III ZP 6/96
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 listopada 1996 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące ustalenia daty niewypłacalności pracodawcy na potrzeby zaspokojenia roszczeń pracowniczych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Sprawa dotyczyła powódki, której pracodawca – Spółka z o.o. TWD "C." w A.Ł. – zaprzestał działalności w maju 1992 r., wypowiedział umowy o pracę, a upadłość ogłoszono postanowieniem z 20 września 1993 r. Powódka dochodziła od Funduszu kwoty 1 906,18 zł tytułem niewypłaconej odprawy i ekwiwalentu za urlop. Problem prawny polegał na tym, czy za dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu art. 6 ust. 6 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych, należy uznać datę faktycznego zaprzestania działalności przez pracodawcę, czy datę ogłoszenia jego upadłości. Sąd Rejonowy uznał, że przypadki niewypłacalności z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy wykluczają się, a faktyczne zaprzestanie działalności ma znaczenie tylko, gdy nie można ogłosić upadłości. Sąd Wojewódzki przedstawił sprawę do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu, wskazując na wątpliwości co do hierarchii przypadków niewypłacalności. Sąd Najwyższy, po rozważeniu kwestii proceduralnych związanych z nowelizacją KPC, stwierdził, że przypadki niewypłacalności pracodawcy wymienione w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy są równorzędne. Podkreślił, że użycie zwrotu "zachodzi także" w art. 3 ust. 2 oraz treść art. 3 ust. 2a ustawy jednoznacznie wskazują na równorzędność tych sytuacji. W związku z tym, za dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy należy uznać zarówno datę postanowienia o ogłoszeniu upadłości, jak i dzień faktycznego zaprzestania działalności, jeśli pracownik nie otrzymał należnych świadczeń. Uchwała ta umożliwia pracownikom dochodzenie roszczeń z Funduszu, nawet jeśli stosunek pracy ustał w okresie dłuższym niż 9 miesięcy przed ogłoszeniem upadłości, ale w ciągu 9 miesięcy od faktycznego zaprzestania działalności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie daty niewypłacalności pracodawcy w kontekście roszczeń pracowniczych wobec FGŚP, zwłaszcza gdy występują różne przesłanki niewypłacalności.
Dotyczy stanu prawnego z lat 90. XX wieku, ale zasady interpretacji przepisów mogą być nadal aktualne. Konieczność analizy aktualnego brzmienia przepisów dotyczących FGŚP.
Zagadnienia prawne (1)
Jaki jest dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy w sytuacji, gdy występują jednocześnie przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 (ogłoszenie upadłości) i art. 3 ust. 2 pkt 3 (faktyczne zaprzestanie działalności) ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dniem wystąpienia niewypłacalności pracodawcy jest zarówno data postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości pracodawcy, jak i dzień, w którym wystąpiło niezaspokojenie roszczeń pracowniczych z powodu braku środków finansowych w przypadku faktycznego zaprzestania działalności przez pracodawcę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przypadki niewypłacalności pracodawcy wymienione w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy są równorzędne. Zwrot "zachodzi także" w art. 3 ust. 2 oraz treść art. 3 ust. 2a ustawy wskazują na brak hierarchii i traktowanie tych sytuacji jako podstaw do ustalenia daty niewypłacalności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bożena M. | osoba_fizyczna | powódka |
| Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w Ł. | instytucja | pozwany |
| Spółka z o.o. TWD "C." w A.Ł. | spółka | pracodawca |
Przepisy (7)
Główne
u.o.r.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
Ogłoszenie upadłości pracodawcy jako przesłanka niewypłacalności.
u.o.r.p. art. 3 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
Faktyczne zaprzestanie działalności pracodawcy jako przesłanka niewypłacalności.
u.o.r.p. art. 3 § ust. 2a
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
Określenie daty wystąpienia niewypłacalności pracodawcy, traktujące równorzędnie przypadki z ust. 1 i 2.
u.o.r.p. art. 6 § ust. 6
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
Warunek zaspokojenia roszczeń pracowniczych z FGŚP - ustanie stosunku pracy w okresie 9 miesięcy przed lub po dniu wystąpienia niewypłacalności pracodawcy.
Pomocnicze
KPC art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Tryb rozstrzygania zagadnień prawnych przez Sąd Najwyższy (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją).
KPC art. 11 § ust. 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy przejściowe dotyczące stosowania przepisów po nowelizacji KPC.
KPC art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Regulacja przedstawiania zagadnień prawnych przez sąd drugiej instancji (w nowym brzmieniu).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Równorzędność przesłanek niewypłacalności pracodawcy z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy. • Treść art. 3 ust. 2a ustawy jako potwierdzenie równorzędności. • Funkcja ochronna przepisów ustawy wobec pracowników. • Możliwość wystąpienia niewypłacalności pracodawcy wielokrotnie. • Uniknięcie przekroczenia terminu przez pracownika do zgłoszenia roszczeń do FGŚP.
Odrzucone argumenty
Hierarchizacja przypadków niewypłacalności pracodawcy (stanowisko Sądu Rejonowego). • Wyłączanie się przypadków z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy. • Niewypłacalność pracodawcy może wystąpić tylko raz.
Godne uwagi sformułowania
Dniem wystąpienia niewypłacalności pracodawcy ... jest zarówno data postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości pracodawcy, jak i dzień, w którym wystąpiło niezaspokojenie roszczeń pracowniczych z powodu braku środków finansowych w przypadku faktycznego zaprzestania działalności przez pracodawcę. • przypadki niewypłacalności pracodawcy wymienione w przepisie art. 3 ust. 2 ustawy mogą znaleźć zastosowanie tylko w razie niewystąpienia sytuacji opisanych w przepisie art. 3 ust. 1 ustawy. • niewypłacalność pracodawcy nie jest stanem niezmiennym, a w każdym razie nie można twierdzić, aby mogła ona wystąpić tylko jeden raz.
Skład orzekający
Maria Mańkowska
przewodniczący
Józef Iwulski
sprawozdawca
Walerian Sanetra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie daty niewypłacalności pracodawcy w kontekście roszczeń pracowniczych wobec FGŚP, zwłaszcza gdy występują różne przesłanki niewypłacalności."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z lat 90. XX wieku, ale zasady interpretacji przepisów mogą być nadal aktualne. Konieczność analizy aktualnego brzmienia przepisów dotyczących FGŚP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony praw pracowniczych w trudnych sytuacjach ekonomicznych pracodawców, co jest zawsze istotne dla pracowników i pracodawców.
“Kiedy pracodawca jest niewypłacalny? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową datę dla Twoich roszczeń!”
Dane finansowe
WPS: 1906,18 PLN
odprawa pieniężna i ekwiwalent za urlop wypoczynkowy: 1906,18 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.