III UZP 8/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Toruniu, dotyczące możliwości zmiany przez Powiatowy lub Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności ostatecznego orzeczenia na niekorzyść strony. Sąd Okręgowy pytał, czy w przypadku stwierdzenia poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy lub braku jego zmiany, ale zmiany oceny stopnia niepełnosprawności, okresu jej trwania, symboli przyczyn lub wskazań dotyczących ulg, zespół może dokonać zmiany orzeczenia na niekorzyść strony, czy też powinien odmówić wydania nowego orzeczenia. Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, wskazując na formalne przesłanki, w tym zbyt szerokie sformułowanie zagadnienia prawnego, które nie było konieczne do rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślono, że zespoły orzekające działają na wniosek strony i w granicach przepisów ustawy oraz rozporządzenia, a nie na podstawie art. 154 k.p.a. w sposób dowolny. Zaznaczono, że zmiana stopnia niepełnosprawności jest efektem zmiany sprawności organizmu i może nastąpić również w wyniku poprawy stanu zdrowia, co nie jest równoznaczne z działaniem na niekorzyść wnioskodawcy. Sąd Najwyższy wskazał, że orzeczenia zespołów orzekających nie są decyzjami w rozumieniu k.p.a., a raczej czynnościami materialno-technicznymi, co wyklucza stosowanie art. 154 k.p.a. w sposób sugerowany przez Sąd Okręgowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy w sprawach dotyczących kompetencji organów orzekających w przedmiocie niepełnosprawności oraz stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i interpretacji przepisów dotyczących orzekania o niepełnosprawności.
Zagadnienia prawne (1)
Czy Powiatowy lub Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności może dokonać zmiany wydanego wcześniej i nadal obowiązującego ostatecznego orzeczenia na niekorzyść osoby zainteresowanej, w przypadku stwierdzenia, że stan zdrowia wnioskodawcy uległ poprawie albo nie uległ zmianie, natomiast zmieniła się ocena Zespołu co do stopnia niepełnosprawności, okresu jego trwania, symboli przyczyn niepełnosprawności bądź też wskazań dotyczących ulg lub uprawnień?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że zagadnienie prawne zostało sformułowane zbyt szeroko i nie jest konieczne do rozstrzygnięcia sprawy, a także że zespoły orzekające działają na wniosek strony i w granicach przepisów, a nie na podstawie art. 154 k.p.a. w sposób dowolny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy było zbyt szerokie i nie było konieczne do rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślono, że zespoły orzekające działają na wniosek strony i w granicach przepisów, a nie na podstawie art. 154 k.p.a. w sposób dowolny. Zmiana stopnia niepełnosprawności jest efektem zmiany sprawności organizmu i może nastąpić również w wyniku poprawy stanu zdrowia, co nie jest równoznaczne z działaniem na niekorzyść wnioskodawcy. Orzeczenia zespołów orzekających nie są decyzjami w rozumieniu k.p.a., a czynnościami materialno-technicznymi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] | instytucja | organ orzekający |
| Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] | instytucja | organ orzekający |
Przepisy (6)
Główne
rozporządzenie art. 15 § ust. 2 i 3
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności
Przepis ten odnosi się do możliwości złożenia kolejnego wniosku przez zainteresowanego w okresie, w którym obowiązuje dotychczasowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Ust. 2 dopuszcza złożenie wniosku w przypadku zmiany stanu zdrowia, a ust. 3 odnosi się do sytuacji, gdy nie stwierdzono zmiany stanu zdrowia, co skutkuje odmową wydania orzeczenia.
ustawa art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Przepis ten wyklucza inicjatywę PZON lub WZON do wszczęcia postępowania z urzędu w przedmiocie stopnia niepełnosprawności.
ustawa art. 6b § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Określa podmioty uprawnione do wystąpienia z wnioskiem o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 154 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd Okręgowy rozważał możliwość zastosowania tego przepisu do zmiany orzeczenia o niepełnosprawności, jednak Sąd Najwyższy uznał, że nie ma on zastosowania w tym przypadku.
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd Okręgowy wskazał, że orzeczenie w przedmiocie zaliczenia do stopnia niepełnosprawności należy do grupy decyzji wskazanych w art. 155 k.p.a., wymagających zgody zainteresowanego do ich zmiany lub uchylenia.
Prawo o ruchu drogowym art. 8 § ust. 4
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Przywołany w kontekście uprawnień wynikających z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (karta parkingowa).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy nie jest zobowiązany do rozstrzygania zagadnień prawnych, które nie są konieczne do rozpoznania sprawy. • Zagadnienie prawne zostało sformułowane zbyt szeroko. • Zespoły orzekające działają na wniosek strony i w granicach przepisów, a nie na podstawie art. 154 k.p.a. w sposób dowolny. • Orzeczenia zespołów orzekających nie są decyzjami w rozumieniu k.p.a., a czynnościami materialno-technicznymi.
Odrzucone argumenty
Możliwość zmiany ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności na niekorzyść strony na podstawie art. 154 k.p.a. w przypadku zmiany stanu zdrowia lub oceny zespołu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy jest zobowiązany w pierwszej kolejności zbadać, czy zostały spełnione formalnoprawne wymagania warunkujące jego kompetencję w tym zakresie, a tym samym - czy zaistniały przesłanki do podjęcia uchwały. • Problem ten został ujęty zbyt szeroko i jego rozstrzygnięcie w tej postaci nie jest konieczne do rozpoznania sprawy. • Zespoły orzekające działają na wniosek strony i w granicach przepisów, a nie na podstawie art. 154 k.p.a. w sposób dowolny. • Orzeczenie Zespołu nie jest jego oświadczeniem woli, choć jest podejmowane na podstawie przepisów prawa jako czynność faktyczna.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Halina Kiryło
członek
Bohdan Bieniek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy w sprawach dotyczących kompetencji organów orzekających w przedmiocie niepełnosprawności oraz stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i interpretacji przepisów dotyczących orzekania o niepełnosprawności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawami osób niepełnosprawnych i możliwością zmiany orzeczeń, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy można zmienić orzeczenie o niepełnosprawności na niekorzyść strony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.