III ZP 13/00Przedawnienie roszczen że stosunku pracy sąd nie uwzględnia z urzędu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale III ZP 13/00 rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące uwzględniania przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy. Sprawa wywodziła się z pozwu Zakładu Usług i Robót Telekomunikacyjnych "T." Sp. z o.o. przeciwko Barbarze K. o zapłatę, gdzie Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uwzględniając przedawnienie z urzędu. Sąd Okręgowy w B., rozpatrując apelację, przedstawił zagadnienie do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu, powołując się na wątpliwości doktryny i potrzebę ujednolicenia przepisów z Kodeksem cywilnym. Sąd Najwyższy, analizując art. 292 Kp w brzmieniu po nowelizacji z 1996 r., uznał, że wolą ustawodawcy było dostosowanie konstrukcji przedawnienia w prawie pracy do art. 117 Kc, co oznacza, że sąd nie powinien uwzględniać przedawnienia z urzędu, lecz tylko na zarzut strony pozwanej. Sąd podkreślił, że mimo nieprecyzyjnego brzmienia przepisu, należy kierować się racjonalną wolą ustawodawcy, dążącą do pewności obrotu prawnego i ujednolicenia zasad. Rozróżniono przy tym zarzut przedawnienia od zrzeczenia się przedawnienia, wskazując na ich odmienny charakter materialnoprawny i procesowy. Sąd odwołał się również do możliwości oceny skorzystania z zarzutu przedawnienia pod kątem zasad współżycia społecznego (art. 5 Kc).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 292 Kp w kontekście przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy i zasady uwzględniania przedawnienia tylko na zarzut.
Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji Kodeksu pracy z 1996 r. i przed ewentualnymi dalszymi zmianami.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sąd rozpoznający sprawę o roszczenie ze stosunku pracy uwzględnia przedawnienie tego roszczenia z urzędu w czasie obowiązywania art. 292 Kp w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 2 lutego 1996 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie uwzględnia z urzędu upływu terminu przedawnienia w sprawach o roszczenia ze stosunku pracy.
Uzasadnienie
Wola ustawodawcy, wyrażona w uzasadnieniu projektu nowelizacji Kodeksu pracy, dążyła do ujednolicenia zasad przedawnienia z Kodeksem cywilnym, co oznacza uwzględnianie przedawnienia tylko na zarzut strony pozwanej. Mimo nieprecyzyjnego brzmienia przepisu, należy kierować się racjonalną wolą ustawodawcy.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (5)
Główne
Kp art. 292
Kodeks pracy
Po nowelizacji z 1996 r. oznacza, że sąd nie uwzględnia przedawnienia z urzędu, a jedynie na zarzut strony.
Kc art. 117 § 2
Kodeks cywilny
Reguluje instytucję zarzutu przedawnienia i zrzeczenia się przedawnienia, stanowiąc podstawę do ujednolicenia przepisów z prawem pracy.
Pomocnicze
Kc art. 5
Kodeks cywilny
Możliwość oceny skorzystania z zarzutu przedawnienia pod kątem sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Ustawa o zmianie Kodeksu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Nowelizacja z dnia 2 lutego 1996 r., która miała na celu dostosowanie konstrukcji przedawnienia w prawie pracy do Kodeksu cywilnego.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks cywilny
Nowelizacja z dnia 28 lipca 1990 r., która wprowadziła uwzględnianie przedawnienia tylko na zarzut.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wola ustawodawcy dążąca do ujednolicenia zasad przedawnienia w prawie pracy i cywilnym. • Racjonalność działania ustawodawcy. • Logiczna i historyczna wykładnia przepisów prowadząca do wniosku o równoważności sformułowań art. 292 Kp i art. 117 par. 2 Kc.
Odrzucone argumenty
Literalna wykładnia art. 292 Kp, która sugeruje możliwość uwzględniania przedawnienia z urzędu. • Argumentacja Sądu Okręgowego wskazująca na potrzebę ścisłej wykładni przepisów o przedawnieniu i potencjalne niebezpieczeństwo dla pewności obrotu.
Godne uwagi sformułowania
jednoznacznym zamierzeniem ustawodawcy było dostosowanie konstrukcji przedawnienia uregulowanego Kodeksem pracy do art. 117 Kc • w ten sposób, także na gruncie prawa pracy zostanie przywrócona zasada, iż tylko dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia, podniesieniem zarzutu jego przedawnienia • przy wykładni art. 292 Kp należy dać pierwszeństwo woli ustawodawcy, działającego racjonalnie i zgodnie z postulowanymi kierunkami zmian, a nie niezbyt precyzyjnej treści przepisu • dochodzenie roszczenia to bowiem nic innego jak jego realizacja w procesie, a zarzut przedawnienia /uchylenie się od zaspokojenia/, oznacza niemożność dochodzenia roszczenia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 292 Kp w kontekście przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy i zasady uwzględniania przedawnienia tylko na zarzut."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji Kodeksu pracy z 1996 r. i przed ewentualnymi dalszymi zmianami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie pracy, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę dochodzenia roszczeń przez pracowników i obrony przez pracodawców.
“Przedawnienie w pracy: czy sąd zawsze musi czekać na Twój ruch?”
Dane finansowe
WPS: 624,05 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.