samorządu aptekarskiego kompetencji do ustanawiania dodatkowych kryteriów, jakie musi spełnić kierownik apteki, ponad te, które sprecyzowano w art. 88 ust. 2 oraz art. 99 ust. 4 Prawa farmaceutycznego. Nie jest więc organem prowadzącym postępowanie w samodzielnej, odrębnej sprawie administracyjnej. nieulega wątpliwości, że w katalogu kompetencji samorządu aptekarskiego znajdują się obowiązki sprawowania pieczy nad właściwym doborem osób pretendujących do sprawowania funkcji kierownika apteki ogólnodostępnej, który powinien być osobą szczególnego zaufania społecznego. nie dopuszczalne jest poszarzanie ich katalogu w drodze statuowania nowych, nieznanych ustawie przesłanek, zarówno przez organ decydujący o przyznaniu koncesji na prowadzenie apteki jak i przez podmioty pełniące rolę opiniodawczą w tej procedurze.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Halina Kiryło

sprawozdawca

Krzysztof Staryk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji samorządów zawodowych w zakresie wprowadzania dodatkowych kryteriów kwalifikacyjnych dla osób pełniących funkcje kierownicze w regulowanych zawodach."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa farmaceutycznego i samorządu aptekarskiego, ale zasada przekraczania kompetencji ustawowych ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy nadużywania kompetencji przez samorząd zawodowy i stanowi przykład ważnej interpretacji przepisów dotyczących kwalifikacji zawodowych w sektorze medycznym.

Samorząd aptekarski nie może tworzyć własnych 'testów' na kierownika apteki – Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kompetencji.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III ZS 8/13 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 5 czerwca 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) 
SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Staryk 
 
Protokolant Halina Kurek 
w sprawie ze skargi Ministra Zdrowia 
na uchwałę Nr […] Okręgowej Rady Aptekarskiej […] w sprawie zmiany uchwały z 
dnia 13 grudnia 2007 r., dotyczącej trybu opiniowania kandydatów na kierowników 
aptek, 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 5 czerwca 2013 r., 
 
 
uchyla zaskarżoną uchwałę w zakresie § 1 pkt 1, 3 i 4. 
 
UZASADNIENIE 
 
Okręgowa Rada Aptekarska […]uchwałą nr … zmieniła uchwałę nr … z dnia 
13 grudnia 2007 r. dotyczącą opiniowania kandydatów na kierowników aptek, 
ustanawiając w § 1 następujące kryteria wydawania opinii w tej materii: 1/ test ze 
znajomości przepisów z zakresu wykonywania zawodu farmaceuty ze szczególnym 

 
 
2 
uwzględnieniem obowiązków kierownika apteki, z zaznaczeniem, iż zaliczenie testu 
wymagać będzie co najmniej 60% pozytywnych odpowiedzi; 2/ ankieta z zakresu 
doświadczeń zawodowych; 3/ rozmowa z komisją Zespołu ds. Opiniowania; 4/ 
rozliczenie zakończonego okresu edukacyjnego, lub w przypadku osób w trakcie 
szkolenia udokumentowanie certyfikatami aktualnego stanu ilości punktów 
edukacyjnych. Wykonanie uchwały powierzono Prezesowi Rady i Zespołowi ds. 
Opiniowania. 
Minister Zdrowia zaskarżył powyższą uchwałę w zakresie § 1 pkt 1, 3 i 4, 
zarzucając naruszenie art. 29 pkt 5 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach 
aptekarskich (jednolity teksty: Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 856, ze zm.; dalej 
„ustawa o izbach aptekarskich”) w związku z art. 88 ust. 2 oraz art. 99 ust. 4a 
ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (jednolity tekst: Dz. U. z 
2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.; dalej „Prawo farmaceutyczne”), przez ustanowienie 
w zakwestionowanych postanowieniach uchwały dodatkowych wymagań, które 
muszą spełnić kandydaci na kierowników aptek. Minister Zdrowia wniósł o 
uchylenie uchwały w zaskarżonej części. 
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zgodnie z art. 99 ust. 4a Prawa 
farmaceutycznego podmiot prowadzący aptekę jest obowiązany zatrudnić osobę 
odpowiedzialną za prowadzenie apteki, o której mowa w art. 88 ust. 2, ustawy, 
dającą rękojmię należytego prowadzenia apteki. Wymagania, które musi spełniać 
kierownik apteki, zostały w sposób zupełny określone w przepisach art. 88 ust. 1 i 2 
Prawa farmaceutycznego w związku z art. 2b ust. 1 ustawy o izbach aptekarskich. 
Prawo farmaceutyczne zawiera również kompletne regulacje dotyczące trybu 
postępowania 
w 
sprawie 
udzielania 
zezwoleń 
na 
prowadzenie 
apteki. 
Ustawodawca nie przekazał organom samorządu aptekarskiego kompetencji do 
ustanawiania dodatkowych kryteriów, jakie musi spełnić kierownik apteki, ponad te, 
które sprecyzowano w art. 88 ust. 2 oraz art. 99 ust. 4 Prawa farmaceutycznego. W 
szczególności takiej podstawy nie stanowi art. 29 pkt 5 ustawy o izbach 
aptekarskich, który wskazuje jedynie na ogólną kompetencję okręgowej rady 
aptekarskiej do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania koncesji 
(obecnie zezwolenia) na prowadzenie aptek lub hurtowni. Zdaniem Ministra 
Zdrowia, opinia, którą na podstawie tego przepisu okręgowa rada aptekarska 

 
 
3 
wydaje w sprawie udzielania lub cofania zezwolenia na prowadzenie apteki, może 
się opierać wyłącznie na informacjach posiadanych przez radę z urzędu (tj. 
wynikających 
z 
przekazanych 
przez 
podmiot 
występujący 
o 
zezwolenie 
dokumentów, o których mowa w art. 100 ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego oraz 
informacjach, które okręgowa rada posiada w związku z prowadzeniem rejestru 
farmaceutów, np. na temat ograniczeń w wykonywaniu zawodu przez farmaceutę). 
Niedopuszczalne jest przy tym kwestionowanie i ponowne sprawdzanie 
umiejętności oraz wiedzy kierownika apteki zatrudnionego przez podmiot 
prowadzący aptekę. Skoro bowiem przepisy Prawa farmaceutycznego (w art. 88 
ust. 1 i 2) wskazują, że kierownikiem może być osoba, która posiada kwalifikacje do 
wykonywania zawodu farmaceuty, o jakich mowa w art. 2b ust. 1 ustawy o izbach 
aptekarskich, oraz która posiada co najmniej 5-letni staż pracy w aptece lub 3-letni 
staż pracy w aptece (w przypadku, gdy posiada specjalizację z zakresu farmacji 
aptecznej), to znaczy, że ustawodawca uznał posiadanie takich kwalifikacji za 
wystarczające. Należy zatem przyjąć, że osoba spełniająca wyżej wymienione 
wymogi ma odpowiednią wiedzę i doświadczenie do prowadzenia apteki, a 
potwierdzeniem tego jest już samo posiadanie przez nią kwalifikacji do 
wykonywania zawodu farmaceuty oraz minimalnego stażu pracy w aptece. 
Minister Zdrowia zwrócił również uwagę, że zgodnie z art. 29 ustawy o 
izbach aptekarskich, to okręgowa rada aptekarska kieruje działalnością izby w 
okresie między okręgowymi zjazdami aptekarzy. Jedyny wyjątek od tej zasady 
wprowadza art. 28 ust. 2 tej ustawy wskazując, że w imieniu rady w sprawach 
określonych jej uchwałą działa prezydium okręgowej rady aptekarskiej. Wydaje się, 
że wyjątku tego nie można traktować rozszerzająco, a zatem również z tego 
powodu uzasadnione wątpliwości budzi przekazanie, w § 1 pkt 3 zaskarżanej 
uchwały, uprawnień okręgowej rady aptekarskiej komisji przez nią powołanej. Na 
marginesie wskazać również należy, że brak jest w przedmiotowej uchwale 
jakichkolwiek informacji co do osób mających wchodzić w skład powołanej przez 
okręgową radę aptekarską komisji, wobec czego nie wiadomo, kto prowadziłby z 
kandydatem na kierownika apteki rozmowę celem wydania opinii na temat jego 
osoby. 

