III ZS 6/12

Sąd Najwyższy2012-08-09
SNinneorganizacja aplikacji notarialnejŚrednianajwyższy
aplikacja notarialnapatronizba notarialnaminister sprawiedliwościskargauchwałasamorząd zawodowypostępowanieumorzenie

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie skargi Ministra Sprawiedliwości na uchwałę Rady Izby Notarialnej, ponieważ sprawa stała się bezprzedmiotowa po uchyleniu zaskarżonej uchwały i wyznaczeniu aplikantowi patrona.

Minister Sprawiedliwości zaskarżył uchwałę Rady Izby Notarialnej w R. dotyczącą braku możliwości wyznaczenia patrona dla aplikanta notarialnego A. K., zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji i Prawa o notariacie. Rada Izby Notarialnej wniosła o umorzenie postępowania, informując o uchyleniu zaskarżonej uchwały i wyznaczeniu patrona. Minister Sprawiedliwości cofnął skargę, co skutkowało umorzeniem postępowania przez Sąd Najwyższy z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Minister Sprawiedliwości zaskarżył uchwałę Rady Izby Notarialnej w R. z dnia 1 marca 2012 r., która stwierdzała brak możliwości wyznaczenia patrona dla aplikanta notarialnego A. K. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 7, 17 ust. 1, 32 ust. 1, 65 ust. 1) oraz Prawa o notariacie (art. 73, 72 § 1, 35 pkt 2 i 3, 75) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie organizacji aplikacji notarialnej. Wskazywano na uchylanie się Rady od obowiązków ustawowych oraz naruszenie zasady równości w dostępie do zawodu. Rada Izby Notarialnej wniosła o umorzenie postępowania, ponieważ podjęła nową uchwałę z dnia 14 czerwca 2012 r., uchylającą zaskarżoną uchwałę. Następnie, uchwałą z dnia 19 czerwca 2012 r. wyznaczono patrona dla aplikanta A. K. W związku z tym Minister Sprawiedliwości cofnął skargę. Sąd Najwyższy, stosując odpowiednio przepisy k.p.c. o umorzeniu postępowania (art. 391 § 2 w zw. z art. 398²¹ k.p.c.), umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Izby Notarialnej ma obowiązek organizacji aplikacji i wyznaczenia patrona, a uchylenie się od tego obowiązku jest sprzeczne z prawem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że uchwała Rady Izby Notarialnej była sprzeczna z prawem, ponieważ naruszała obowiązek organizacji aplikacji notarialnej i wyznaczenia patrona. Choć sprawa została umorzona z przyczyn proceduralnych, pierwotne zarzuty Ministra Sprawiedliwości wskazywały na wadliwość uchwały.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowyskarżący
Rada Izby Notarialnej w R.instytucjaorgan samorządu zawodowego
A. K.osoba_fizycznaaplikant notarialny

Przepisy (13)

Główne

Prawo o notariacie art. 47

Ustawa - Prawo o notariacie

Możliwość zaskarżenia uchwał organów samorządu notarialnego przez Ministra Sprawiedliwości.

k.p.c. art. 391 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada działania organów w granicach i na podstawie prawa.

Konstytucja RP art. 17 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustanowienie samorządów zawodowych.

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 65 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wolność wyboru i wykonywania zawodu.

Prawo o notariacie art. 72 § 1

Ustawa - Prawo o notariacie

Obowiązek organizacji aplikacji notarialnej.

Prawo o notariacie art. 35

Ustawa - Prawo o notariacie

Zakres kompetencji Rady Izby Notarialnej.

Prawo o notariacie art. 75

Ustawa - Prawo o notariacie

Obowiązek wyznaczenia patrona.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie organizacji aplikacji notarialnej art. 1 § 2

Obowiązek organizacji szkolenia.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie organizacji aplikacji notarialnej art. 1 § 3

Przesłanki wyznaczenia notariusza patronem.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie organizacji aplikacji notarialnej art. 2

Zasada równości w dostępie do zawodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie zaskarżonej uchwały przez Radę Izby Notarialnej. Cofnięcie skargi przez Ministra Sprawiedliwości. Bezprzedmiotowość postępowania.

Godne uwagi sformułowania

luka w prawie w zakresie regulacji tegoż postępowania należy wypełnić w drodze analogii, stosując odpowiednio przepisy proceduralne najlepiej odpowiadające charakterowi rozpoznawanego środka prawnego skarga Ministra Sprawiedliwości jest szczególnym środkiem zaskarżenia

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Bogusław Cudowski

członek

Halina Kiryło

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących skarg Ministra Sprawiedliwości na uchwały organów samorządu zawodowego oraz kwestie bezprzedmiotowości postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawach notarialnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i umorzenia postępowania z przyczyn formalnych, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiego grona odbiorców, ale istotną dla prawników procesowych i notarialnych.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III ZS 6/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 9 sierpnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) 
SSN Bogusław Cudowski 
SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) 
 
Protokolant Anna Pęśko 
w sprawie ze skargi Ministra Sprawiedliwości 
na uchwałę Rady Izby Notarialnej w R. Nr … / 2012 z dnia 1 marca 2012 r.,  
w przedmiocie wniosku Ministra Sprawiedliwości o wyznaczenie patrona dla 
aplikanta A. K., 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 9 sierpnia 2012 r., 
 
 
umarza postępowanie. 
 
 
 
UZASADNIENIE 
 
Uchwałą Nr …/2012 z dnia 1 marca 2012 r. Rada Izby Notarialnej w R. 
stwierdziła brak możliwości wyznaczenia z urzędu aplikantowi notarialnemu A. K. 
patrona aplikacji notarialnej. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w chwili 
obecnej w Izbie Notarialnej w R. nie ma notariusza, który spełniałby prawne 
przesłanki do zostania patronem oraz miał możliwość objęcia patronatem aplikanta 
A. K. 
 
