III ZS 4/12

Sygn. akt III ZS 4/12 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 13 lipca 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Hajn 
SSN Jerzy Kwaśniewski 
 
Protokolant Halina Kurek 
w sprawie ze skargi Ministra Zdrowia 
na uchwałę Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych  z dnia 13 stycznia 2012 r.,  
Nr 51/ III /2012 w sprawie przyjęcia Regulaminu prowadzenia ewidencji 
laboratoriów w części dotyczącej § 4 ust. 2 oraz § 5 ust.2 i 4 Regulaminu, 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 13 lipca 2012 r., 
 
 
1. uchyla § 4 ust. 2 oraz § 5 ust. 4 Regulaminu, 
2. w pozostałej części utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy. 
 
 
                              Uzasadnienie 
 
 
Skargą z dnia 7 maja 2012 r. Minister Zdrowia zaskarżył w części uchwałę 
Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych (dalej jako Krajowa Rada) z dnia 13 

 
 
2 
stycznia 2012 r. w sprawie przyjęcia regulaminu prowadzenia ewidencji 
laboratoryjnej (dalej jako uchwała), to jest w zakresie § 1 uchwały w związku z § 4 
ust. 2 oraz § 5 ust. 2 i 4 regulaminu prowadzenia ewidencji laboratoriów (dalej jako 
regulamin), stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały. 
 
Zaskarżonej uchwale Minister Zdrowia zarzucił naruszenie art. 19 ust. 1, 3 i 4 
w związku z art. 47 pkt 9 lit. e ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce 
laboratoryjnej (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 144, poz. 1529 ze zm., dalej jako 
ustawa) poprzez: 1) ustanowienie dodatkowych wymogów stanowiących podstawę 
wpisu do ewidencji laboratoriów, 2) niewskazanie przesłanek odmowy wpisu do 
ewidencji oraz 3) niewłaściwe wskazanie organu uprawnionego do podjęcia decyzji 
o wpisie bądź odmowie wpisu do ewidencji laboratoriów. Minister Zdrowia wniósł o 
uchylenie uchwały w zaskarżonej części. 
 
Na mocy zaskarżonej uchwały przyjęto – w zaskarżonym skargą zakresie – 
w regulaminie przepisy o następującej treści: 
 
§ 4 ust. 2 „Podmiot zgłaszający wniosek o wpis laboratorium do ewidencji 
przesyła wypełniony formularz p.n. „Wniosek o wpis laboratorium do ewidencji” 
zwany dalej wnioskiem, stanowiący załącznik Nr 1 do regulaminu i „informację o 
działalności medycznego laboratorium udzielającego świadczeń zdrowotnych z 
zakresu diagnostyki laboratoryjnej” zwaną dalej „informacja”, stanowiący załącznik 
nr 2 do regulaminu i „Formularz badań genetycznych”, stanowiący załącznik nr 3 do 
regulaminu, zwany dalej „formularzem”, o ile podmiot składający wniosek wykonuje 
badania diagnostyczne z zakresu genetyki”. 
 
§ 5 ust. 2: „Osoba upoważniona przez Krajową Radę Diagnostów 
Laboratoryjnych, zgodnie z uchwałą określoną w § 3 ust. 2 rozpatruje wniosek pod 
względem spełnienia wymogów formalno-prawnych”. 
 
§ 5 ust. 4 „Po złożeniu wniosku, uzupełnieniu braków wniosku lub upływie 
terminu do jego uzupełnienia osoba upoważniona przez KRDL, zgodnie z uchwałą 
określoną w § 3 ust. 2, dokonuje czynności wpisu do ewidencji lub odmowy wpisu”. 
 
Krajowa Rada w odpowiedzi na skargę Ministra Zdrowia wniosła o jej 
oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na 
zarzuty skargi Krajowa Rada podniosła, że wymieniona w § 4 ust. 2 regulaminu 
informacja mają na celu wywiązanie się samorządu diagnostów z obowiązków 

 
 
3 
nałożonych na niego ustawą, w szczególności w art. 35 ustawy. W zakresie zarzutu 
dotyczącego braku przesłanek odmowy wpisu do ewidencji, Krajowa Rada 
podniosła, że przesłanki wpisu zostały określone wprost w ustawie, zatem 
bezcelowe jest wymienianie, jakiego rodzaju uchybienia wniosku o wpis stanowią 
podstawę odmowy wpisu. W odniesieniu do zarzutu skargi obejmującego § 5 ust. 4 
regulaminu Krajowa Rada podnosi, że umocowanie członka Krajowej Rady do 
podejmowania decyzji w przedmiocie wpisu do ewidencji znajduje oparcie w 
przepisach Kodeksu cywilnego, które umożliwiają udzielenie pełnomocnictwa do 
dokonywania czynności; przepis art. 19 ust. 1 ustawy nie stoi zaś na przeszkodzie 
takiemu umocowaniu, ponieważ rozstrzyga jedynie, że to Krajowa Rada prowadzi 
ewidencję. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
 
 
Skarga Ministra Zdrowia okazała się częściowo zasadna. 
 
Sąd Najwyższy uznaje za zasadny zarzut sprzeczności § 4 ust. 2 regulaminu 
z art. 19 ustawy. Przepis art. 19 ust. 3 ustawy w sposób wyczerpujący normuje 
treść wniosku o wpis. Stanowi on, że wniosek o wpis laboratorium do ewidencji 
zawiera: 1) pełną i skróconą nazwę laboratorium, jego siedzibę i adres; 2) nazwę 
(firmę), formę organizacyjno-prawną, siedzibę i adres podmiotu, który prowadzi 
laboratorium, oraz numer w rejestrze przedsiębiorców albo w innym właściwym 
rejestrze lub w ewidencji działalności gospodarczej. Zaskarżony przepis regulaminu 
nakłada natomiast na podmiot wnioskujący o dokonania wpisu do ewidencji 
obowiązek 
przedstawienia 
Krajowej 
Radzie 
informacji, 
których 
w 
myśl 
jednoznacznie 
sformułowanych 
przepisów 
ustawy 
wnioskodawca 
nie 
ma 
obowiązku podawać ubiegając się o wpis. Tym samym w § 4 ust. 2 regulaminu 
zaskarżona uchwała wprowadziła dodatkowe wymogi wpisu do ewidencji, które nie 
zostały przewidziane w przepisach obowiązującego prawa. 
 
Bezzasadna jest argumentacja przedstawiona w odpowiedzi na skargę, 
zgodnie z którą wskazane w § 4 ust. 2 regulaminu informacje, jakie wnioskodawca 
musi przedstawić Krajowej Radzie ubiegając się o wpis, mają na celu wywiązanie 
się samorządu diagnostów z jego ustawowych obowiązków. Powierzenie Krajowej 

 
 
4 
Radzie 
obowiązku 
prowadzenia 
ewidencji 
laboratoriów 
służy 
ułatwieniu 
przeprowadzenia przez Krajową Radę kontroli i oceny wykonywania czynności 
diagnostyki laboratoryjnej przez diagnostę. Umożliwia bowiem identyfikację miejsca 
wykonywania zawodu przez diagnostę oraz ustalenie, czy podmiot prowadzący 
laboratorium dopełnił obowiązku wpisu do ewidencji. Prowadzenie ewidencji nie jest 
natomiast instrumentem służącym weryfikacji przez Krajową Radę zgodności 
działania laboratoriów lub prowadzących je podmiotów z prawem. Wpis do 
ewidencji nie ma charakteru konstytutywnego. Przepis art. 19 ust. 2 ustawy nakłada 
bowiem obowiązek „wystąpienia z wnioskiem o wpis laboratorium do ewidencji” na 
podmiot leczniczy (lub uczelnię medyczną), który „prowadzi laboratorium”. 
Prowadzenie laboratorium nie jest zatem uwarunkowane ani zgłoszeniem 
laboratorium do ewidencji, ani uzyskaniem wpisu do ewidencji, skoro z wnioskiem o 
wpis występuje podmiot, który uruchomił już działalność laboratorium. Potwierdza 
to także art. 20 ustawy, z którego wynika, że laboratoria są tworzone lub 
likwidowane na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o 
działalności leczniczej (Dz.U. 112, poz. 654 ze zm.), zaś dopiero utworzenie lub 
likwidacja laboratorium na podstawie przepisów tej ustawy rodzi po stronie 
podmiotu leczniczego obowiązek wystąpienia z wnioskiem o wpis lub wykreślenie z 
ewidencji. 
 
Nieuzasadniony jest zarzut sprzeczności § 5 ust. 2 regulaminu z art. 19 
ustawy. Minister Zdrowia zarzuca sprzeczność § 5 ust. 2 regulaminu z art. 19 
ustawy poprzez przyznanie kompetencji do rozpatrzenia wniosku pod względem 
spełnienia wymogów formalno-prawnych osobie upoważnionej przez Krajową Radę 
na podstawie uchwały z dnia 10 marca 2011 r. w sprawie ustalenia podziału 
czynności 
między 
członków 
Prezydium 
Krajowej 
Rady 
Diagnostów 
Laboratoryjnych. Przepisy ustawy w zakresie dotyczącym trybu działania Krajowej 
Rady stanowią, że w imieniu Krajowej Rady w sprawach określonych jej uchwałą 
działa prezydium Rady (art. 46 ust. 4). Przepisy ustawy nie zawierają przy tym 
upoważnienia do delegowania przez Radę na rzecz jednego ze swoich członków 
wykonywania kompetencji zastrzeżonych przez ustawę do właściwości Rady. 
Powyższe nie oznacza jednak, że Krajowa Rada nie może wskazać mocą swojej 
uchwały, który z jej członków będzie dokonywał – w ramach wykonywania przez 

 
 
5 
Krajową Radę jej zadania, jakim jest prowadzenie ewidencji laboratoriów (art. 19 w 
związku z art. 47) – czynności technicznych niezbędnych do podjęcia przez 
Krajową Radę uchwały w przedmiocie wpisu albo odmowy wpisu laboratorium do 
ewidencji. 
Czynności 
sprawdzające 
wniosek 
pod 
względem 
wymogów 
formalnoprawnych są czynnościami przygotowawczymi niezbędnymi do realizacji 
przez Krajową Radę jako organ kolegialny zadania, o którym mowa w art. 19 
ustawy. Wewnętrzny podział obowiązków między członków Krajowej Rady mieści 
się 
bowiem 
w 
sferze 
konstytucyjnie 
chronionej 
autonomii 
samorządów 
zawodowych. 
 
Skarga Ministra Zdrowia jest natomiast zasadna w zakresie, w jakim zarzuca 
sprzeczność § 5 ust. 4 regulaminu z art. 19 ustawy. Tym przepisem regulaminu 
umocowano bowiem osobę upoważnioną przez Krajową Radę na podstawie 
odrębnej uchwały do dokonywania wpisu do ewidencji lub odmowy wpisu do 
ewidencji. W ten sposób, bez stosownego upoważnienia ustawowego, Krajowa 
Rada upoważniła jednego lub kilku ze swoich członków do wykonywania 
kompetencji zastrzeżonych ustawowo do właściwości Krajowej Rady. Prowadzenie 
ewidencji, dokonywanie w niej wpisów lub podejmowanie uchwał o odmowie wpisu 
należy do Krajowej Rady działającej jako organ kolegialny. Treść art. 19 ustawy nie 
stanowi natomiast przeszkody dla podjęcia przez Krajową Radę uchwały 
upoważniającej prezydium Krajowej Rady do dokonywania wpisu lub odmowy 
wpisu, skoro z mocy art. 46 ust. 4 ustawy prezydium może działać w imieniu 
Krajowej Rady w sprawach określonych uchwałą tejże Rady, z wyjątkiem 
uchwalania budżetu Krajowej Rady. Ustawodawca przewidział zatem mechanizm 
delegowania przez Krajową Radę kompetencji do wykonywania jej zadań na 
prezydium Rady.  
 
 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 41 ust. 1 
ustawy o diagnostyce laboratoryjnej.