III ZS 13/13

Sygn. akt III ZS 13/13 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 stycznia 2014 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Maciej Pacuda 
SSN Teresa Flemming-Kulesza 
 
Protokolant Anna Matura 
w sprawie ze skargi Ministra Zdrowia 
na uchwałę  Nr …/2005 Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia 24 lutego 2005 r.,                 
w sprawie odpłatności za wydanie zaświadczeń poświadczających posiadanie 
kwalifikacji farmaceuty wynikających z przepisów prawa Unii Europejskiej, 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 10 stycznia 2014 r., 
 
 
odrzuca skargę i zasądza od Ministerstwa Zdrowia na rzecz 
Naczelnej 
Izby 
Aptekarskiej 
kwotę 
270 
zł 
(dwieście 
siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Naczelna Rada Aptekarska, na podstawie art. 39 ust. 1 w związku z art. 2b 
ust. 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (jednolity tekst: Dz.U. 
z 2008 r. Nr 136, poz. 856 ze zm., dalej jako ustawa o izbach aptekarskich), podjęła 
uchwałę nr …/2005 z dnia … 2005 r. w sprawie odpłatności za wydanie 
zaświadczeń poświadczających posiadanie kwalifikacji farmaceuty wynikających z 
przepisów prawa Unii Europejskiej (dalej jako uchwała). Na mocy § 1 uchwały 
Naczelna Rada Aptekarska postanowiła, że tytułem zwrotu kosztów związanych z 

 
 
2 
wydaniem zaświadczenia określonego w art. 2b ust. 2 pkt 1-3 ustawy o izbach 
aptekarskich w razie nieotrzymania dotacji na ten cel pobiera się od wnioskodawcy 
opłatę w złotych polskich o równowartości 100 Euro. Zgodnie z § 2 uchwały w 
przypadku wydania więcej niż jednego zaświadczenia na podstawie jednego 
wniosku farmaceuty, opłata o której mowa w § 1 obejmuje wszystkie wydane 
zaświadczenia. Wykonanie uchwały powierzono Prezesowi Naczelnej Rady 
Aptekarskiej (§ 3 uchwały). 
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że z uwagi na nowe zadania stawiane 
przed Naczelną Radą Aptekarską po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej w 
zakresie potwierdzania kwalifikacji farmaceuty konieczne stało się wskazanie źródeł 
finansowania tych zadań. Wprowadzenie na mocy § 1 uchwały odpłatności za 
wydawanie zaświadczeń, o których mowa w art. 2b ust. 2 pkt 1-3 ustawy o izbach 
aptekarskich, ma na celu pokrycie kosztów czasu pracy osoby wystawiającej 
zaświadczenia; kosztów korespondencji; kosztów rozmów telefonicznych oraz 
kosztów kontaktowania się z organami kompetentnymi w państwach członkowskich 
Unii Europejskiej, w tym wyjazdów służbowych związanych z uzgadnianiem 
procedur.  
Uchwała została doręczona Ministrowi Zdrowia w dniu 22 sierpnia 2013 r. 
Skargą z dnia 19 listopada 2013 r. Minister Zdrowia zaskarżył uchwałę Naczelnej 
Rady Aptekarskiej w całości i wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej uchwale zarzucił 
naruszenie art. 1 ust. 2 w związku z art. 39 ust. 1 w związku z art. 65 ust. 2 ustawy 
o izbach aptekarskich z uwagi na brak ustawowych podstaw do wprowadzenia 
przez Naczelną Radę Aptekarską odpłatności za wydawanie zaświadczeń oraz art. 
17 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji RP z uwagi na podjęcie uchwały 
wykraczającej poza ustawowe kompetencje Naczelnej Rady Aptekarskiej.  
W uzasadnieniu skargi Minister Zdrowia wskazał, że powołany w podstawie 
prawnej uchwały art. 39 ust. 1 ustawy o izbach aptekarskich upoważnia Naczelną 
Radę Aptekarską do kierowania działalnością samorządu aptekarskiego w okresie 
między krajowymi zjazdami aptekarzy oraz do czuwania nad prawidłową realizacją 
zadań samorządu aptekarskiego. Z kolei przepis art. 2b ustawy o izbach 
aptekarskich w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania skarżonej 
uchwały zawierał upoważnienie dla Naczelnej Rady Aptekarskiej do wydawania na 

 
 
3 
wniosek farmaceuty określonych w tym przepisie zaświadczeń. Przepisy ustawy o 
izbach aptekarskich nie zawierają podstawy prawnej do wprowadzenia przez 
Naczelną Radę Aptekarską odpłatności za wydawanie zaświadczeń określonych w 
art. 2b ust. 2 pkt 1-3 ustawy o izbach aptekarskich. W ten sposób Naczelna Rada 
Aptekarska przekroczyła przyznanej jej w ustawie kompetencje. 
Minister Zdrowia zwrócił ponadto uwagę, że zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy o 
izbach aptekarskich mogą one otrzymać z budżetu państwa dotacje na pokrycie 
kosztów czynności stwierdzania prawa wykonywania  zawodu i wydawania 
dokumentu, prowadzenia rejestru farmaceutów oraz Centralnego Rejestru 
Farmaceutów RP. Środki finansowe, o których mowa w ust. 1 przeznaczone są 
także na pokrycie kosztów czynności samorządu zawodowego w odniesieniu do 
obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej. Wprawdzie koszty czynności 
związanych z wydawaniem zaświadczeń nie są wyszczególniane w umowach o 
przekazanie dotacji, zawieranych między Ministrem Zdrowia a izbami aptekarskimi, 
jednakże mając na względzie dyspozycję art. 65 ust. 2 ustawy o izbach 
aptekarskich zasadne jest uznanie, że czynności związane z wydawaniem 
zaświadczeń mieszczą się w zakresie art. 65 ust. 1 ustawy o izbach aptekarskich. 
Ponadto, z art. 64 ustawy wynika, że dochodami izby aptekarskiej są składki 
członkowskie, zapisy, darowizny, dotacje, wpływy z działalności gospodarczej oraz 
inne wpływy. Tymczasem Naczelna Rada Aptekarska postanowiła w zaskarżonej 
uchwale, że od wnioskodawcy będzie pobierana opłata w wysokości będącej 
równowartością kwoty 100 Euro w przypadku nieotrzymania dotacji na 
sfinansowanie kosztów czynności związanych z wydaniem zaświadczeń.   
Pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. Naczelna Izba Aptekarska w odpowiedzi 
na skargę Ministra Zdrowia wniosła o jej odrzucenie w całości, jako wniesionej po 
terminie, ewentualnie o oddalenie jako bezzasadnej oraz o zasądzenie kosztów 
postępowania. W uzasadnieniu wniosku o odrzucenie skargi wskazano, że Minister 
Zdrowia powziął wiadomość o uchwale w 2012 r., ponieważ pismem z dnia 17 maja 
2012 r. skierowanym do Prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej wniósł o podjęcie 
uchwały uwzględniającej nowy stan prawny w sprawie opłat za zaświadczenie, o 
którym mowa w art. 4g ustawy o izbach aptekarskich. W piśmie tym Minister 
Zdrowia przytoczył nie tylko datę i numer uchwały skarżonej w niniejszej sprawie, 

 
 
4 
ale także treść zaskarżonej uchwały i wskazaną w niej podstawę prawną. 
Sformułował także zarzuty pod jej adresem podnosząc, że przepisy ustawy o 
izbach aptekarskich nie zawierają upoważnienia dla Naczelnej Rady Aptekarskiej 
do wprowadzania jakichkolwiek opłat za wydanie zaświadczeń. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
 
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o izbach aptekarskich, minister właściwy do 
spraw zdrowia może zaskarżyć do Sądu Najwyższego uchwałę  Naczelnej Izby 
Aptekarskiej pod zarzutem niezgodności z prawem w terminie trzech miesięcy od 
dnia powzięcia wiadomości o uchwale. 
W niniejszej sprawie Minister Zdrowia uważa, że wiadomość o zaskarżonej 
uchwale podjął w dniu 22 sierpnia 2013 r., kiedy to wraz pismem Prezesa 
Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia 21 sierpnia 2013 r. doręczono mu 
uwierzytelniony odpis uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia … 2005 r. 
Natomiast Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej podnosi, że zaskarżona uchwała 
dostępna jest na stronie internetowej Naczelnej Izby Aptekarskiej, a ponadto była 
już badana przez Ministra Zdrowia w 2012 r. 
Przepisy prawa dotyczące nadzoru nad działalnością organów samorządu 
zawodowego nie przewidują jednolitych unormowań w zakresie terminu wnoszenia 
przez organy nadzoru skarg do Sądu Najwyższego. Dotyczy to zarówno długości 
terminu, jak i zasad jego obliczania. Przykładowo można wskazać, że w ustawie z 
dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz.U. Nr 219, poz. 1708 ze zm.) termin 
wynosi 6 miesięcy od daty otrzymania uchwały (art. 19 ust. 1). W art. 10 ust. 2 
ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz.U. Nr 174, 
poz. 1038 ze zm.) termin wynosi 3 miesiące od daty otrzymania uchwały, przy czym 
art. 10 ust. 4 upoważnia Ministra Zdrowia do wystąpienia z żądaniem przekazania 
uchwały. Z kolei ustawa z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i 
izbach lekarsko-weterynaryjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. Nr 93, poz. 767 ze 
zm.) nie ogranicza uprawnienia ministra właściwego ds. rolnictwa  do zaskarżenia 
uchwały do Sądu Najwyższego żadnym terminem (art. 15). 

 
 
5 
Przepisy ustawy o izbach aptekarskich nie nakładają na organy samorządu 
aptekarskiego 
obowiązku 
przekazywania 
uchwał 
Ministrowi 
Zdrowia. 
Nie 
upoważniają także wprost Ministra Zdrowia do występowania z formalnym 
żądaniem przekazania mu przez organ samorządu aptekarskiego odpisu podjętej 
uchwały. Przepis art. 40 ustawy nakłada na Naczelną Radę Aptekarską jedynie 
obowiązek przedstawiania ministrowi właściwemu ds. zdrowia corocznej informacji 
o działalności samorządu aptekarskiego. Uprawnienie do wystąpienia przez 
Ministra Zdrowia do organu samorządu aptekarskiego z żądaniem doręczenie 
podjętej uchwały można jednak wywieźć z uprawnienia do zaskarżania uchwał 
samorządu aptekarskiego do Sądu Najwyższego. 
Skoro jednak w art. 13 ust. 1 ustawy o izbach aptekarskich mowa o 
„powzięciu wiadomości” o skarżonej uchwale, a nie o jej doręczeniu, niezasadne 
jest przyjęcie stanowiska Ministra Zdrowia, zgodnie z którym termin na wniesienie 
skargi do Sądu Najwyższego rozpoczyna swój bieg zawsze od dnia doręczenia 
uchwały organu samorządu aptekarskiego. Termin ten może bowiem rozpocząć 
bieg także przed formalnym doręczeniem uchwały.  
Zgodnie 
z 
poglądami 
wyrażonymi 
w 
uzasadnieniu 
wyroku 
Sądu 
Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r., III ZS 8/13, w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy 
o izbach aptekarskich nie chodzi o jakąkolwiek informację o fakcie podjęcia przez 
organ samorządu aptekarskiego określonej uchwały, lecz o wiarygodną i 
sprawdzoną wiedzę na temat podjęcia i treści takiej uchwały. W orzeczeniu tym 
wskazano, że termin z art. 13 ust. 1 ustawy izbach aptekarskich nie rozpoczyna 
biegu od daty złożenia do Ministra Zdrowia pisma osoby trzeciej, kwestionującej 
zgodność uchwały z prawem, lecz od uzyskania przez Ministra Zdrowia – na 
stosowną prośbę – uwierzytelnionego odpisu tej uchwały, pozwalającego na 
zapoznanie się z jej treścią i przeprowadzenie analizy postanowień uchwały pod 
kątem ich zgodności z obowiązującymi przepisami oraz podjęcie decyzji o 
wniesieniu skargi do Sądu Najwyższego.  
Sąd Najwyższy w obecnym składzie w pełni podziela powyższe 
zapatrywanie, z którego wynika, iż nie każde „powzięcie wiadomości” o uchwale 
organu samorządu aptekarskiego jest prawnie relewantne dla art. 13 ust. 1 ustawy 
o izbach aptekarskich. Dlatego umieszczenie treści uchwały na stronie internetowej 

 
 
6 
Naczelnej Izby Aptekarskiej nie może skutkować rozpoczęciem biegu terminu 
zaskarżenia uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 
ustawy o izbach aptekarskich.  
Jednakże zdaniem Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie bieg 3-
mięcznego terminu na zaskarżenie uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej rozpoczął 
się w dniu 17 maja 2012 r., kiedy to Minister Zdrowia skierował do Naczelnej Rady 
Aptekarskiej pismo z żądaniem podjęcia nowej uchwały w przedmiocie opłat za 
wydanie zaświadczeń, o których mowa w 4g ustawy o izbach aptekarskich. W 
piśmie tym Minister Zdrowie powołał nie tylko datę, numer oraz tytuł uchwały 
skarżonej w niniejszym postępowaniu, ale także wskazał jej podstawę prawną oraz 
sformułował zarzuty, których treść zasadniczo pokrywa się z zarzutami skargi i ich 
uzasadnieniem. Oznacza to, że w dacie sporządzenia tego pisma Minister Zdrowia 
powziął wiarygodną, konkretną wiadomość o treści uchwały Naczelnej Rady 
Aptekarskiej, którą skarży w niniejszej sprawie. 
Z treści przedstawionego przez Naczelną Radę Aptekarską pisma Ministra 
Zdrowia z dnia 17 maja 2012 r. zdaje się wynikać, że informację o podjęciu 
skarżonej uchwały oraz jej treści Minister Zdrowia powziął w wyniku interwencji 
Rzecznika Praw Obywatelskich. Nawet gdyby okazało się, że do pisma Rzecznika 
wskazującego na wątpliwości co do zgodności z prawem uchwały Naczelnej Rady 
Aptekarskiej nie dołączono odpisu skarżonej w niniejszej sprawie uchwały, na 
podstawie którego Minister Zdrowie mógł zapoznać się z jej treścią i sformułować 
zarzuty zawarte w piśmie z dnia 17 maja 2012 r., to podejmując interwencję w 
reakcji na pismo Rzecznika Minister Zdrowia winien w maju 2012 r. wystąpić z 
żądaniem doręczenia mu odpisu uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej. 
 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.