 
 
4 
Konkludując skarżący stwierdził, że wprowadzenie przedmiotową uchwałą 
wymagań w postaci zdawania przez kandydatów na kierowników apteki testu ze 
znajomości przepisów z zakresu wykonywania zawodu farmaceuty, odbycia 
rozmowy z komisją Zespołu ds. Opiniowania i rozliczenia zakończonego okresu 
edukacyjnego lub - w przypadku osób w trakcie szkolenia - udokumentowania 
certyfikatami aktualnego stanu ilości punktów edukacyjnych, jest przekroczeniem 
ustawowych uprawnień Okręgowej Rady Aptekarskiej […] i jako takie stanowi 
działanie niezgodne z prawem. Samorząd zawodowy wykonuje bowiem jedynie 
kompetencje przyznane ustawą i wyłącznie w zakresie nią ustalonym. Nie może 
zatem ustanawiać dodatkowych wymagań wobec swoich członków, poza 
określonymi ustawą. Tymczasem zaskarżona uchwała w § 1 pkt 1, 3 i 4 kreuje 
dodatkowe, ponad podstawę ustawową, wymagania w stosunku do kandydatów na 
kierowników aptek. 
Okręgowa Izba Aptekarska w […] w odpowiedzi na skargę wniosła 
pierwotnie o jej oddalenie, a następnie zmodyfikowała swoje stanowisko w sprawie 
domagając się odrzucenia skargi z uwagi na uchybienie przez skarżącego 
ustawowego terminu do wniesienia tegoż środka zaskarżenia. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Inicjując rozważania w niniejszej sprawie należy przypomnieć, że art. 1 
ustawy o izbach aptekarskich kreuje wyposażone w osobowość prawną Naczelną i 
okręgowe izby aptekarskie jako niezależny i podlegający tylko ustawom samorząd 
zawodu aptekarskiego reprezentujący jego zawodowe, społeczne i gospodarcze 
interesy. Szczegółowe zadania tego samorządu wymieniono w art. 7 ust. 1, a 
sposoby ich realizacji - w art. 7 ust. 2 ustawy. Zgodnie z art. 12 ustawy organy 
samorządu aptekarskiego rozstrzygają o kwestiach należących do ich kompetencji 
w formie uchwał, podejmowanych zwykłą większością głosów, przy obecności co 
najmniej połowy członków danego organu. Z mocy art. 13 ust. 1 ustawy minister 
właściwy do spraw zdrowia może zaś zaskarżyć do Sądu Najwyższego uchwałę 
organu okręgowej izby aptekarskiej lub Naczelnej Izby Aptekarskiej pod zarzutem 
niezgodności z prawem w terminie trzech miesięcy od dnia powzięcia wiadomości o 

 
 
5 
uchwale. Powołany przepis łączy zatem początek biegu ustawowego terminu do 
zaskarżenia uchwały organu okręgowej izby aptekarskiej z momentem powzięcia 
przez uprawnionego ministra wiadomości o uchwale. Nie chodzi jednak o 
jakąkolwiek informację o fakcie podjęcia przez tenże organ określonej uchwały, lecz 
o wiarygodną i sprawdzoną wiedzę na temat jej obowiązywania i treści. W 
przedmiotowej sprawie datą początkującą bieg terminu do wniesienia skargi na 
uchwałę Okręgowej Rady Aptekarskiej […] nie była więc data złożenia do Ministra 
Zdrowia pisma osoby trzeciej, kwestionującej zgodność uchwały z prawem, lecz 
uzyskanie przez Ministra – na stosowną prośbę – uwierzytelnionego odpisu tej 
uchwały, pozwalającego na zapoznanie się z jej treścią i przeprowadzenie analizy 
postanowień uchwały pod kątem ich zgodności z obowiązującymi przepisami oraz 
podjęcie decyzji o wniesieniu skargi do Sądu Najwyższego. Oznacza to, że 
niniejsza skargi wniesiona została z zachowaniem  ustawowego terminu do 
dokonania tej czynności procesowej. 
Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi wypada przytoczyć treść 
art. 99 ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego, w myśl którego apteka ogólnodostępna 
może być prowadzona tylko na podstawie uzyskanego zezwolenia na prowadzenie 
apteki, zaś organem właściwym do udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany, 
cofnięcia lub stwierdzenia wygaśnięcia owego zezwolenia jest wojewódzki 
inspektor farmaceutyczny. Zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest 
decyzją 
administracyjną 
o 
charakterze 
konstytutywnym. 
Przyznaje 
ona 
przedsiębiorcy uprawnienie do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej 
na 
świadczeniu 
usług 
farmaceutycznych 
w 
aptece 
ogólnodostępnej. 
W 
konsekwencji tego, prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest możliwe tylko i 
wyłącznie 
pod 
warunkiem 
uprzedniego 
uzyskania 
stosownej 
decyzji 
administracyjnej. Wnioskodawca ubiegający się o udzielenie zezwolenia na 
prowadzenie 
apteki 
ogólnodostępnej 
powinien 
spełnić 
określone 
kryteria 
materialnoprawne. Jedno z nich ustanawia ust. 4a komentowanego przepisu, 
zgodnie z którym podmiot ubiegający się o zezwolenie jest zobowiązany zatrudnić 
osobę odpowiedzialną za prowadzenie apteki, tj. kierownika apteki, o jakim mowa w 
art. 88 ust. 2 ustawy, dającego rękojmię należytego prowadzenia apteki. Z 
oczywistych względów obowiązek zatrudnienia odpowiednio wykwalifikowanej 

 
 
6 
osoby na stanowisku kierownika apteki nie dotyczy, na mocy art. 99 ust. 6 tej 
ustawy, sytuacji, w których przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie zezwolenia 
na prowadzenie apteki sam jest farmaceutą i spełnia warunki sprawowania funkcji 
kierownika apteki. 
Postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki 
ogólnodostępnej toczy się na zasadach, w trybie oraz w terminach określonych w 
Prawie 
farmaceutycznym, 
k.p.a. 
oraz 
ustawie 
o 
swobodzie 
działalności 
gospodarczej. Na mocy art. 61 § 1 k.p.a., wszczęcie postępowania w tym 
przedmiocie następuje w chwili złożenia wniosku do wojewódzkiego inspektora 
farmaceutycznego. W trakcie tejże procedury wojewódzki inspektor farmaceutyczny 
zwraca się do organów samorządu aptekarskiego z prośbą o opinię w sprawie 
udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Stosownie do 
art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich opinie w tym przedmiocie wydaje 
właściwa okręgowa rada aptekarska. Reguły postępowania przy wydawaniu opinii 
określa art. 106 § 3-6, a także art. 107 § 2-3 i art. 109 k.p.a. w związku z art. 126 
k.p.a. Samo zaś rozstrzygnięcie zapada w formie uchwały, co wynika z art. 12 i 29 
pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich. Trzeba przy tym pamiętać, że zezwolenia na 
prowadzenie ogólnodostępnej apteki udziela wojewódzki inspektor farmaceutyczny, 
działając na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) i mając na uwadze nie tylko 
interes wnioskodawcy, ale także interes społeczny, który nie zawsze jest zgodny z 
interesem samorządu aptekarskiego (art. 7 k.p.a.). Przepisy proceduralne określają 
rolę okręgowej rady aptekarskiej w zakresie wyrażania opinii w sprawie zezwolenia 
na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jako organu współdziałającego, który 
uczestniczy jedynie w czynnościach głównego postępowania administracyjnego, 
biorąc udział w załatwieniu sprawy przez wyrażenie stanowiska w granicach swej 
właściwości. Nie jest więc organem prowadzącym postępowanie w samodzielnej, 
odrębnej sprawie administracyjnej. Stanowisko, jakie zajmuje, w formie uchwały, 
nie rozstrzyga o istocie sprawy ani nie kończy jej w instancji administracyjnej. 
Postępowanie przed organem współdziałającym ma w istocie swojej charakter 
pomocniczego stadium postępowania w sprawie załatwianej przez inny organ w 
drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że ani przedmiot tego postępowania, 
ani też rozstrzygnięcia w nim podjęte nie mają samodzielnego bytu prawnego. W 

