III ZP 10/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Będzinie, dotyczące interpretacji art. 22 ust. 2 ustawy o dostosowaniu górnictwa w zakresie godzin nadliczbowych przy obliczaniu świadczenia socjalnego pobieranego w okresie urlopu górniczego. Sąd Rejonowy pytał, czy sformułowanie „zgodnie z Kodeksem pracy” oznacza wszystkie faktycznie przepracowane godziny nadliczbowe, czy tylko proporcjonalną ich część w stosunku do limitu rocznego. Sąd Najwyższy, po zbadaniu podstaw prawnych, stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie jest uprawniony do przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu w trybie art. 390 § 1 KPC. Przepis ten dotyczy wyłącznie sądów drugiej instancji rozpoznających apelację. Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja pytań prawnych jest wyjątkiem od zasady niezawisłości sędziowskiej i wymaga ścisłej wykładni. Ponadto, wniosek nie spełniał wymogów formalnych dla podjęcia uchwały wyjaśniającej przepisy prawne w trybie ustawy o Sądzie Najwyższym, gdyż sąd pracy nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do składania takich wniosków. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił odmówić podjęcia uchwały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu podmiotów uprawnionych do przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu oraz zasad korzystania z instytucji pytań prawnych.
Dotyczy wyłącznie procedury przedstawiania pytań prawnych Sądowi Najwyższemu, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii godzin nadliczbowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd pierwszej instancji jest uprawniony do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu w trybie art. 390 KPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie jest uprawniony do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu w trybie art. 390 KPC. Ten tryb jest zarezerwowany dla sądów drugiej instancji rozpoznających apelację.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 390 KPC dotyczy postępowania apelacyjnego i jest instytucją wyjątkową, wymagającą ścisłej wykładni. Sąd pierwszej instancji może skorzystać z art. 18 KPC w przypadku wątpliwości prawnych, ale nie może przedstawiać pytań prawnych Sądowi Najwyższemu w tym trybie.
Czy sąd pracy jest uprawniony do wystąpienia do Sądu Najwyższego z wnioskiem o podjęcie uchwały wyjaśniającej przepisy prawne w trybie ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pracy jako sąd pierwszej instancji nie mieści się w grupie podmiotów uprawnionych do wystąpienia do Sądu Najwyższego z wnioskiem o podjęcie uchwały wyjaśniającej przepisy prawne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 16 ust. 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, wskazując, że wnioski o podjęcie uchwał mogą składać tylko ściśle określone podmioty (np. Pierwszy Prezes SN, Minister Sprawiedliwości, Rzecznik Praw Obywatelskich, ministrowie właściwi dla danej dziedziny, a także organizacje związkowe w sprawach pracowniczych). Sąd pierwszej instancji nie jest wymieniony w tym katalogu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wacław H. | osoba_fizyczna | powód |
| Kopalnia Węgla Kamiennego „G.” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
KPC art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość przedstawienia do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości zachodzi tylko przy rozpatrywaniu apelacji w sprawie, w której kasacja nie przysługuje, dotyczy zatem tylko sądu drugiej instancji rozpoznającego apelację.
Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 16 § ust. 2
Określa krąg podmiotów uprawnionych do występowania z wnioskiem o podjęcie uchwały wyjaśniającej przepisy prawne.
Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 20 § ust. 1
Podstawa prawna do odmowy podjęcia uchwały.
Pomocnicze
KPC art. 18
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pierwszej instancji może skorzystać z możliwości przedstawienia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, ale nie w trybie wystąpienia do SN.
Ustawa o dostosowaniu górnictwa art. 22 § ust. 2
Przepis dotyczący godzin nadliczbowych w kontekście świadczenia socjalnego górników, który był przedmiotem wątpliwości.
k.p. art. 133 § § 2
Kodeks pracy
Określa maksymalną liczbę godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej art. 9 § ust. 1
Dotyczy szczegółowych zasad ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nie jest uprawniony do przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu w trybie art. 390 KPC. • Sąd pierwszej instancji nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do występowania z wnioskiem o podjęcie uchwały wyjaśniającej przepisy prawne na podstawie ustawy o Sądzie Najwyższym.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji nie jest uprawniony do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu. • Przedstawienie Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia pytania prawnego jest instytucją postępowania apelacyjnego. • Instytucja pytań prawnych [...] powinna być traktowana jako instytucja wyjątkowa, co nakazuje stosowanie ścisłej wykładni art. 390 § 1 KPC.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Barbara Wagner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu oraz zasad korzystania z instytucji pytań prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury przedstawiania pytań prawnych Sądowi Najwyższemu, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii godzin nadliczbowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych, ponieważ precyzyjnie określa granice kompetencji sądów niższych instancji w zakresie zadawania pytań prawnych Sądowi Najwyższemu, co jest kluczowe dla prawidłowego przebiegu postępowania.
“Sąd pierwszej instancji nie może "pytać" Sądu Najwyższego o wykładnię prawa – dlaczego?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.