III ZS 4/11

Sygn. akt III ZS 4/11 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 5 sierpnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) 
SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) 
SSN Maciej Pacuda 
 
Protokolant Anna Pęśko 
w sprawie ze skargi Ministra Sprawiedliwości 
na uchwałę Nr 36/II/2011 Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia 28 
lutego 2011 roku,  częściowo zmienioną uchwałą Nr 74/V/2011 z dnia 6 maja 2011 
r. , w sprawie podejmowania przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. 
uchwał w trybie obiegowym 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 5 sierpnia 2011 r., 
 
 
uchyla 
zaskarżone 
uchwały 
i 
przekazuje 
sprawę 
do 
ponownego rozpoznania Radzie Okręgowej Izby Radców 
Prawnych w P. 
 
 
 
 

 
 
2 
UZASADNIENIE 
 
 
Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. podjęła w dniu 28 lutego 2011 
r. uchwałę nr 36/II/2011, częściowo zmienioną uchwałą nr 74/V/2011 z dnia 6 maja 
2011 r., z której treści wynika, że w okresach pomiędzy posiedzeniami Rada OIRP 
w P. w sprawach pilnych, w których nie można podjąć uchwały w normalnym trybie, 
może podejmować uchwały w trybie obiegowym – pisemnie lub drogą 
elektroniczną. Decyzje o podjęciu uchwały w trybie obiegowym podejmuje Dziekan 
OIRP w P. z własnej inicjatywy lub na wniosek Prezydium Rady OIRP. Projekt 
uchwały wraz z uzasadnieniem o konieczności jej podjęcia w trybie obiegowym 
oraz materiałami dotyczącymi przedmiotu uchwały przesyła się członkom Rady 
OIRP, określając termin na oddanie głosu lub zgłoszenie sprzeciwu co do trybu 
podjęcia uchwały oraz wskazując adres poczty elektronicznej, w przypadku 
podjęcia uchwały drogą elektroniczną, na który należy oddać głos albo zgłosić 
sprzeciw. Projekt uchwały wraz z uzasadnieniem o konieczności jej podjęcia w 
trybie obiegowym na piśmie przesyła się drogą pocztową lub na adres poczty 
elektronicznej członkom Rady, chyba że członek Rady nie wyraził zgody na 
przesyłanie mu projektu wraz z uzasadnieniem na wskazany przez niego adres 
poczty elektronicznej. Uchwała może być podjęta w trybie obiegowym, jeżeli żaden 
z członków Rady nie zgłosi w wyznaczonym terminie sprzeciwu co do podjęcia 
uchwały w tym trybie. Uchwała zapada zwykłą większością głosów w przypadku 
głosowania co najmniej połowy składu Rady. W razie zgłoszenia przez członka 
Rady sprzeciwu co do podjęcia uchwały w trybie obiegowym, projekt wymaga 
rozpatrzenia na posiedzeniu Rady. Przewodniczący posiedzenia Rady OIRP 
informuje członków Rady na najbliższym posiedzeniu o uchwałach podjętych w 
trybie obiegowym.  
 
Powyższa 
uchwała 
została 
zaskarżona 
w 
całości 
przez 
Ministra 
Sprawiedliwości. Skarżący zarzucił sprzeczność uchwały z art. 45 ustawy z dnia 6 
lipca 1982 r. o radcach prawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze 
zm.) oraz z § 3 ust. 1 Regulaminu działalności samorządu radców prawnych 
wprowadzonego uchwałą nr 34/VII/ 2008 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 
26 września 2008 r. (którego jednolity tekst ustalono uchwałą Prezydium Krajowej 

 
 
3 
Rady Radców Prawnych nr 9/VIII/2010 z dnia 8 grudnia 2010 r.) poprzez niezgodne 
z tymi przepisami ustalenie sposobu podejmowania uchwał. Na tej podstawie 
Minister Sprawiedliwości wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały.  
 
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z art. 45 ustawy o radcach 
prawnych, organy samorządu podejmują uchwały w obecności co najmniej połowy 
składu członkowskiego danego organu. Z kolei § 3 ust. 1 Regulaminu działalności 
samorządu radców prawnych stanowi, iż uchwały zapadają zwykłą większością 
głosów w głosowaniu jawnym w obecności co najmniej połowy członków organu. Z 
uregulowań tych wynika, że uchwały mogą być podejmowane jedynie na 
posiedzeniach organów, skoro tylko taka forma podejmowania decyzji umożliwia 
dopełnienie warunku obecności co najmniej połowy członków. Cytowana ustawa 
nie zawiera żadnych regulacji wskazujących na możliwość podejmowania uchwał  
przez organy samorządu radcowskiego w drodze korespondencyjnego uzgadniania 
stanowisk, czy w jakiejkolwiek innej formie. Aby taki tryb był możliwy, niezbędne 
jest wyraźne uregulowanie prawne  na poziomie ustawowym. Niewątpliwie w 
ramach 
swobody 
działania 
samorządu 
radcowskiego 
dopuszczalne 
jest 
dookreślenie przez Krajową Radę Radców Prawnych oraz przez poszczególne rady 
izb  okręgowych szczegółowych rozwiązań ustrojowych w zakresie organizacji 
działalności organów samorządu, w tym sposobu podejmowania przez nie uchwał. 
Nie może ono jednak prowadzić do wprowadzania rozwiązań sprzecznych w 
ustawą lub już uchwalonymi aktami wewnętrznymi wyższego rzędu. Tymczasem 
zaskarżona uchwała pozostaje w sprzeczności z przytoczonymi wyżej aktami 
prawnymi.  
 
Zdaniem skarżącego, w przewidzianej przedmiotową uchwałą konstrukcji 
trybu obiegowego zastrzeżenia budzi także sposób ujęcia kryterium kwalifikowania 
spraw, jakie miałyby być przy jego zastosowaniu rozstrzygane. W uchwale 
posłużono się bowiem jedynie nieostro zdefiniowanym kryterium formalnym, bez 
sprecyzowania  merytorycznych przesłanek kierowania spraw do rozpatrzenia w 
tym trybie.   
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarga zasługuje na uwzględnienie.  

 
 
4 
           Nie ulega wątpliwości, że uchwały organu samorządu radców prawnych 
mogą być wydawane w granicach zakreślonych powszechnie obowiązującymi 
przepisami  prawa i muszą pozostawać w zgodzie z tymi przepisami.  
           Zaskarżona uchwała dotyczy materii regulowanej ustawowo. Zgodnie 
bowiem z art. 45 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (jednolity tekst: 
Dz.U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) organy samorządu, do których w myśl art. 42 
ust. 1 tegoż aktu należą rady okręgowych izb radców prawnych, podejmują uchwały 
w obecności co najmniej połowy członków danego organu. Podobnie kwestię tę 
unormowano w § 3 Regulaminu działalności samorządu radców  prawnych i jego 
organów, będącego załącznikiem do uchwały nr 34/VII/2008 Krajowej Rady 
Radców Prawnych z dnia 26 września 2008 r., którego ust. 1 i 2 stanowią, że 
uchwały organów, o jakich mowa w § 2 regulaminu, zapadają zwykłą większością 
głosów w głosowaniu jawnym w obecności co najmniej połowy członków organu, z 
możliwością uchwalenia przez dany organ tajności głosowania. Gramatyczna 
wykładnia cytowanych przepisów prowadzi do  jednoznacznego wniosku, że organy 
samorządu radców prawnych mogą podejmować uchwały tylko na posiedzeniach, 
gdyż jedynie wówczas spełniony jest ustawowy i regulaminowy warunek  
jednoczesnej obecności członków organu i zapewnienia wymaganego quorum do 
przeprowadzenia głosowania. Przepisy ustawy nie przewidują przy tym żadnych 
wyjątków od powyższych reguł, umożliwiających podejmowanie uchwał drogą np. 
korespondencyjną. W konsekwencji przewidziany w zaskarżonej uchwale  nr 
36/II/2011 Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia 28 lutego 2011 r., 
częściowo zmienionej uchwałą nr 74/V/2011 z dnia 6 maja 2011 r., obiegowy (tj. 
pisemny lub drogą elektroniczną) tryb podejmowania uchwał w okresach pomiędzy 
posiedzeniami Rady pozostaje w sprzeczności z powołanymi wyżej przepisami.  
           Rację ma Minister Sprawiedliwości zauważając, że w ramach swobody 
działania samorządu radców prawnych dopuszczalne jest dookreślenie przez 
Krajową Radę Radców Prawnych oraz przez poszczególne rady izb okręgowych 
szczegółowych rozwiązań ustrojowych w zakresie organizacji działalności  organów 
tego samorządu, w tym zagadnień związanych z trybem podejmowania uchwał. Nie 
może to jednak implikować wprowadzania rozwiązań sprzecznych z ustawą lub już 
uchwalonymi aktami wewnętrznymi wyższego rzędu. Z taką zaś sytuacją mamy do 

 
 
5 
czynienia w przedmiotowej sprawie. Doprecyzowując sposób organizacji swojej 
działalności, Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. powinna zachować 
ustawową i regulaminową zasadę podejmowania uchwał na posiedzeniu, w 
obecności co najmniej połowy swoich członków.  
 
Podzielając zarzuty skarżącego, Sąd Najwyższy z mocy art. 47 ust. 2 ustawy 
o radcach prawnych orzekł o uchyleniu zaskarżonej uchwały i przekazaniu sprawy  
do ponownego rozpoznania Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w P.