III UZP 11/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła rozbieżności w orzecznictwie sądów apelacyjnych w kwestii stosowania przeliczników za pracę górniczą przy obliczaniu wysokości emerytury na podstawie przepisów przejściowych ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił z wnioskiem o podjęcie uchwały przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego. Kluczowe pytanie brzmiało, czy art. 183 w związku z art. 53 ustawy emerytalnej, regulujący tzw. „emeryturę mieszaną” dla osób urodzonych po 1948 r., które osiągnęły wiek emerytalny w latach 2009-2014, wymaga uwzględnienia przeliczników za pracę górniczą z art. 52 ustawy. Sąd Najwyższy w powiększonym składzie, po analizie wykładni językowej i celowościowej przepisów, uznał, że przeliczniki za pracę górniczą należy stosować. Argumentacja opierała się na tym, że przepisy przejściowe (art. 183) mają na celu złagodzenie skutków zmiany systemu emerytalnego i zapewnienie, aby osoby, które nabyłyby prawo do emerytury w starym systemie (z uwzględnieniem specyfiki pracy górniczej), nie były pokrzywdzone. Uchwała stwierdza, że przy obliczaniu części emerytury na podstawie art. 53 ustawy, która odnosi się do systemu zdefiniowanego świadczenia, należy uwzględnić również art. 52 ustawy, który przewiduje przeliczniki za pracę górniczą. Sąd podkreślił, że celem tych przepisów było połączenie świadczenia z systemu zdefiniowanego świadczenia i zdefiniowanej składki, a pominięcie przeliczników za pracę górniczą byłoby sprzeczne z tym celem i mogłoby prowadzić do nieuzasadnionego uprzywilejowania niektórych ubezpieczonych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przy obliczaniu wysokości emerytury na podstawie art. 183 w związku z art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych należy stosować przeliczniki za okresy pracy górniczej, o których mowa w art. 52 tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, należy stosować przeliczniki za okresy pracy górniczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy przejściowe dotyczące tzw. emerytury mieszanej (art. 183 w zw. z art. 53 ustawy emerytalnej) mają na celu złagodzenie przejścia ze starego do nowego systemu emerytalnego. Obejmują one połączenie świadczenia z systemu zdefiniowanego świadczenia i zdefiniowanej składki. W związku z tym, przy obliczaniu części emerytury na podstawie art. 53, która odnosi się do systemu zdefiniowanego świadczenia, należy uwzględnić również specyficzne przeliczniki za pracę górniczą z art. 52 ustawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | udział |
Przepisy (6)
Główne
ustawa emerytalna art. 183
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis przejściowy dotyczący tzw. emerytury mieszanej, który odsyła do art. 53 ustawy przy obliczaniu części świadczenia.
ustawa emerytalna art. 53
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis określający sposób obliczania wysokości emerytury w systemie zdefiniowanego świadczenia.
ustawa emerytalna art. 52
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis przewidujący stosowanie przeliczników za okresy pracy górniczej przy obliczaniu wysokości emerytury.
Pomocnicze
u.S.N. art. 60 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa prawna wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez powiększony skład Sądu Najwyższego.
ustawa emerytalna art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis określający nowe zasady nabywania prawa do emerytur dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r. (system zdefiniowanej składki).
ustawa emerytalna art. 26
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis określający sposób obliczania wysokości emerytury w systemie zdefiniowanej składki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy przejściowe (art. 183) mają na celu złagodzenie przejścia ze starego do nowego systemu emerytalnego. • Emerytura mieszana łączy świadczenie z systemu zdefiniowanego świadczenia i zdefiniowanej składki. • Odesłanie z art. 183 do art. 53 oznacza uwzględnienie sposobu obliczania emerytury w systemie zdefiniowanego świadczenia, w tym przeliczników za pracę górniczą (art. 52). • Wykładnia celowościowa przepisów przemawia za uwzględnieniem specyfiki pracy górniczej.
Odrzucone argumenty
Wykładnia językowa art. 183 odsyła wyłącznie do art. 53, nie wspominając o art. 52. • Art. 183 dotyczy obliczania emerytury na podstawie art. 24 (system zdefiniowanej składki), a nie art. 53 (system zdefiniowanego świadczenia).
Godne uwagi sformułowania
„Emerytura mieszana” • „Łagodne przejście ze starego do nowego systemu emerytalnego” • „Rozbieżność w orzecznictwie sądów powszechnych” • „Wzmocniona wykładnią celowościową”
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Beata Gudowska
sprawozdawca
Halina Kiryło
członek
Zbigniew Korzeniowski
członek
Jerzy Kuźniar
członek
Romualda Spyt
członek
Jolanta Strusińska-Żukowska
sprawozdawca, uzasadnienie
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych systemu emerytalnego, mającej bezpośredni wpływ na wysokość świadczeń dla specyficznej grupy zawodowej (górników) i wyjaśnia rozbieżności w orzecznictwie.
“Emerytura górnicza: Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię przeliczników!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.