III ZP 13/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrzył zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, dotyczące tego, czy w czasie obowiązywania art. 292 Kodeksu pracy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 2 lutego 1996 r., sąd rozpoznający sprawę o roszczenie ze stosunku pracy uwzględnia przedawnienie tego roszczenia z urzędu. Sąd Okręgowy przedstawił sprawę w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, który oddalił powództwo o zapłatę kwoty 624,05 zł, stwierdzając z urzędu przedawnienie roszczenia. Strona powodowa zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędne uwzględnienie przedawnienia z urzędu. Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale z dnia 6 marca 1998 r. (III ZP 50/97) oraz analizie celów nowelizacji Kodeksu pracy, uznał, że zamiarem ustawodawcy było dostosowanie konstrukcji przedawnienia w prawie pracy do art. 117 Kodeksu cywilnego, co oznacza, że przedawnienie powinno być uwzględniane tylko na zarzut strony. Mimo nieprecyzyjnego brzmienia art. 292 KP, Sąd Najwyższy przyznał pierwszeństwo woli ustawodawcy, uznając, że sąd pracy nie uwzględnia z urzędu upływu terminu przedawnienia. Podkreślono, że dochodzenie roszczenia przedawnionego jest niemożliwe bez zgłoszenia zarzutu przez dłużnika, a samo zrzeczenie się przedawnienia jest instytucją prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że sądy pracy nie uwzględniają z urzędu przedawnienia roszczeń pracowniczych, a jedynie na zarzut pozwanego.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania uchwały, choć zasada ta jest nadal aktualna.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w czasie obowiązywania art. 292 KP, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 2.02.1996 r., sąd rozpoznający sprawę o roszczenie ze stosunku pracy uwzględnia przedawnienie tego roszczenia z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie uwzględnia z urzędu upływu terminu przedawnienia w sprawach o roszczenia ze stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo nieprecyzyjnego brzmienia art. 292 KP, wolą ustawodawcy było ujednolicenie zasad przedawnienia z prawem cywilnym (art. 117 KC), co oznacza, że przedawnienie powinno być uwzględniane tylko na zarzut strony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład Usług i Robót Telekomunikacyjnych “T.” Sp. z o.o. w B. | spółka | powód |
| Barbara K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
KP art. 292
Kodeks pracy
Przepis ten, mimo brzmienia "roszczenia przedawnionego nie można dochodzić", powinien być interpretowany w świetle woli ustawodawcy do ujednolicenia z KC, co oznacza uwzględnianie przedawnienia tylko na zarzut.
Pomocnicze
KC art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Stanowi podstawę do porównania i interpretacji przepisów o przedawnieniu w prawie pracy, wskazując, że po upływie terminu przedawnienia dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia.
KC art. 5
Kodeks cywilny
Możliwość uznania skorzystania z zarzutu przedawnienia za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w wyjątkowych okolicznościach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wola ustawodawcy do ujednolicenia zasad przedawnienia w prawie pracy i cywilnym. • Racjonalność dążenia do ujednolicenia przepisów. • Interpretacja art. 292 KP w świetle art. 117 KC. • Możliwość stosowania art. 5 KC (odpowiednio art. 8 KP) w kontekście nadużycia prawa przez podniesienie zarzutu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Literalne brzmienie art. 292 KP, które sugeruje uwzględnianie przedawnienia z urzędu. • Argumentacja Sądu Okręgowego oparta na gramatycznej wykładni przepisu i jego historycznym brzmieniu.
Godne uwagi sformułowania
jednoznacznym zamiarem ustawodawcy było dostosowanie konstrukcji przedawnienia uregulowanego Kodeksem pracy do art. 117 KC • w ten sposób, także na gruncie prawa pracy zostanie przywrócona zasada, iż tylko dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia, podniesieniem zarzutu jego przedawnienia • nie zostało zrealizowane w sposób jednoznacznie odzwierciedlony w treści przepisu • przy wykładni art. 292 KP należy dać pierwszeństwo woli ustawodawcy, działającego racjonalnie i zgodnie z postulowanymi kierunkami zmian, a nie niezbyt precyzyjnej treści przepisu • roszczenia przedawnionego nie można dochodzić
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Katarzyna Gonera
członek
Józef Iwulski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że sądy pracy nie uwzględniają z urzędu przedawnienia roszczeń pracowniczych, a jedynie na zarzut pozwanego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania uchwały, choć zasada ta jest nadal aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii przedawnienia w prawie pracy, która ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i zrozumiałość przepisów dla pracowników i pracodawców.
“Czy sąd pracy sam z siebie obroni Cię przed przedawnionym roszczeniem? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 624,05 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.