III ZP 29/98Stowarzyszenie emerytów rentystow reprezentacja sądowa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuZagadnienie prawne powstało w związku z odwołaniem od decyzji organu rentowego, wniesionym przez Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS w imieniu Zofii S. Sąd Wojewódzki zwrócił odwołanie, uznając, że stowarzyszenie nie ma zdolności prawnej ani zdolności sądowej, a jego przedstawiciel nie może być pełnomocnikiem procesowym. Sąd Apelacyjny, podzielając wątpliwości co do statusu stowarzyszenia, ale jednocześnie dostrzegając przepis art. 465 KPC pozwalający organizacjom społecznym na reprezentowanie ubezpieczonych, przekazał sprawę do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Konstytucji RP, Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo o stowarzyszeniach, a także zarządzenie Ministra Sprawiedliwości, uznał, że stowarzyszenie zwykłe, zarejestrowane i działające na rzecz swoich członków (emerytów, rencistów, inwalidów ubiegających się o świadczenia), posiada przymiot organizacji społecznej. Sąd podkreślił, że dążenie do ochrony praw członków stowarzyszenia, będących grupą społeczną, uzasadnia uznanie go za organizację społeczną w szerokim znaczeniu, uprawnioną do wszczynania postępowań w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego. W związku z tym, Sąd Najwyższy podjął uchwałę o pozytywnym rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie statusu organizacji społecznych, w tym stowarzyszeń zwykłych, do reprezentowania członków w postępowaniach sądowych, szczególnie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu prawnego z końca lat 90. XX wieku i interpretacji przepisów KPC oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z tamtego okresu. Może wymagać uwzględnienia późniejszych zmian legislacyjnych i orzeczniczych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS, zarejestrowane jako stowarzyszenie zwykłe, jest organizacją społeczną uprawnioną do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS, zarejestrowane jako stowarzyszenie zwykłe, jest organizacją społeczną uprawnioną do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że stowarzyszenie zwykłe, które działa na rzecz swoich członków (emerytów, rencistów, inwalidów ubiegających się o świadczenia), spełnia przesłanki organizacji społecznej w rozumieniu przepisów KPC i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, nawet jeśli jego celem jest ochrona interesów członków, a nie szeroko pojętego interesu społecznego. Kluczowe jest zarejestrowanie stowarzyszenia i jego statutowy cel działania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 lipca 1991 r. w sprawie ustalenia wykazu organizacji społecznych uprawnionych do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli art. par. 6 pkt 5
Organizacja społeczna zrzeszająca emerytów, rencistów i inwalidów jest uprawniona do działania przed sądami w imieniu lub na rzecz obywateli.
Kpc art. art. 465
Kodeks postępowania cywilnego
Pełnomocnikiem ubezpieczonego w sprawie o świadczenia z ubezpieczenia społecznego może być przedstawiciel organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów.
Pomocnicze
u.p.o. art. art. 40
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach
Stowarzyszenie zwykłe może być zarejestrowane i uzyskać zdolność do działania.
u.p.o. art. art. 43 pkt 2
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach
Regulamin stowarzyszenia zwykłego ma rangę statutu.
u.p.o. art. art. 1 ust. 3
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach
Celem stowarzyszeń jest realizacja konstytucyjnego prawa obywateli do zrzeszania się, w tym prawo wypowiadania się w sprawach publicznych i realizacja indywidualnych zainteresowań.
Kpc art. art. 126
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący braków formalnych pisma.
Kpc art. art. 130 par. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zwrotu pisma w przypadku nieuzupełnienia braków.
Kpc art. art. 64 par. 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące zdolności prawnej i sądowej organizacji.
Kpc art. art. 87 par. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki ustanowienia pełnomocnika procesowego.
Kpc art. art. 462
Kodeks postępowania cywilnego
Organizacje społeczne, których zadanie nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej, mogą powodować wszczęcie postępowania na rzecz ubezpieczonych.
Konstytucja RP art. art. 58
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zapewnia obywatelom prawo zrzeszania się, z ograniczeniem zgodności z Konstytucją lub ustawą.
Kpc art. art. 8
Kodeks postępowania cywilnego
Organizacje społeczne mogą wszczynać postępowanie cywilne lub brać w nich udział wyłącznie w wypadkach przewidzianych ustawą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS, jako stowarzyszenie zwykłe zarejestrowane zgodnie z ustawą Prawo o stowarzyszeniach, posiada zdolność do działania i może reprezentować swoich członków przed sądem w sprawach o świadczenia rentowe na podstawie art. 465 KPC i par. 6 pkt 5 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości. • Dążenie do ochrony praw członków stowarzyszenia, będących grupą społeczną, uzasadnia uznanie go za organizację społeczną w rozumieniu przepisów procesowych.
Odrzucone argumenty
Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS nie posiada zdolności prawnej ani sądowej, a jego przedstawiciel nie może być pełnomocnikiem procesowym, ponieważ nie spełnia przesłanek z art. 87 par. 1 Kpc. • Charakter działalności stowarzyszenia, ograniczony do interesów członków, podważa jego społeczny charakter i uprawnienie do reprezentacji w postępowaniu sądowym.
Godne uwagi sformułowania
Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez ZUS w Ł. nie ma zdolności prawnej i nie zostało dopuszczone do udziału w obrocie prawnym w znaczeniu przyjętym w art. 64 par. 1 i 2 Kpc. • Pełnomocnikiem ubezpieczonego w sprawie o świadczenia z ubezpieczenia społecznego może być również przedstawiciel organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów. • By stowarzyszenie posiadało przymiot organizacji społecznej winno wyróżniać się dążeniem do ochrony interesu społecznego, a nie tylko interesu swoich członków. • Nie ma racjonalnych przesłanek do wniosku, że dążenie do ochrony interesu swoich członków nie daje podstawy do uznania danego stowarzyszenia za organizację społeczną w rozumieniu powołanych wyżej przepisów.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie statusu organizacji społecznych, w tym stowarzyszeń zwykłych, do reprezentowania członków w postępowaniach sądowych, szczególnie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu prawnego z końca lat 90. XX wieku i interpretacji przepisów KPC oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z tamtego okresu. Może wymagać uwzględnienia późniejszych zmian legislacyjnych i orzeczniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z dostępem do wymiaru sprawiedliwości dla osób starszych i schorowanych, poprzez możliwość reprezentacji przez organizacje społeczne. Pokazuje ewolucję interpretacji pojęcia 'organizacja społeczna'.
“Czy stowarzyszenie emerytów może reprezentować Cię przed sądem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.