 
 
7 
orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż samorząd zawodowy 
występując w roli organu współdziałającego z organem orzekającym w sprawie 
koncesji i wydając opinię w tym przedmiocie nie ma przymiotu strony tego 
postępowania (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 
1996 r., sygn. akt II SA 2168/95; ONSA 1997 nr 4, poz. 169; z dnia 15 stycznia 
1997 r., sygn. akt I SA 596/96, niepubl.; z dnia 20 stycznia 1998 r., I SA 874/97, 
OSP 1998 nr 11, poz. 189; oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w 
Warszawie z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1533; z dnia 26 
stycznia 2006 r., I SA/Wa 849/05, niepubl. z dnia 8 marca 2006 r., I SA/Wa 283/05, 
niepubl.; z dnia 19 października 2007 r., VII SA/Wa 1272/07, niepubl.; z 3dnia lipca 
2008 
r., 
VII 
SA/Wa 
673/08, 
niepubl.). 
Mimo 
to 
stanowisko 
organu 
współdziałającego jest istotnym elementem rozstrzygnięcia w sprawie głównej, 
niejednokrotnie determinującym wynik tej sprawy. 
Obowiązek współdziałania organów Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej 
z organami samorządu aptekarskiego w kwestiach związanych z wykonywaniem 
zawodu i innych, dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia 
publicznego, sprowadza się w tej kategorii spraw do wyrażenia opinii w kwestii 
dawania rękojmi należytego pełnienia przez kandydata funkcji kierownika apteki 
ogólnodostępnej. Taka opinia nie może być utożsamiana z rozstrzygnięciem 
właściwego inspektora farmaceutycznego w zakresie udzielenia zezwolenia lub 
procedurą wydawania zaświadczenia w trybie art. 218 § 1 k.p.a., lecz powinna być 
analizowana pod kątem określonych prawem zadań samorządu aptekarskiego. Nie 
ulega wątpliwości, że w katalogu kompetencji samorządu aptekarskiego znajdują 
się obowiązki sprawowania pieczy nad właściwym doborem osób pretendujących 
do sprawowania funkcji kierownika apteki ogólnodostępnej, który  powinien być 
osobą szczególnego zaufania społecznego. Dlatego kandydat na to stanowisko 
powinien charakteryzować się dużą wiedzą i doświadczeniem umożliwiającym 
wykonywanie szeregu ważnych zadań także o charakterze administracyjnym i 
nadzorczym, polegających np. na organizacji pracy w aptece, w tym przyjmowaniu, 
wydawaniu, przechowywaniu i identyfikacji produktów leczniczych i wyrobów 
medycznych, prawidłowym sporządzaniu leków recepturowych i leków aptecznych 
oraz udzielaniu informacji o lekach, nadzorze nad praktykami studenckimi oraz 

 
 
8 
praktykami techników farmaceutycznych, przekazywaniu Prezesowi Urzędu 
informacji o niepożądanym działaniu produktu leczniczego lub wyrobu medycznego 
i wiele innych (art. 88 ust. 5 Prawa farmaceutycznego). 
Jednym z podstawowych warunków uznania, że kandydat na stanowisko 
kierownika apteki ogólnodostępnej daje rękojmię właściwego wykonywania tej 
funkcji jest spełnienie warunków formalnych określonych w art. 88 ust. 2 Prawa 
farmaceutycznego. Zgodnie z art. 88 ust. 2 w związku z ust. 1 Prawa 
farmaceutycznego kierownikiem apteki może być farmaceuta, o którym mowa w 
art. 2b ust. 1 pkt 1, 2 i 5-7 ustawy o izbach aptekarskich, który nie przekroczył 65 
roku życia i ma co najmniej 5-letni staż pracy w aptece lub 3-letni staż pracy w 
aptece, w przypadku, gdy posiada specjalizację z zakresu farmacji aptecznej. 
Dokonując analizy ustawowych wymagań stawianych kandydatom na 
stanowisko kierownika apteki ogólnodostępnej trzeba zatem przypomnieć, że 
zgodnie z art. 2b ust. 1 pkt 1 ustawy, o izbach aptekarskich kwalifikacje do 
wykonywania 
zawodu 
farmaceuty 
posiada 
osoba, 
która 
ukończyła 
w 
Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej 5-letnie studia na kierunku farmacja w szkole 
wyższej, obejmujące co najmniej 6-miesięczną praktykę zawodową w aptece, i 
uzyskała tytuł magistra farmacji, albo posiada dyplom wydany przez inne państwo 
(poza państwami członkowskimi Unii Europejskiej) potwierdzający ukończenie co 
najmniej 5-letnich studiów na kierunku farmacja w szkole wyższej, obejmujących co 
najmniej 6-miesięczną praktykę zawodową w aptece, uznany w Rzeczypospolitej 
Polskiej za równoważny z dyplomem i tytułem magistra farmacji uzyskiwanym w 
Rzeczypospolitej Polskiej, albo posiada kwalifikacje uzyskane w państwie 
członkowskim 
Unii 
Europejskiej 
potwierdzające 
ukończenie 
kształcenia 
spełniającego wymagania określone w przepisach prawa Unii Europejskiej oraz 
potwierdzone odpowiednimi dokumentami, uznane w Rzeczypospolitej Polskiej za 
równoważne 
z 
dyplomem 
i 
tytułem 
magistra 
farmacji 
uzyskiwanym 
w 
Rzeczypospolitej Polskiej. W porównaniu z wcześniejszą regulacją w obecnym 
stanie prawnym brak jest możliwości zdobycia odpowiednich kwalifikacji w ramach 
studiów trwających 4 lata. Jednocześnie ujednolicono wymaganie dotyczące 
praktyk zawodowych, które w każdym wypadku powinny trwać sześć miesięcy i 
odbywać się w ramach studiów magisterskich. Dotyczy to zarówno studiów na 

 
 
9 
terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, jak i studiów w innych 
państwach. W myśl art. 2b ust. 1 pkt 2 ustawy o izbach aptekarskich, kwalifikacje 
do wykonywania zawodu farmaceuty posiadają również osoby, które ukończyły 
studia na kierunku farmacja w szkole wyższej i uzyskały tytuł magistra farmacji w 
Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 maja 2004 r., nawet jeśli tok studiów 
obejmował wyłącznie 4 lata kształcenia. Powyższy przepis realizuje tzw. zasadę 
praw nabytych, zgodnie z którą nie można odebrać raz przyznanego prawa do 
wykonywania zawodu farmaceuty. Analogiczne przepisy dotyczą osób, które 
uzyskały dyplomy, świadectwa lub inne dokumenty wydane przez państwa 
członkowskie Unii Europejskiej w ramach kształcenia rozpoczętego przed dniem 
przystąpienia danego państwa do Unii Europejskiej. Warunkiem uznania takich 
dokumentów za równoważne jest dołączenie odpowiedniego zaświadczenia 
wydanego przez właściwe organy państwa członkowskiego Unii Europejskiej i 
potwierdzającego, że osoba posługująca się tymi dokumentami wykonywała w tym 
państwie zawód farmaceuty przez okres co najmniej trzech kolejnych lat w okresie 
5 lat bezpośrednio poprzedzających wydanie zaświadczenia. Pod pewnymi 
warunkami 
możliwe 
jest 
również 
uznanie 
kwalifikacji 
zawodowych 
nieodpowiadających powyższym wymaganiom na podstawie odrębnych przepisów. 
Na mocy art. 4 ust. 1 dyrektywy 2005/36/WE, uznanie kwalifikacji zawodowych 
przez przyjmujące państwo członkowskie pozwala beneficjentowi na podjęcie w tym 
państwie zawodu farmaceuty oraz wykonywanie tego zawodu na takich samych 
warunkach, jakie obowiązują obywateli przyjmującego państwa członkowskiego. 
Stosownie do art. 2c o izbach aptekarskich, praktyka zawodowa odbywa się w 
aptece, która uzyskała pozytywną opinię właściwego wojewódzkiego inspektora 
farmaceutycznego oraz właściwej okręgowej rady aptekarskiej, wydaną na wniosek 
dziekana wydziału uczelni prowadzącej działalność dydaktyczną i badawczą w 
dziedzinie nauk medycznych, na której prowadzone są studia na kierunku farmacja. 
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o izbach aptekarskich, prawo wykonywania zawodu 
farmaceuty w odniesieniu do obywateli polskich oraz cudzoziemców spoza Unii 
Europejskiej przyznaje zaś okręgowa rada aptekarska właściwa ze względu na 
zamierzone miejsce wykonywania zawodu farmaceuty, a w odniesieniu do 

 
 
10
obywateli innych państw członkowskich Unii Europejskiej - Naczelna Rada 
Aptekarska. 
W świetle art. 88 ust. 2 Prawa farmaceutycznego spośród osób 
posiadających prawo wykonywania zawodu farmaceuty, jedynie część może pełnić 
funkcję kierownika apteki. Konieczne jest bowiem spełnienie dodatkowych kryteriów 
dotyczących wieku oraz określonej długości stażu pracy w aptece. Kierownikiem 
apteki może być zatem wyłącznie farmaceuta, który nie ukończył 65 roku życia. 
Przy czym, na podstawie ust. 3 komentowanego przepisu, możliwe jest 
przedłużenie powyższego terminu do momentu ukończenia 70 roku życia. 
Farmaceuta pełniący rolę kierownika apteki powinien ponadto posiadać pięcioletni 
staż pracy w aptece. W przypadku gdy farmaceuta ukończył specjalizację z zakresu 
farmacji aptecznej, wymaga się jedynie 3-letniego stażu pracy. W odróżnieniu od 
wymogu 
odbycia 
praktyk 
zawodowych, 
kandydat 
na 
kierownika 
apteki 
ogólnodostępnej może zdobyć doświadczenia praktyczne w każdego rodzaju 
aptece. Do stażu pracy zalicza się również okres prowadzenia apteki albo hurtowni 
farmaceutycznej na podstawie stosownego zezwolenia, samodzielnie lub jako 
wspólnik. 
Reasumując, kryteria, jakie powinien spełniać kandydat na kierownika apteki 
ogólnodostępnej zostały precyzyjnie i wyczerpująco określone w powołanych wyżej 
przepisach i niedopuszczalne jest poszarzanie ich katalogu w drodze statuowania 
nowych, nieznanych ustawie przesłanek, zarówno przez organ decydujący o 
przyznaniu koncesji na prowadzenie apteki jak i przez podmioty pełniące rolę 
opiniodawczą w tej procedurze. Taki zaś charakter ma wprowadzony zaskarżoną 
uchwałą (§ 1 pkt 4) warunek udokumentowania sposobu realizacji obowiązku 
edukacyjnego przez osobę wytypowaną przez prowadzącego aptekę do roli jej 
kierownika. Przepisy art. 29 pkt 5 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o izbach 
aptekarskich upoważniając okręgowe rady aptekarskie do wyrażania opinii na 
temat kandydatów na stanowisko kierowników aptek ogólnodostępnych nie 
predestynują tych organów do powoływania specjalnych komisji sprawdzających w 
drodze pisemnego testu lub ustnego egzaminu (§ 1 pkt 1 i 3 zaskarżonej uchwały) 
wiedzy i kwalifikacji zawodowych zdobytych przez farmaceutów i potwierdzonych 
przez właściwe podmioty w trybie szczegółowo unormowanym w tejże ustawie. 

 
 
11
Wydając opinie w tej materii organy samorządu aptekarskiego działają na 
podstawie i w graniach zakreślonych powszechnie obowiązującymi przepisami 
prawa. 
Mając powyższe na uwadze, z mocy art. 13 ust. 1 zdanie 2 ustawy o izbach 
aptekarskich orzeczono o uchyleniu uchwały Okręgowej Rady Aptekarskiej […] w 
zaskarżonej części, jako niezgodnej z prawem.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI