III ZP 35/97

Uchwała z dnia 24 października 1997 r. III ZP 35/97 Przewodniczący SSN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz (sprawozdawca), Sę- dziowie SN: Adam Józefowicz, Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony Kaszczyszyn, w sprawie z powództwa Izabeli Sabiny B. przeciwko [...] Sanatorium Związkowemu "G." w S.Z. o przywrócenie do pracy i nagrodę, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 24 października 1997 r. zagadnienia prawnego przekaza- nego przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postanowieniem z dnia 5 czerwca 1997 r. [...] do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 § 1 KPC Czy w sytuacji przejęcia zakładu pracy na zasadzie art. 231 KP przez praco- dawcę nie będącego państwową jednostką organizacyjną, jest on zobowiązany do wypłaty pracownikom nagrody z zakładowego funduszu nagród w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 lipca 1985 r. o rocznych nagrodach z zakładowego funduszu na- gród w państwowych jednostkach organizacyjnych nie będących przedsiębiorstwami państwowymi (Dz. U. Nr 32, poz. 141) ? p o d j ą ł następującą uchwałę: Do czasu wypowiedzenia pracownikom warunków pracy lub płacy przez pracodawcę, który przejął zakład pracy na podstawie art. 231 § 2 KP, pra- codawcę tego wiążą dotychczasowe warunki umów o pracę. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, roz- poznając apelację pozwanego pracodawcy – [...] Sanatorium Związkowego "G." w S.Z. od wyroku Sądu Pracy w Nowym Targu z dnia 10 marca 1997 r., zasądzającego od niego na rzecz powódki Sabiny B. kwotę 189,00 zł z odsetkami tytułem nagrody z zakładowego funduszu nagród za II półrocze 1995 r., na podstawie art. 390 § 1 KPC 2 przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne zawarte w postanowieniu z dnia 5 czerwca 1995 r. Powyższe zagadnienie powstało w następującym stanie faktycznym: Na podstawie umowy dzierżawy z dnia 1 lipca 1995 r. Adam W. przejął od Konfederacji Związków Zawodowych Górnictwa w Polsce Sanatorium Związkowe w S.Z. na 10 lat. Zgodnie z tą umową dzierżawca przejął zobowiązania i należności oraz pracowników według stanu na dzień 30 czerwca 1995 r. W dniu 1 lipca 1995 r. Adam W. zawarł z przejętymi pracownikami nowe umowy o pracę, w których zobo- wiązał się do stosowania zasad wynagradzania wynikających z rozporządzeń Minis- tra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22 września 1989 r. w sprawie uposażenia pracowników zakładów społecznych służby zdrowia, zakładów pomocy społecznej i zakładów rehabilitacji zawodowej inwalidów (Dz. U. Nr 58, poz. 346 ze zm.). Na ze- braniu pracowników w dniu 7 listopada 1995 r. Adam W. zobowiązał się też wypłacić pracownikom nagrody z zakładowego funduszu nagród za 1995 rok: za I półrocze przed świętami Bożego Narodzenia, a za II półrocze - w późniejszym czasie. Wypłata pierwszej części nagrody nastąpiła, gdy zaś chodzi o drugą jej część, pracodawca uznał, że jako prywatny pracodawca nie ma obowiązku jej płacenia, gdyż powołane w umowach o pracę rozporządzenie z dnia 22 września 1989 r. nie reguluje w ogóle kwestii nagrody; zatem zobowiązanie się do stosowania przepisów rozporządzenia nie pociąga za sobą obowiązku wypłacania nagród. Sąd Wojewódzki podniósł, że według art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 1985 r. o rocznych nagrodach z zakładowego funduszu nagród w państwowych jednostkach organizacyjnych nie będących przedsiębiorstwami państwowymi (Dz.U. Nr 32, poz. 141 ze zm.) omawiane nagrody przysługują pracownikom tychże jednostek. Istnieje jednak wątpliwość, czy zasady przewidziane w ustawie mają zastosowanie do pra- cowników zatrudnionych u pracodawców nie będących państwowymi jednostkami organizacyjnymi w razie przejęcia zakładu pracy na podstawie art. 231 KP. Rozpo- rządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22 września 1989 r., które zo- bowiązał się stosować nowy pracodawca, nie regulowało sprawy wypłaty nagród z zakładowego funduszu nagród. Późniejsze natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 lipca 1992 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 55, poz. 273) dotyczy pracowników publicz- nych zakładów opieki zdrowotnej prowadzonych w formie jednostki budżetowej lub zakładu budżetowego. Nie wchodzi również w rachubę art. 2418 KP, który reguluje 3 kwestie związane ze stosowaniem postanowień układów zbiorowych pracy. W kon- kluzji Sąd Wojewódzki zadał pytanie, czy w razie przejęcia zakładu pracy (art. 231 KP) będącego państwową jednostką organizacyjną, przez pracodawcę będącego osobą fizyczną, uprawnienia wynikające z uregulowań dotyczących państwowych jednostek organizacyjnych stały się treścią umów o pracę. Prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o udzielenie odpowiedzi dostosowa- nej do istniejącego w sprawie stanu faktycznego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: [...] Sanatorium Związkowe "G." w S.Z. było w 1995 r. państwową jednostką organizacyjną, do której miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1985 r. o rocznych nagrodach z zakładowego funduszu nagród w państwowych jednostkach organizacyjnych nie będących przedsiębiorstwami państwowymi (Dz. U. Nr 32, poz. 141 ze zm.), przewidujące prawo pracowników do wymienionej nagrody. W chwili przejęcia Sanatorium na podstawie umowy dzierżawy przez osobę fizyczną - Adama W., powódka również miała prawo do tej nagrody. Przejęcie Sanatorium przez dzier- żawcę nastąpiło na podstawie art. 231 § 2 KP. Ponadto Adam W. zawarł z przejętymi pracownikami umowy o pracę, w których zobowiązał się respektować dotychczasowe warunki pracy i płacy, przy czym gdy chodzi o wynagrodzenie, powołał się na zasady zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22 września 1989 r. w sprawie uposażenia pracowników zakładów społecznych służby zdrowia, zakładów pomocy społecznej i zakładów rehabilitacji zawodowej inwalidów (Dz. U. Nr 58, poz. 346 ze zm.). Niezależnie od tego, na zebraniu załogi [...] Sanatorium Związ- kowego w dniu 7 listopada 1995 r. oświadczył, że co się tyczy nagrody z zakłado- wego funduszu nagród za 1995 rok, to nagrodę za I półrocze poleci wypłacić przed Świętami Bożego Narodzenia, natomiast wypłata jej za II półrocze nastąpi "w przy- szłym roku, w ustawowym terminie". W pozwanym Sanatorium nie istniał układ zbiorowy pracy. W tym stanie rzeczy istota problemu sprowadza się do tego, czy i na jakiej podstawie pracodawca przejmujący zakład pracy zatrudniający powódkę obowiązany był wypłacić jej nagrodę z zakładowego funduszu nagród za 1995 rok. Do rozstrzy- gnięcia tego problemu nie jest potrzebne odwołanie się do sfery zbiorowego prawa pracy ani też rozważanie sprawy pod kątem, czy nowego pracodawcę, który nie był 4 państwową jednostką organizacyjną w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1985 r. o rocznych nagrodach z zakładowego funduszu nagród w państwowych jednostkach organizacyjnych nie będących przedsiębiorstwami państwowymi, obowiązywały przepisy tej ustawy. Przejęcie [...] Sanatorium Związkowego "G." w S. przez dzier- żawcę Adama W. nastąpiło na podstawie art. 231 § 2 KP, zatem z tego przepisu na- leży wywodzić prawa i obowiązki stron. Z art. 231 § 2 KP wynika, że w razie przejęcia zakładu pracy w całości lub w części przez inny zakład, staje się on stroną w stosunkach pracy z pracownikami przejętego zakładu. Powyższa treść przepisu oznacza, że z chwilą przejęcia zakładu pracy nowy pracodawca wstępuje w miejsce dotychczasowego pracodawcy i staje się stroną tego samego, pod względem treści, stosunku pracy z pracownikami za- trudnionymi w przejmowanym zakładzie pracy lub w jego części. Tym samym wiążą go warunki pracy i płacy wynikające z dotychczasowych umów, niezależnie od tego, czy źródłem uprawnień pracowników były przepisy prawa, czy postanowienia stron. Nie wyklucza to, oczywiście, możliwości zmiany dotychczasowych warunków indywi- dualnych umów o pracę na niekorzyść pracowników, lecz w trybie i na zasadach przewidzianych w przepisach prawa pracy. W związku z tym, że nowy pracodawca przejął pracowników Sanatorium [...] wraz z ich prawem do nagrody z zakładowego funduszu nagród, wynikającym nie tylko z przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1985 r. i dotychczasowych umów o pracę, lecz także zagwarantowanym w nowych umowach o pracę z dnia 1 lipca 1995 r. oraz w oświadczeniu z dnia 7 listopada 1995 r. okre- ślającym terminy wypłaty tej nagrody, Sąd Najwyższy sformułował odpowiedź dosto- sowaną do istniejącego w sprawie stanu faktycznego. W stanie tym decydujące zna- czenie ma okoliczność, że prawo do nagrody z zakładowego funduszu nagród było istotnym elementem wynagrodzenia w umowie o pracę z dotychczasowym praco- dawcą i wobec zastosowania art. 231 § 2 KP obowiązek respektowania tego prawa przeszedł na nowego pracodawcę. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione za- gadnienie prawne w sposób podany w sentencji uchwały. ========================================