Orzeczenie · 2025-11-18

III UZ 3/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-11-18
SNubezpieczenia społecznerentyWysokanajwyższy
renta rodzinnawypadek przy pracyubezpieczenia społeczneskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemskarga kasacyjnaterminodrzucenie skargi

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, które odrzuciło skargę E.L. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 424(1a) § 1 k.p.c., zgodnie z którym skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje od wyroków sądu drugiej instancji, od których wniesiono skargę kasacyjną, ani od orzeczeń Sądu Najwyższego. W tej sprawie skarga kasacyjna została wniesiona przez pełnomocnika E.L., jednak została odrzucona przez Sąd Apelacyjny z powodu uchybienia terminu. Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, uznał, że samo wniesienie skargi kasacyjnej, niezależnie od jego skutków (odrzucenie, przyjęcie, oddalenie), wyłącza możliwość wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, podkreślając, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie może zastępować innych środków zaskarżenia, a uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika obciąża stronę. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w kontekście odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu uchybienia terminu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarga kasacyjna została odrzucona z powodu uchybienia terminu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje, gdy skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji została odrzucona z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że samo wniesienie skargi kasacyjnej, nawet jeśli zakończyło się jej odrzuceniem z powodu uchybienia terminu, wyłącza dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Przepis art. 424(1a) § 1 k.p.c. nie rozróżnia skutków wniesienia skargi kasacyjnej, a odrzucenie skargi kasacyjnej jest orzeczeniem wydanym w postępowaniu wywołanym jej wniesieniem. Ponadto, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie może zastępować innych środków prawnych, a uchybienie terminu do ich wniesienia obciąża stronę.

Jak należy interpretować pojęcie 'wniesienia skargi kasacyjnej' w kontekście art. 424(1a) § 1 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przez 'wniesienie skargi kasacyjnej' należy rozumieć każdą czynność procesową podjętą w ramach postępowania kasacyjnego, niezależnie od tego, czy skarga została odrzucona, przyjęta do rozpoznania, czy oddalona.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił stanowisko, że odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu uchybienia terminu jest orzeczeniem wydanym w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej i kończy to postępowanie. Nie można stosować przepisu art. 424(1a) § 1 k.p.c. w oderwaniu od art. 424(1) § 1 k.p.c., który wymaga, aby zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych środków prawnych nie było możliwe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu

Strony

NazwaTypRola
E.L.osoba_fizycznaodwołująca się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychuinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 424(1a) § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje od wyroków sądu drugiej instancji, od których wniesiono skargę kasacyjną, oraz od orzeczeń Sądu Najwyższego. Samo wniesienie skargi kasacyjnej, nawet jeśli zakończyło się jej odrzuceniem z powodu uchybienia terminu, wyłącza dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 424(1) § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie jest dopuszczalna, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

k.p.c. art. 398(6) § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku nieodrzucenia skargi kasacyjnej przez sąd drugiej instancji, orzeczenie w tym przedmiocie musiałby wydać Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 424(1a) § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie Sądu Najwyższego wydane na skutek wniesienia skargi kasacyjnej traktuje się jak orzeczenie wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi.

k.p.c. art. 398(5) § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398(6) § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 424(6) § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398(14)

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394(1) § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1 zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu uchybienia terminu wyłącza dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. • Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie może zastępować innych środków prawnych. • Uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika obciąża stronę.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna nie została rozpatrzona przez Sąd Najwyższy w trybie art. 398(9) k.p.c. lub art. 398(14) k.p.c., a zatem jest dopuszczalna, a jej odrzucenie było bezpodstawne.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie może zastępować innego nadzwyczajnego środka zaskarżenia jakim jest skarga kasacyjna • odrzucenie skargi kasacyjnej nie oznacza, że nie została ona wniesiona w rozumieniu art. 424(1a) § 1 k.p.c., ponieważ każde orzeczenie wydane na skutek wniesienia skargi kasacyjnej należy traktować jako orzeczenie wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi, które kończy postępowanie kasacyjne.

Skład orzekający

Renata Żywicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w kontekście odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu uchybienia terminu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarga kasacyjna została odrzucona z powodu uchybienia terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z nadzwyczajnymi środkami zaskarżenia i ich wzajemnym wykluczaniem się, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy odrzucona skarga kasacyjna zamyka drogę do dochodzenia odszkodowania za błąd sądu?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst