III ZP 4/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 12 kwietnia 2000 r. rozstrzygnął istotne zagadnienie prawne dotyczące podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne od ekwiwalentu za niewykorzystane dni wolne od pracy. Spór dotyczył interpretacji § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł. domagał się od spółki cywilnej „K.” odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne od pełnego wynagrodzenia wypłaconego pracownikom za pracę w dni wolne od pracy, argumentując, że tylko część wynagrodzenia stanowi ekwiwalent. Spółka natomiast twierdziła, że wynagrodzenie za pracę w dniu wolnym, obliczane jak za pracę w godzinach nadliczbowych, stanowi wyodrębniony rodzaj wynagrodzenia i nie powinno być w całości objęte składkami. Sąd Okręgowy w Łodzi przychylił się do stanowiska spółki, uznając, że pojęcie „ekwiwalent” obejmuje całe wynagrodzenie. Sąd Apelacyjny w Łodzi, powziąwszy wątpliwość prawną, przedstawił sprawę do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu pracy dotyczące pracy w dni wolne (art. 134 KP) oraz przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne, uznał, że ekwiwalentem za niewykorzystane dni wolne od pracy jest jedynie dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia, przewidziany w art. 134 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy. Podkreślono, że dodatek ten stanowi odpłatę za rezygnację z przysługującego dnia wolnego, a nie wynagrodzenie za pracę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia ekwiwalentu za niewykorzystane dni wolne od pracy w kontekście składek na ubezpieczenie społeczne oraz zasady wynagradzania za pracę w dni wolne.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 30 czerwca 1997 r. w zakresie rozporządzenia, ale zasady interpretacji wynagrodzenia za pracę w dni wolne pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (1)
Czy pod pojęciem ekwiwalentu za niewykorzystane dni wolne od pracy, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. (w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 1997 r.), należy rozumieć pełny dochód pracownika uzyskany za pracę świadczoną w dni wolne od pracy, tj. normalne wynagrodzenie wraz ze 100% dodatkiem za pracę w niedziele lub święta (art. 134 KP), czy też jedynie dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia przewidziany w art. 134 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pod pojęciem ekwiwalentu za niewykorzystane dni wolne od pracy, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. (w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 1997 r.) należy rozumieć dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia, przewidziany w art. 134 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dodatek do wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym, przysługujący w razie rezygnacji z innego dnia wolnego, stanowi odpłatę za rezygnację z możliwości powstrzymania się od pracy i wypoczynku, a nie wynagrodzenie za pracę. W związku z tym, tylko ten dodatek, a nie pełne wynagrodzenie za pracę w dniu wolnym, jest traktowany jako ekwiwalent podlegający składkom na ubezpieczenie społeczne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „K.” Spółka Cywilna | spółka | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł. | instytucja | przeciwnik wnioskodawcy |
Przepisy (5)
Główne
Dz. U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm. art. § 7 ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego
Pod pojęciem ekwiwalentu należy rozumieć dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia.
Pomocnicze
KP art. 134 § § 1 pkt 2
Kodeks pracy
Przepis określający dodatek do wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
KP art. 134 § § 2
Kodeks pracy
Reguluje sytuację pracownika, który nie skorzystał z innego dnia wolnego.
KP art. 139
Kodeks pracy
Dotyczy wyjątkowego regulowania zasad wykonywania pracy w dni wolne.
KP art. 140
Kodeks pracy
Reguła dotycząca udzielania innego dnia wolnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dodatek do wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym stanowi odpłatę za rezygnację z dnia wolnego, a nie wynagrodzenie za pracę. • Przepis § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dotyczy ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, ale jego interpretacja może być rozszerzona na dodatek za pracę w dniu wolnym ze względu na funkcjonalne podobieństwo. • Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w niedziele lub święta składa się z wynagrodzenia zasadniczego i 100% dodatku, który jest odpłatą za rezygnację z dnia wolnego.
Odrzucone argumenty
Pełne wynagrodzenie za pracę w dni wolne od pracy (normalne wynagrodzenie wraz ze 100% dodatkiem) stanowi ekwiwalent za niewykorzystane dni wolne i nie powinno być objęte składkami na ubezpieczenie społeczne.
Godne uwagi sformułowania
Pod pojęciem ekwiwalentu za niewykorzystane dni wolne od pracy [...] należy rozumieć dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia • dodatek ten nie jest wynagrodzeniem za pracę, lecz odpłatą za rezygnację z przysługującego innego dnia wolnego • chodzi o rezygnację - w zamian za wynagrodzenie - z wykorzystania możliwości powstrzymania się od pracy i wypoczynku
Skład orzekający
Teresa Romer
przewodniczący
Beata Gudowska
sprawozdawca
Roman Kuczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia ekwiwalentu za niewykorzystane dni wolne od pracy w kontekście składek na ubezpieczenie społeczne oraz zasady wynagradzania za pracę w dni wolne."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 30 czerwca 1997 r. w zakresie rozporządzenia, ale zasady interpretacji wynagrodzenia za pracę w dni wolne pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, które ma bezpośrednie przełożenie na wynagrodzenia pracowników i obowiązki pracodawców w zakresie składek. Rozstrzygnięcie SN wyjaśnia niejasności interpretacyjne.
“Czy dodatek za pracę w niedzielę to tylko dodatek, czy pełne wynagrodzenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.