III ZS 3/09

Sąd Najwyższy2009-11-06
SNPracyprawo komorniczeWysokanajwyższy
komornikegzekucjakoszty egzekucjiuchwałaSąd Najwyższykompetencjeprawo samorządowe

Sąd Najwyższy uchylił uchwałę Rady Izby Komorniczej w Ł., uznając brak kompetencji rady do wydawania opinii w sprawie wykładni przepisów dotyczących kosztów egzekucji.

Minister Sprawiedliwości zaskarżył uchwałę Rady Izby Komorniczej w Ł. dotyczącą zasad poszukiwania majątku dłużnika i opłat egzekucyjnych. Uchwała ta, według Ministra, naruszała przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, zwiększała koszty egzekucji i zagrażała sprawności postępowania. Sąd Najwyższy uznał wniosek Ministra za uzasadniony, stwierdzając, że Rada Izby Komorniczej nie posiadała kompetencji do podjęcia uchwały w tej sprawie, a wskazana podstawa prawna (Kodeks Etyki Zawodowej) nie mogła stanowić podstawy do wydania opinii o wykładni ustaw.

Sprawa dotyczyła skargi Ministra Sprawiedliwości na uchwałę nr 60/09 Rady Izby Komorniczej w Ł. z dnia 6 lipca 2009 r. Uchwała ta określała, że poszukiwanie majątku dłużnika, poza sytuacjami, gdy komornik działa z urzędu, powinno być dokonywane wyłącznie na zlecenie wierzyciela i po uiszczeniu stosownej opłaty stałej. Minister Sprawiedliwości zarzucił uchwale naruszenie art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, wskazując na brak uzasadnienia merytorycznego, nieuzasadnione zwiększenie kosztów egzekucji oraz promowanie zachowań sprzecznych z prawem. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, uznał wniosek Ministra za uzasadniony. Stwierdził, że Rada Izby Komorniczej w Ł. nie miała kompetencji do podjęcia uchwały dotyczącej wykładni przepisów art. 7971 k.p.c. oraz art. 53a ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Kompetencje rady są ściśle określone w art. 93 ustawy i nie obejmują wydawania opinii w takich sprawach. Podstawą prawną uchwały był § 16 ust. 2 pkt b Kodeksu Etyki Zawodowej, który jednak ma charakter prawa wewnętrznego samorządu i nie może stanowić podstawy do wydania opinii o wykładni ustaw. Sąd podkreślił, że prawo do wyrażania opinii w sprawach nieindywidualnych przysługuje walnemu zgromadzeniu komorników lub Krajowej Radzie Komorniczej w ograniczonym zakresie, a nie radzie izby. Sąd powołał się również na wcześniejszy wyrok w podobnej sprawie (III ZS 1/09).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Izby Komorniczej nie posiada kompetencji do wydawania uchwał dotyczących wykładni przepisów prawa.

Uzasadnienie

Kompetencje rady izby komorniczej są ściśle określone w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji i nie obejmują wydawania opinii w sprawach wykładni ustaw. Podstawy prawne wskazane w uchwale (Kodeks Etyki Zawodowej) mają charakter prawa wewnętrznego i nie mogą stanowić podstawy do wydania opinii o wykładni ustaw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie uchwały

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości

Strony

NazwaTypRola
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowyskarżący
Rada Izby Komorniczej w Ł.instytucjastrona uchwały

Przepisy (7)

Główne

u.k.s.e. art. 93 § 1 i 2

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Określa zakres działania rady izby komorniczej, który nie obejmuje wydawania opinii w sprawie wykładni przepisów.

k.p.c. art. 7971

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący poszukiwania majątku dłużnika, którego wykładni dotyczyła zaskarżona uchwała.

u.k.s.e. art. 53a

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Przepis dotyczący opłat stałych w postępowaniu egzekucyjnym, którego wykładni dotyczyła zaskarżona uchwała.

Pomocnicze

u.k.s.e. art. 89 § 1 pkt 8

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Prawo do wyrażania opinii w sprawach nieindywidualnych przysługuje walnemu zgromadzeniu komorników izby komorniczej, a nie radzie.

u.k.s.e. art. 85 § 1 pkt 2 i 3

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Określa zakres opinii, które może wyrażać Krajowa Rada Komornicza z własnej inicjatywy (biurowość, rachunkowość, zmiany przepisów dotyczących egzekucji).

u.k.s.e. art. 85 § 1 pkt 4

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Krajowa Rada może wyrażać opinie w innych sprawach tylko na wniosek Ministra Sprawiedliwości lub organów samorządu komorniczego.

Kodeks Etyki Zawodowej art. 16 § ust. 2 pkt b

Przepis dotyczący nieuczciwej konkurencji, błędnie wskazany przez Radę Izby jako podstawa do wydania opinii o wykładni ustaw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rada Izby Komorniczej nie posiadała kompetencji do wydania uchwały w przedmiocie wykładni przepisów prawa. Podstawa prawna wskazana w uchwale (Kodeks Etyki Zawodowej) nie mogła stanowić podstawy do wydania opinii o wykładni ustaw. Uchwała była sprzeczna z przepisami ustawy o komornikach sądowych i egzekucji określającymi kompetencje rady izby.

Godne uwagi sformułowania

brak kompetencji Rady Izby Komorniczej do podjęcia uchwały dotyczącej przedstawionego w niej zagadnienia wykładni przepisów Przepis ten nie ma jednakże charakteru kompetencyjnego, lecz jest przepisem prawa wewnętrznego samorządu komorniczego i nie może być rozumiany jako podstawa prawna do wydania opinii o wykładni ustaw.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący, sprawozdawca

Jerzy Kwaśniewski

członek

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie zakresu kompetencji rad izb komorniczych oraz zasad wydawania opinii prawnych przez organy samorządu zawodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały Rady Izby Komorniczej w Ł. i wykładni konkretnych przepisów, ale ustanawia ogólną zasadę kompetencji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i kompetencyjnych w kontekście działania komorników sądowych i samorządu zawodowego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy Izba Komornicza może wykładać prawo?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III ZS 3/09 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 6 listopada 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Jerzy Kwaśniewski 
SSN Romualda Spyt 
 
Protokolant Anna Gryżniewska 
w sprawie ze skargi Ministra Sprawiedliwości 
na uchwałę nr 60/09 Rady Izby Komorniczej w Ł. z dnia 6 lipca 2009 r. , 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 6 listopada 2009 r., 
 
 
 
uchyla zaskarżoną uchwałę. 
 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Działając na podstawie art. 68 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o 
komornikach sądowych i egzekucji (jednolity tekst: Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 
1191 ze zm.)  Minister Sprawiedliwości złożył wniosek o uchylenie jako sprzecznej 
z prawem uchwały nr 60/09 Rady Izby Komorniczej w Ł. z dnia 6 lipca 2009 r.  

 
 
2 
 
Według zaskarżonej uchwały „Rada Izby Komorniczej w Ł. uznaje, że 
poszukiwaniem majątku dłużnika jest kierowanie wszelkich zapytań do urzędów i 
instytucji zmierzających do ustalenia składników majątku, bądź źródeł dochodu 
dłużnika w sytuacji gdy wierzyciel nie wskazuje majątku dłużnika. Powyższe, za 
wyjątkiem spraw w których komornik  obowiązany jest do działania z urzędu, winno 
być dokonywane wyłącznie na zlecenie wierzyciela w trybie art. 7971 k.p.c. i po 
uiszczeniu stosownej opłaty stałej określonej w art. 53a ustawy o komornikach 
sądowych i egzekucji”. 
 
Zdaniem Ministra Sprawiedliwości uchwała została podjęta z naruszeniem 
art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, który określa zakres 
działania rady izby komorniczej. Uchwała jest nieuzasadniona merytorycznie i 
zmierza do bezprawnego zwiększenia kosztów egzekucji, zagraża sprawności 
postępowania i promuje zachowania sprzeczne z prawem. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
 
Wniosek Ministra Sprawiedliwości jest uzasadniony z uwagi na brak 
kompetencji 
Rady 
Izby 
Komorniczej 
do 
podjęcia 
uchwały 
dotyczącej 
przedstawionego w niej zagadnienia wykładni przepisów art. 7971 k.p.c. oraz art. 
53a ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Kompetencje  rady izby 
komorniczej wymienione są w art. 93 tej ustawy i nie ma wśród nich uprawnienia do 
wypowiadania się w formie opinii w sprawie, której dotyczy zaskarżona uchwała. 
 
Podejmując tę uchwałę Rada Izby Komorniczej w Ł. jako podstawę prawną 
wskazała § 16 ust. 2 pkt b Kodeksu Etyki Zawodowej. Przepis ten stanowi, że 
przejawem nieuczciwej konkurencji jest narzucanie  komukolwiek swoich czynności 
poprzez  proponowanie rażąco niższych lub nieadekwatnych opłat z jednoczesnym 
odsyłaniem wierzycieli do innych komorników w sprawach pracochłonnych i mało 
dochodowych. Przepis ten nie ma jednakże charakteru kompetencyjnego, lecz jest 
przepisem prawa wewnętrznego samorządu komorniczego i nie może być 
rozumiany jako podstawa prawna do wydania opinii o wykładni ustaw. Izba 
komornicza, w sprawach nieindywidualnych, może wyrażać opinię  tylko na 
wniosek Ministra Sprawiedliwości, przy czym prawo to służy 
walnemu 

 
 
3 
zgromadzeniu komorników izby komorniczej, a nie radzie izby komorniczej  (art.  89 
ust. 1 pkt 8 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji). Prawo do wyrażania 
opinii, w sprawach nieindywidualnych, z własnej inicjatywy, ma Krajowa Rada 
Komornicza, ale w ograniczonym zakresie (art.   85 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy). 
Obejmuje on sprawy dotyczące biurowości i rachunkowości oraz zmiany przepisów 
dotyczących egzekucji, dokonywania zabezpieczenia i funkcjonowania komorników. 
W innych sprawach Krajowa Rada może wyrażać opinie tylko na wniosek Ministra 
Sprawiedliwości lub organów samorządu komorniczego (art. 85 ust. 1 pkt 4 
ustawy). Ten sam pogląd Sąd Najwyższy przedstawił w wyroku z dnia  19 sierpnia 
2009 r., III ZS 1/09 uchylającym uchwałę Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia 
Komorników Sądowych Izby Komorniczej w Warszawie z dnia 20 marca 2009 r.,  
także dotyczącą wykładni art. 7971 k.p.c. w związku z art. 53a ustawy o 
komornikach sądowych i egzekucji. 
 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI