III UZP 14/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu, dotyczące tego, czy pojęcie przychodu określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje koszty zakwaterowania pracowników i tym samym może stanowić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Sprawa wyłoniła się w kontekście decyzji ZUS, który uznał, że wartość świadczeń w postaci noclegu i posiłków sfinansowanych przez płatnika składek pracownikom wykonującym pracę poza stałym miejscem zamieszkania stanowi przychód podlegający składkom. Sąd Okręgowy częściowo zmienił decyzję ZUS, a Sąd Apelacyjny przedstawił zagadnienie do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu, wskazując na rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także uwzględniając wykładnię funkcjonalną i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, orzekł, że wartość świadczeń ponoszonych przez pracodawcę z tytułu zakwaterowania pracowników, w tym tzw. pracowników mobilnych, stanowi przychód w rozumieniu przepisów i tym samym podlega składkom na ubezpieczenia społeczne. Sąd uznał, że nawet jeśli świadczenie jest ponoszone w celu umożliwienia pracownikowi wykonania pracy, to dla pracownika stanowi ono korzyść majątkową w postaci uniknięcia wydatku, a tym samym jest przychodem podlegającym oskładkowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że koszty zakwaterowania pracowników przez pracodawcę stanowią przychód podlegający składkom na ubezpieczenia społeczne, nawet w przypadku pracowników mobilnych.
Dotyczy interpretacji przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne i podatku dochodowego od osób fizycznych w kontekście świadczeń pracowniczych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy pojęcie przychodu określone w art. 4 ust. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje koszty zakwaterowania pracowników i tym samym może stanowić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w rozumieniu art. 18 ust. 1 tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pojęcie przychodu określone w art. 4 ust. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje wartość świadczeń ponoszonych przez pracodawcę z tytułu zakwaterowania pracowników i tym samym stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu art. 18 ust. 1 tej ustawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wartość świadczeń ponoszonych przez pracodawcę z tytułu zakwaterowania pracowników, w tym tzw. pracowników mobilnych, stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do których odwołuje się ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Pracownik uzyskuje korzyść majątkową w postaci uniknięcia wydatku, co podlega oskładkowaniu, niezależnie od tego, czy świadczenie jest w interesie pracodawcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Sp. jawna | spółka | płatnik składek |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
| K. Ś. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| A. S. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (8)
Główne
u.s.u.s. art. 4 § ust. 9
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Definiuje przychód jako przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy.
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wskazuje stosunek pracy jako źródło przychodów.
u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje przychody jako otrzymane lub postawione do dyspozycji pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Precyzuje, że za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania, a także świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika oraz wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przewiduje świadczenia zwolnione od podatku dochodowego, jednakże wyłączenia te nie mają zastosowania do ustalania podstawy wymiaru składek w takim samym zakresie.
rozp. MPiPS art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
Zawiera katalog przychodów wyłączonych z podstawy wymiaru składek, który nie zawiera wyłączenia dla wartości świadczeń ponoszonych przez pracodawcę z tytułu zakwaterowania pracownika.
k.p. art. 77 § 5 § 1
Kodeks pracy
Dotyczy podróży służbowych i związanych z nimi świadczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość świadczeń ponoszonych przez pracodawcę z tytułu zakwaterowania pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, do których odwołuje się ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. • Pracownik uzyskuje korzyść majątkową w postaci uniknięcia wydatku na zakwaterowanie, co podlega oskładkowaniu. • Brak jest podstaw do odmiennego traktowania świadczeń związanych z zakwaterowaniem pracowników mobilnych w porównaniu do innych świadczeń pracowniczych podlegających oskładkowaniu.
Odrzucone argumenty
Koszty zakwaterowania pracowników są ponoszone wyłącznie w interesie pracodawcy i nie przynoszą pracownikowi korzyści majątkowej. • Świadczenia związane z zakwaterowaniem pracowników mobilnych nie stanowią przychodu ze stosunku pracy, ponieważ pracownik zaspokaja swoje potrzeby mieszkaniowe w innym miejscu.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie przychodu określone w art. 4 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje wartość świadczeń ponoszonych przez pracodawcę z tytułu zakwaterowania pracowników i tym samym stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne • nieodpłatne świadczenie stanowi warunek niezbędny do zgodnego z prawem wykonywania pracy, po stronie pracownika nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu • pracownik rzeczywiście unika wydatków w kontekście nieodpłatnego świadczenia, gdy korzysta z tego pełni dobrowolnie • przysporzenie na rzecz pracownika nie zawsze jest równoznaczne z otrzymaniem świadczenia w interesie podatnika, zatem obie te przesłanki wystąpić muszą łącznie, aby można było mówić o nieodpłatnym świadczeniu
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Zbigniew Hajn
członek
Romualda Spyt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że koszty zakwaterowania pracowników przez pracodawcę stanowią przychód podlegający składkom na ubezpieczenia społeczne, nawet w przypadku pracowników mobilnych."
Ograniczenia: Dotyczy interpretacji przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne i podatku dochodowego od osób fizycznych w kontekście świadczeń pracowniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych, jakim są składki od świadczeń pracowniczych, a jej rozstrzygnięcie ma istotne implikacje praktyczne dla pracodawców i pracowników.
“Czy koszty noclegu pracownika to przychód? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię dla pracodawców!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.