III ZP 36/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 października 1997 r. (sygn. III ZP 36/97) rozstrzygnął zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Wojewódzki w Krakowie dotyczące stosowania art. 155¹ Kodeksu pracy (KP) do nauczycieli poprzez art. 91c ustawy - Karta Nauczyciela (KN). Sprawa wyłoniła się na tle roszczenia Marii G. o ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Powódka była zatrudniona w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, placówce bez ferii szkolnych, na podstawie Karty Nauczyciela. Po rozwiązaniu umowy o pracę otrzymała 5 dni urlopu, wykorzystując go częściowo. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powódce przysługuje jedynie ekwiwalent za 1/12 urlopu, proporcjonalnie do przepracowanego miesiąca, zgodnie z art. 155¹ KP. Sąd Wojewódzki, rozpoznając apelację, powziął wątpliwości, czy art. 155¹ KP w ogóle ma zastosowanie do nauczycieli, biorąc pod uwagę, że Karta Nauczyciela jest przepisem szczególnym. Sąd Najwyższy stwierdził, że Karta Nauczyciela jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec Kodeksu pracy (lex generalis), a art. 91c KN stanowi, że przepisy KP stosuje się w sprawach nieuregulowanych w KN. Analiza przepisów KN wykazała, że kwestia urlopu cząstkowego, czyli proporcjonalnego wymiaru urlopu w przypadku zmiany pracodawcy w ciągu roku, nie została uregulowana w Karcie Nauczyciela. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że w tym zakresie ma zastosowanie art. 155¹ KP, a nauczycielom zatrudnionym w placówkach bez ferii szkolnych przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop, zgodnie z art. 66 ust. 2 KN.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja stosowania przepisów Kodeksu pracy do nauczycieli w zakresie spraw nieuregulowanych w Karcie Nauczyciela, w szczególności dotyczących urlopów cząstkowych i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Dotyczy specyficznej sytuacji nauczycieli zatrudnionych w placówkach bez ferii szkolnych oraz zmian przepisów po 1997 roku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 155¹ Kodeksu pracy ma zastosowanie do nauczycieli poprzez art. 91c ustawy - Karta Nauczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 155¹ Kodeksu pracy ma zastosowanie do nauczycieli w zakresie spraw nieuregulowanych w Karcie Nauczyciela, w tym w kwestii urlopu cząstkowego.
Uzasadnienie
Karta Nauczyciela jest przepisem szczególnym (lex specialis), a Kodeks pracy ogólnym (lex generalis). Art. 91c KN stanowi, że przepisy KP stosuje się w sprawach nieuregulowanych w KN. Kwestia urlopu cząstkowego nie jest uregulowana w KN, dlatego stosuje się art. 155¹ KP.
Czy nauczycielom zatrudnionym w szkołach, w których nie są przewidziane ferie szkolne, przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje im ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 66 ust. 2 Karty Nauczyciela, w razie niewykorzystania przysługującego urlopu wypoczynkowego nauczycielowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. Dotyczy to również nauczycieli zatrudnionych w placówkach bez ferii szkolnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Maria G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna w L. | instytucja | pozwana |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (5)
Główne
k.p. art. 155¹
Kodeks pracy
Wprowadza instytucję urlopu cząstkowego, czyli urlopu ustalanego w wymiarze proporcjonalnym do okresu czasu przepracowanego u pracodawcy, w sytuacji zmiany pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego.
k.n. art. 91c § ust. 1
Ustawa - Karta Nauczyciela
Przepisy Kodeksu pracy stosuje się do nauczycieli w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy, nieuregulowanych przepisami ustawy.
Pomocnicze
k.n. art. 64 § ust. 3
Ustawa - Karta Nauczyciela
Nauczycielom zatrudnionym w szkołach, w których organizacja pracy nie przewiduje ferii szkolnych, przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 7 tygodni w czasie ustalonym w planie urlopów.
k.n. art. 66 § ust. 2
Ustawa - Karta Nauczyciela
W razie niewykorzystania przysługującego urlopu wypoczynkowego nauczycielowi przysługuje ekwiwalent pieniężny za okres nie wykorzystanego urlopu.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przekazanie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Karta Nauczyciela jest przepisem szczególnym, a Kodeks pracy ogólnym. • Art. 91c KN pozwala na stosowanie przepisów KP w sprawach nieuregulowanych w KN. • Kwestia urlopu cząstkowego nie jest uregulowana w Karcie Nauczyciela.
Odrzucone argumenty
Karta Nauczyciela reguluje materię urlopów w sposób wyczerpujący, co wyklucza stosowanie przepisów Kodeksu pracy.
Godne uwagi sformułowania
Karta Nauczyciela ma znamiona regulacji prawnej szczególnej, odrębnej w stosunku do powszechnie obowiązujących zasad i dotyczącej stosunków pracy nauczycieli (lex specialis). • Kodeks pracy ma znamiona ogólnej regulacji prawnej, określającej powszechnie obowiązujące zasady dotyczące stosunków pracy (lex generalis). • Regulacja prawna zawarta w ustawie szczególnej nie ma znamion regulacji wyczerpującej (zupełnej), bowiem w przeciwnym razie odesłanie takie byłoby już co do zasady zbędne.
Skład orzekający
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
przewodniczący
Adam Józefowicz
członek
Andrzej Wasilewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania przepisów Kodeksu pracy do nauczycieli w zakresie spraw nieuregulowanych w Karcie Nauczyciela, w szczególności dotyczących urlopów cząstkowych i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nauczycieli zatrudnionych w placówkach bez ferii szkolnych oraz zmian przepisów po 1997 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię relacji między Kartą Nauczyciela a Kodeksem pracy w kontekście urlopów, co jest istotne dla wielu nauczycieli i pracodawców w sektorze edukacji.
“Czy nauczycielom bez ferii należy się pełny ekwiwalent za urlop? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Zdanie odrębne
Prokurator Prokuratury Krajowej Iwona Kaszczyszyn
Prokurator Prokuratury Krajowej przedstawił odmienny pogląd, zgodnie z którym przepisy Kodeksu pracy nie powinny być stosowane do nauczycieli w sprawach urlopów, ponieważ Karta Nauczyciela reguluje tę materię w sposób wyczerpujący.
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.