III ZP 25/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpoznał zagadnienie prawne dotyczące charakteru Paktu Gwarancji Pracowniczych zawartego w PKP w 1996 r. w związku z restrukturyzacją przedsiębiorstwa. Sprawa dotyczyła pracownika, który dochodził rekompensaty pieniężnej na podstawie tego paktu. Sądy niższych instancji uznały pakt za źródło prawa pracy, jednak strona pozwana kwestionowała tę interpretację, wskazując na brak ustawowego oparcia dla paktu. Sąd Najwyższy, analizując rozbieżności w orzecznictwie, stwierdził, że choć pakt nie miał bezpośredniego oparcia w polskiej ustawie, to mógł być uznany za źródło prawa pracy na podstawie art. 4 Konwencji nr 98 MOP, który gwarantuje prawo do rokowań zbiorowych i zawierania porozumień. Wskazano, że art. 59 ust. 2 Konstytucji RP również gwarantuje prawo do zawierania porozumień zbiorowych, a interpretacja art. 9 § 1 KP powinna uwzględniać te gwarancje. Ostatecznie uchwalono, że Pakt Gwarancji Pracowniczych jest źródłem prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 KP.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie porozumień zbiorowych za źródło prawa pracy, nawet w braku bezpośredniego oparcia w ustawie, w świetle prawa międzynarodowego i konstytucyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji PKP i Paktu Gwarancji Pracowniczych, ale stanowi ogólną wykładnię zasad dotyczących porozumień zbiorowych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy Pakt Gwarancji Pracowniczych zawarty w PKP w 1996 r. jest źródłem prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 KP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Pakt Gwarancji Pracowniczych zawarty w dniu 23 grudnia 1996 r. pomię- dzy ogólnopolskimi organizacjami związkowymi działającymi w PKP a zarzą- dem PKP w sprawie warunków realizacji II etapu restrukturyzacji przedsiębiors- twa PKP jest źródłem prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 KP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo braku bezpośredniego oparcia w polskiej ustawie, Pakt Gwarancji Pracowniczych może być uznany za źródło prawa pracy na podstawie art. 4 Konwencji nr 98 MOP oraz art. 59 ust. 2 Konstytucji RP, które gwarantują prawo do rokowań zbiorowych i zawierania porozumień. Interpretacja art. 9 § 1 KP powinna uwzględniać te gwarancje.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Franciszka G. | osoba_fizyczna | powód |
| Polskie Koleje Państwowe - Zakład Taboru „Z.” w W. | spółka | pozwany |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (6)
Główne
k.p. art. 9 § § 1
Kodeks pracy
Przepis ten określa źródła prawa pracy, w tym układy zbiorowe pracy i inne oparte na ustawie porozumienia zbiorowe. Sąd uznał, że Pakt Gwarancji Pracowniczych spełnia te kryteria, opierając się na prawie międzynarodowym i konstytucyjnym.
Konstytucja RP art. 59 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do rokowań i zawierania układów zbiorowych pracy oraz innych porozumień, co stanowi podstawę dla uznania porozumień zbiorowych za źródło prawa pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 18 § § 1
Kodeks pracy
Postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy. Zasada ta została zastosowana do porozumień zbiorowych.
Dz.U. z 1990 r. Nr 4 poz. 19 art. 1
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Ustawa regulująca zasady rozwiązywania umów o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy, do której odnosił się Pakt Gwarancji Pracowniczych.
Dz.U. Nr 55, poz. 234 art. 21 § ust. 1
Ustawa o związkach zawodowych
Przepis ten przyznaje związkom zawodowym prawo do zawierania układów zbiorowych pracy oraz innych porozumień przewidzianych przepisami prawa pracy, co stanowiło podstawę do uznania Paktu za źródło prawa pracy.
k.c. art. 393 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący umowy na rzecz osoby trzeciej, który został zastosowany do sytuacji, gdy pracownicy dochodzili roszczeń na podstawie porozumienia zbiorowego, którego nie byli stroną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pakt Gwarancji Pracowniczych, mimo braku bezpośredniego oparcia w ustawie, jest źródłem prawa pracy ze względu na międzynarodowe konwencje i konstytucyjne gwarancje rokowań zbiorowych. • Art. 59 ust. 2 Konstytucji RP gwarantuje prawo do zawierania porozumień zbiorowych, co powinno być uwzględnione przy interpretacji art. 9 § 1 KP. • Konwencja nr 98 MOP stanowi podstawę prawną dla zawierania porozumień zbiorowych, które mogą być uznane za źródło prawa pracy.
Odrzucone argumenty
Pakt Gwarancji Pracowniczych nie ma oparcia w ustawie, co wyklucza jego uznanie za źródło prawa pracy zgodnie z art. 9 § 1 KP. • Porozumienia zbiorowe muszą być oparte na ustawie, a Pakt nie spełnia tego wymogu. • Pakt nie jest układem zbiorowym pracy ani porozumieniem w sprawie zwolnień grupowych.
Godne uwagi sformułowania
Pakt Gwarancji Pracowniczych [...] jest źródłem prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 KP. • oparcie na ustawie • porozumienia zbiorowe • Konwencja nr 98 MOP • art. 59 ust. 2 Konstytucji RP
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Teresa Flemming-Kulesza
sędzia
Józef Iwulski
sprawozdawca
Roman Kuczyński
sędzia
Jerzy Kwaśniewski
sędzia
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sędzia
Barbara Wagner
współsprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie porozumień zbiorowych za źródło prawa pracy, nawet w braku bezpośredniego oparcia w ustawie, w świetle prawa międzynarodowego i konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji PKP i Paktu Gwarancji Pracowniczych, ale stanowi ogólną wykładnię zasad dotyczących porozumień zbiorowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego pytania o źródła prawa pracy i siłę wiążącą porozumień zbiorowych, co jest kluczowe dla prawników pracy i związków zawodowych. Wykładnia przepisów prawa pracy w kontekście prawa międzynarodowego i konstytucyjnego jest zawsze interesująca.
“Czy Pakt Gwarancji Pracowniczych to prawo pracy? Sąd Najwyższy rozstrzyga!”
Dane finansowe
WPS: 8057,04 PLN
rekompensata pieniężna: 8057,04 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.