Powyższą uchwałę, jako sprzeczną z prawem, zaskarżył w całości Minister 
Sprawiedliwości. Zaskarżonej uchwale zarzucił rażące naruszenie: 1/ art. 7 i 17 ust. 
1 Konstytucji RP oraz art. 73, 72 § 1 i art. 35 pkt. 2 i 3 ustawy - Prawo o notariacie 

 
 
2 
(jednolity tekst: Dz.U. z 2008 Nr 189, poz. 1158 ze zm.) w związku z art. 75 ustawy 
w związku z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 
2005 r. w sprawie organizacji aplikacji notarialnej (Dz.U. Nr 258, poz. 2169 ze zm.), 
poprzez uchylenie się przez Radę Izby Notarialnej w R. od wykonania leżących w 
interesie publicznym obowiązków ustawowych, tj. od obowiązku organizacji i 
prowadzenia szkolenia, a w konsekwencji związanego z tym obowiązku 
wyznaczenia dla aplikanta notarialnego A. K. patrona; 2/ art. 7 Konstytucji w 
związku z art. 75 ustawy - Prawo o notariacie w związku z § 1 ust. 3 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie 
organizacji aplikacji notarialnej, poprzez dokonanie błędnej wykładni przesłanek 
wyznaczenia notariusza patronem dla aplikanta notarialnego; 3/ art. 32 ust. 1 w 
związku z art. 65 ust. 1 Konstytucji RP oraz w związku z art. 72 § 1 ustawy - Prawo 
o notariacie i w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 
grudnia 2005 r. w sprawie organizacji aplikacji notarialnej, poprzez naruszenie 
zaskarżoną uchwałą zasady równości w dostępie do zawodu notariusza, 
polegające na ograniczeniu prawa i obowiązku aplikanta notarialnego A. K. do 
zaznajomienia się z całokształtem pracy notariusza w ramach aplikacji notarialnej 
prowadzonej przez Radę Izby Notarialnej w R. w sytuacji, gdy innym aplikantom 
patroni zostali przez Radę wyznaczeni. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący 
wniósł o uchylenie uchwały w całości i przekazanie sprawy do ponownego 
rozpatrzenia organowi samorządu zawodowego. 
 
W odpowiedzi na skargę Ministra Sprawiedliwości, Rada Izby Notarialnej w 
R. wniosła o umorzenie postępowania wskazując, iż w dniu 14 czerwca 2012 r. 
podjęła uchwałę Nr …/2012, którą uchyliła w całości uchwałę Nr …/2012 z dnia 1 
marca 2012 roku. W chwili podjęcia uchwały z dnia 14 czerwca 2012 roku 
zaskarżona przez Ministra Sprawiedliwości uchwała z dnia 1 marca 2012 roku 
straciła więc swoją moc prawną i została wyeliminowana z obrotu. Przedmiotowe 
postępowanie 
przed 
Sądem 
Najwyższym, 
zainicjowane 
skargą 
Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 29 maja 2012 r., stało się zatem bezprzedmiotowe.  
 
Pismem z dnia 2 sierpnia 2012 r. Minister Sprawiedliwości cofnął skargę.  
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  

 
 
3 
 
 
Przepis art. 47 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie 
(jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.) przewiduje możliwość 
zaskarżenia 
przez 
Ministra 
Sprawiedliwości 
uchwał 
organów 
samorządu 
notarialnego w razie ich sprzeczności z prawem. Przepis ten w sposób niepełny 
reguluje 
postępowanie 
przed 
Sądem 
Najwyższym 
ze 
skargi 
Ministra 
Sprawiedliwości, stanowiąc jedynie o możliwości utrzymania w mocy zaskarżonej 
uchwały lub jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania 
właściwemu organowi samorządu z ustaleniem wytycznych co do sposobu jej 
załatwienia albo pozostawienia bez rozpoznania skargi spóźnionej. Przepis ten nie 
normuje innych kwestii, jakie mogą się wyłonić w trakcie postępowania 
zainicjowanego skargą Ministra Sprawiedliwości, ani nie odsyła w tym względzie do 
żadnych uregulowań proceduralnych zawartych w innych aktach prawnych. W tej 
sytuacji wypada stwierdzić, że występuje luka w prawie w zakresie regulacji tegoż 
postępowania. Lukę tę należy wypełnić w drodze analogii, stosując odpowiednio 
przepisy proceduralne najlepiej odpowiadające charakterowi rozpoznawanego 
środka prawnego. Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 24 maja 1994 r., I PO 
6/94 (OSNP 1994 nr 7, poz. 119) i z dnia 8 kwietnia 2010 r., III ZS 1/10 (LEX nr 
602765) uznał, ze omawiana skarga Ministra Sprawiedliwości jest szczególnym 
środkiem zaskarżenia i dlatego należy stosować do niej przepisy kodeksu 
postępowania cywilnego o rewizji, a obecnie – o skardze kasacyjnej. W aktualnym 
stanie faktycznym i prawnym, wobec podjęcia przez Radę Izby Notarialnej w R. 
nowej uchwały z dnia 19 czerwca 2012 r., uchylającej w całości zaskarżona 
uchwałę oraz kolejnej uchwały z dnia 5 lipca 2012 r. o wyznaczeniu patrona dla 
aplikanta A. K., i w konsekwencji tego – cofnięcia przez Ministra Sprawiedliwości 
przedmiotowej skargi, należało na podstawie stosowanego odpowiednio przepisu 
art. 391 § 2 w związku z art. 398²¹ k.p.c. umorzyć postępowanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI