III ZS 10/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił punkt regulaminu Rady Izby Notarialnej dopuszczający podejmowanie uchwał poza posiedzeniem za pomocą poczty elektronicznej, uznając go za sprzeczny z Prawem o notariacie.
Minister Sprawiedliwości zaskarżył uchwałę Rady Izby Notarialnej w G., która dopuszczała podejmowanie uchwał poza posiedzeniem przy użyciu poczty elektronicznej. Zarzucono sprzeczność z Prawem o notariacie, które wymaga obecności co najmniej połowy członków rady na posiedzeniu. Rada Izby argumentowała, że współczesne technologie pozwalają na taką formę komunikacji. Sąd Najwyższy uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że uchwały organów samorządu zawodowego mogą być podejmowane wyłącznie na posiedzeniach, a dopuszczenie głosowania elektronicznego wymaga zmian ustawowych.
Rada Izby Notarialnej w G. wprowadziła do swojego Regulaminu Wewnętrznego Urzędowania punkt 3a, który umożliwiał podejmowanie uchwał poza posiedzeniem, przy wykorzystaniu poczty elektronicznej, pod warunkiem zgody wszystkich członków Rady. Minister Sprawiedliwości zaskarżył tę uchwałę, zarzucając jej sprzeczność z przepisami Prawa o notariacie, w szczególności z art. 36 § 1, który stanowi, że do ważności uchwał rady wymagana jest obecność co najmniej połowy jej członków. Minister argumentował, że przepis ten implikuje konieczność odbywania posiedzeń rady. Rada Izby Notarialnej wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że wykładnia Ministra jest błędna, a współczesne środki komunikacji elektronicznej pozwalają na realizację wymogu obecności. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, uznał skargę Ministra za uzasadnioną. Stwierdził, że kolegialny charakter organów samorządu zawodowego oraz przepisy ustaw korporacyjnych, w tym art. 36 § 1 Prawa o notariacie, wymagają podejmowania uchwał wyłącznie na posiedzeniach, aby zapewnić wymóg quorum i fizyczną obecność określonej liczby członków. Sąd uznał, że przepis ten nie ma charakteru dyspozytywnego i wyłącza możliwość podejmowania uchwał w innym trybie, w tym za pośrednictwem poczty elektronicznej. Wprowadzenie takiej możliwości wymagałoby zmian ustawodawczych. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił punkt 3a zaskarżonej uchwały i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Radzie Izby Notarialnej w G.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała jest sprzeczna z prawem.
Uzasadnienie
Przepis art. 36 § 1 Prawa o notariacie, wymagający obecności co najmniej połowy członków rady do ważności uchwał, w kontekście kolegialnego charakteru organów samorządu zawodowego, oznacza, że uchwały mogą być podejmowane wyłącznie na posiedzeniach. Dopuszczenie głosowania elektronicznego poza posiedzeniem wymaga zmian ustawowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie uchwały i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Minister Sprawiedliwości
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | skarżący |
| Rada Izby Notarialnej w G. | instytucja | strona postępowania |
Przepisy (6)
Główne
p.o.n. art. 36 § § 1
Prawo o notariacie
Do ważności uchwał rady izby notarialnej wymagana jest obecność co najmniej połowy jej członków, co oznacza konieczność podejmowania uchwał na posiedzeniu.
Pomocnicze
p.o.n. art. 33
Prawo o notariacie
p.o.n. art. 34 § § 1
Prawo o notariacie
p.o.n. art. 47 § ust. 2
Prawo o notariacie
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy.
Konst. art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. art. 17
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 36 § 1 Prawa o notariacie wymaga obecności co najmniej połowy członków rady na posiedzeniu do ważności uchwał. Kolegialny charakter organów samorządu zawodowego wymaga podejmowania uchwał na posiedzeniach. Dopuszczenie głosowania elektronicznego poza posiedzeniem wymaga zmian ustawowych.
Odrzucone argumenty
Współczesne środki komunikacji elektronicznej pozwalają na realizację wymogu obecności. Przepisy nie definiują jednoznacznie pojęcia 'obecności', dopuszczając kontakt na odległość. Przepisy Prawa o notariacie nie zakazują wprost podejmowania uchwał w inny sposób niż na posiedzeniach.
Godne uwagi sformułowania
uchwały mogą być podejmowane wyłącznie na posiedzeniach tych organów Tylko bowiem taka forma podejmowania decyzji pozwala na dopełnienie ustawowego warunku w postaci quorum Wprowadzenie dopuszczalności podejmowania uchwał przez ustawowe organy samorządów zawodowych w inny sposób niż głosowanie na posiedzeniach (...) wymaga stosownych zmian ustawodawczych.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący, sprawozdawca
Bogusław Cudowski
członek
Halina Kiryło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podejmowania uchwał przez organy samorządów zawodowych, w tym wymogu obecności na posiedzeniu i możliwości wykorzystania komunikacji elektronicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organów samorządu zawodowego, w szczególności Izb Notarialnych. Może być punktem wyjścia do dyskusji o możliwościach zdalnego głosowania w innych organach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście samorządów zawodowych i możliwości wykorzystania nowoczesnych technologii w procesie decyzyjnym, co jest aktualne w dobie cyfryzacji.
“Czy notariusze mogą głosować zdalnie? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III ZS 10/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogusław Cudowski SSN Halina Kiryło Protokolant Halina Kurek w sprawie ze skargi Ministra Sprawiedliwości na uchwałę Rady Izby Notarialnej w G. nr […] z dnia 20 kwietnia 2012 r., w sprawie zmiany uchwały nr […] z dnia 30 marca 2012 r., Regulamin Wewnętrznego Urzędowania Rady, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 sierpnia 2013 r., uchyla pkt a) zaskarżonej uchwały i sprawę w tym zakresie przekazuje Radzie Izby Notarialnej w G. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Rada Izby Notarialnej w G. uchwałą z dnia 20 kwietnia 2012 r. nr […] w sprawie zmiany uchwały nr […] z dnia 30 marca 2012 r. - Regulamin 2 Wewnętrznego Urzędowania Rady (dalej jako uchwała) dodała punkt 3a do tego Regulaminu. Punkt ten dopuszcza możliwość podjęcia uchwały przez Radę bez odbycia posiedzenia, przy wykorzystaniu poczty elektronicznej. Zgodnie z punktem 3a Regulaminu „Rada, na wniosek Prezesa, może podejmować uchwały poza posiedzeniem, jeżeli wszyscy członkowie Rady wyrażą na to zgodę. W takim przypadku głosowanie odbywa się przy wykorzystaniu poczty elektronicznej. Treść uchwały, podjętej w tym trybie, zamieszcza się w protokole najbliższego posiedzenia Rady. W numeracji uchwały, zamiast numeru posiedzenia, wpisuje się oznaczenie pp”. Minister Sprawiedliwości zaskarżył tę uchwałę w części obejmującej pkt 3a i zarzucił sprzeczność z art. 7 i art. 17 Konstytucji oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.), ponieważ ten ostatni przepis w sposób odmienny niż przyjęła Rada reguluje zagadnienia trybu podejmowania uchwał przez radę izby notarialnej. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości z art. 36 § 1 Prawa o notariacie, który to przepis przewiduje, że do ważności uchwał rady izby notarialnej wymagana jest obecność co najmniej połowy jej członków, wynika możliwość podejmowania uchwała przez radę jedynie na posiedzeniu tego organu. Ponadto, ustawodawca przewidział, że rada izby notarialnej obraduje na posiedzeniach (art. 33 oraz art. 34 § 1 Prawa o notariacie). Rada Izby Notarialnej w G. w odpowiedzi na skargę Ministra Sprawiedliwości wniosła o jej oddalenie. Jej zdaniem wykładnia art. 36 § 1 Prawa o notariacie dokonana przez Ministra Sprawiedliwości jest błędna. Sformułowanie „w obecności” zawarte w tym przepisie należy rozumieć z uwzględnieniem współczesnych możliwości technicznych. Środki komunikacji elektronicznej umożliwiają jednoczesne komunikowanie się dowolnej liczbie osób, które fizycznie nie przebywają w jednym miejscu. Przepisy nie określają także, co należy rozumieć przez obecność, czy konieczna jest fizyczna obecność w miejscu podejmowania uchwały, czy też obecność zapewniona jest w przypadku możliwości kontaktu członków Rady za pomocą urządzenia porozumiewania się na odległość. W art. 33 i art. 34 Prawa o notariacie mowa jest o pierwszym posiedzeniu Rady Izby, zatem ustawodawca nie wprowadził wymogu podejmowania uchwał jedynie na 3 posiedzeniach Rady. Skoro żaden przepis Prawa o notariacie nie zakazuje współdziałania członków rady izby notarialnej w inny sposób, nie można uznać za sprzeczne z prawem wspólnego działania członków rady w inny sposób. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Skarga Ministra Sprawiedliwości ma uzasadnione podstawy. Zgodnie z przyjętym przez Sąd Najwyższy stanowiskiem w wyrokach z 5 sierpnia 2011 r., III ZS 4/11 (LEX nr 1101341) oraz z 20 marca 2013 r., III ZS 1/13 (niepublikowany) z kolegialnego charakteru organów samorządu zawodowego oraz przepisów ustaw korporacyjnych wskazujących, że do ważności uchwał organów samorządu zawodowego wymagana jest obecność co najmniej połowy ich członków wynika, że uchwały mogą być podejmowane wyłącznie na posiedzeniach tych organów. Tylko bowiem taka forma podejmowania decyzji pozwala na dopełnienie ustawowego warunku w postaci quorum. W tym zakresie przepis art. 36 § 1 Prawa o notariacie nie ma charakteru dyspozytywnego. Inne przepisy Prawa o notariacie nie przewidują możliwości podjęcia przez radę izby notarialnej ważnej uchwały bez obecności co najmniej połowy liczby jej członków. Wyłącza to możliwość podejmowania przez radę izby uchwał w innym trybie, w tym poza posiedzeniami rady w drodze głosowania za pośrednictwem poczty elektronicznej. Powoduje to, że uchwała jest sprzeczna z prawem, skoro Prawo o notariacie przewiduje inny tryb podejmowania uchwał przez rady izb notarialnych. Wprowadzenie dopuszczalności podejmowania uchwał przez ustawowe organy samorządów zawodowych w inny sposób niż głosowanie na posiedzeniach (z zachowaniem koniecznej fizycznej obecności określonej liczby członków organu) wymaga stosownych zmian ustawodawczych. Podzielając zarzuty Ministra Sprawiedliwości, Sąd Najwyższy z mocy art. 47 ust. 2 Prawa o notariacie orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI