III U 788/20

Sąd Okręgowy w SuwałkachSuwałki2020-12-17
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalno-rentoweŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społeczneemeryturarentaakt zgonuniezrealizowane świadczenieZUSprawo rodzinnedomniemanie życia

Sąd Okręgowy przyznał prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym ojcu, uznając, że akt zgonu z datą znalezienia zwłok jest wystarczający do ustalenia prawa do świadczenia.

E. G. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym ojcu, E. R., z powodu braku daty zgonu w akcie zgonu. Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, przyznając świadczenie. Sąd uznał, że akt zgonu sporządzony na podstawie daty znalezienia zwłok jest prawidłowy, a zasada domniemania życia pozwala na przyznanie świadczenia do dnia znalezienia zwłok.

Sprawa dotyczyła odwołania E. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., która odmówiła jej prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym ojcu, E. R. Główną przyczyną odmowy był brak możliwości ustalenia daty śmierci E. R. w akcie zgonu, który zawierał jedynie datę znalezienia zwłok. Sąd Okręgowy w Suwałkach, rozpoznając sprawę, uznał argumentację ZUS za nieprzekonującą. Sąd powołał się na przepisy ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, wskazując, że akt zgonu może być sporządzony na podstawie daty znalezienia zwłok, jeśli data zgonu nie jest znana. Stwierdzono, że akt zgonu E. R. został sporządzony prawidłowo. Sąd zastosował zasadę domniemania życia, zgodnie z którą osoba zaginiona jest uważana za żywą do czasu odnalezienia zwłok lub wydania postanowienia o uznaniu za zmarłego. W związku z tym, prawo do emerytury przysługiwało E. R. co najmniej do dnia znalezienia zwłok. Sąd podzielił pogląd, że w sytuacji braku daty śmierci w akcie zgonu, najpóźniejszą datą śmierci jest dzień znalezienia zwłok, co umożliwia uprawnionym skorzystanie z prawa do niezrealizowanego świadczenia. Sąd orzekł o zmianie zaskarżonej decyzji i przyznaniu E. G. prawa do świadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, akt zgonu z datą znalezienia zwłok jest wystarczający do ustalenia prawa do niezrealizowanego świadczenia, przy zastosowaniu zasady domniemania życia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy Prawa o aktach stanu cywilnego dopuszczają sporządzenie aktu zgonu na podstawie daty znalezienia zwłok, gdy data zgonu nie jest znana. Zasada domniemania życia pozwala przyjąć, że świadczenie przysługiwało do dnia znalezienia zwłok, co umożliwia realizację prawa do niezrealizowanego świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje prawo do świadczenia

Strona wygrywająca

E. G.

Strony

NazwaTypRola
E. G.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.e.r. FUS art. 136 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Pomocnicze

p.a.s.c. art. 95 § 1

Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego

Przewiduje alternatywność wpisywania do aktu zgonu daty, godziny i miejsca zgonu bądź daty, godziny i miejsca znalezienia zwłok.

p.a.s.c. art. 94 § 2

Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego

Karta zgonu powinna zawierać datę, godzinę oraz miejsce zgonu albo - jeżeli nie są znane - datę, godzinę oraz miejsce znalezienia zwłok.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 6 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarancja prawa obywatela do przyznanych mu świadczeń z zabezpieczenia społecznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akt zgonu sporządzony na podstawie daty znalezienia zwłok jest prawidłowy. Zasada domniemania życia pozwala przyznać świadczenie do dnia znalezienia zwłok. Odmowa przyznania świadczenia z powodu braku daty zgonu w akcie zgonu ograniczałaby uprawnienia członków rodziny.

Odrzucone argumenty

Brak możliwości ustalenia daty śmierci E. R. w akcie zgonu uniemożliwia przyznanie niezrealizowanego świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

zasada domniemania życia data, godzina oraz miejsce znalezienia zwłok dopuszczalne są wtedy, gdy nie jest znana data i godzina zgonu Taka interpretacja art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS byłaby sprzeczna z konstytucyjną gwarancją prawa obywatela do przyznanych mu świadczeń z zabezpieczenia społecznego

Skład orzekający

Mirosław Kowalewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących aktów zgonu i prawa do niezrealizowanych świadczeń w przypadku braku daty zgonu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku daty zgonu w akcie zgonu i prawa do niezrealizowanego świadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu interpretacji przepisów dotyczących aktów zgonu i prawa do świadczeń po zmarłym, co jest istotne dla wielu osób.

Czy brak daty zgonu w akcie zgonu pozbawia prawa do świadczenia? Sąd Okręgowy odpowiada.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III U 788/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2020r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Mirosław Kowalewski Protokolant: st. sekr.sądowy Marta Majewska-Wronowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2020r. w Suwałkach sprawy E. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wypłatę niezrealizowanego świadczenia w związku z odwołaniem E. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 29 września 2020 r. znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje E. G. prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym ojcu E. R. . Sygn. akt III U 788/20 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29.09.2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na podstawie art. 136 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2020 r, poz.53) odmówił wnioskodawczyni E. G. prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym ojcu E. R. , z uwagi na brak możliwości ustalenia da­ty śmierci E. R. . Odwołanie od powyższej decyzji wywiodła E. G. domagając się przyznania wnioskowanego świadczenia. Pozwany organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzy­mując argumentację zaprezentowaną w treści zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił i zważył, co następuje: E. R. otrzymywał emeryturę przyznaną mu, począwszy od 30.06.2014 r. E. R. zmarł, przy czym zwłoki jego znaleziono w dniu (...) Córka zmarłego E. G. w dniu 25.09. 2020 r. złożyła wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłym ojcu. Do wniosku załączyła akt zgonu E. R. , w którego treści nie wskazano daty i miejsca zgonu, a jedynie datę znalezienia zwłok oraz miejsce znalezienia zwłok. Zaskarżoną decyzją organ rentowy odmó­wił E. G. prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym ojcu. Zdaniem Sądu motywy, którymi kierował się ZUS decydując się na odmowę wypłaty spornego świadczenia, nie są przekonujące. Odnosząc się do podnoszonej przez pozwanego kwestii dotyczącej daty zgonu E. R. , wskazać należy, że ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2224) przewiduje alternatywność wpisywania do aktu zgonu daty, godziny i miejsca zgonu bądź daty, godziny i miej­sca znalezienia zwłok ( art. 95 ust. 1 pkt 4). Oczywiście zasadą jest wpi­sywanie w akcie zgonu daty, godziny oraz miejsca śmierci, zaś data, go­dzina oraz miejsce znalezienia zwłok dopuszczalne są wtedy, gdy nie jest znana data i godzina zgonu. Akt zgonu sporządza się na podstawie kar­ty zgonu oraz protokołu zgłoszenia zgonu. Z treści art. 94 ust. 2 pkt 2 tej ustawy wynika, że karta zgonu powinna zawierać datę, godzinę oraz miejsce zgonu albo - jeżeli nie są znane - datę, godzinę oraz miejsce znalezienia zwłok. W rozpoznawanej sprawie znana była data oraz miejsce znalezienia zwłok. Takie informacje były wystarczające do sporządzenia aktu zgonu przez kierownika właściwego USC. W akcie zgonu również zamieszczo­no wpis o dacie i miejscu znalezienia zwłok. Przepisy ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego nie przewidują postępowania o uzupeł­nienie karty zgonu. Wobec tego stwierdzić należy, że akt zgonu E. R. sporządzono prawidłowo. Rozpoznając niniejszą sprawę oprzeć się należało na zasadzie domniemania życia. Zgodnie z tą zasadą, dopóki nie zostaną znalezione zwłoki osoby zaginionej albo nie zapadnie postanowienie o uznaniu osoby za zmarłą, osobę taką uwa­ża się za żywą, także na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych (zob. wyrok SN z dnia 24 stycznia 2001 r., II UKN 195/00, Legalis nr 54396). Skoro prawo do emerytury przysługiwało E. R. do dnia śmierci, to zgod­nie z zasadą domniemania życia należy uznać, że świadczenie należało się mu co najmniej do dnia oznaczonego w akcie zgonu jako data znalezie­nia zwłok. Należy podzielić pogląd wy­rażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21 lutego 2018 r. (III AUa 824/17, Legalis nr 1763808), iż w sytuacji niewskazania w akcie zgonu daty śmierci przyjąć należy, że pewną, najpóźniej­szą datą śmierci jest dzień znalezienia zwłok. W przeciwnym wypadku uprawnieni nigdy nie mogliby skorzystać z prawa do wypłaty niezreali­zowanego świadczenia. Taka interpretacja art. 136 ust. 1 ustawy o eme­ryturach i rentach z FUS byłaby sprzeczna z konstytucyjną gwarancją prawa obywatela do przyznanych mu świadczeń z zabezpieczenia spo­łecznego ( art. 6 ust. 1 Konstytucji ) i w niedopuszczalny sposób ograni­czałaby uprawnienia członków rodziny zagwarantowane w art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (por. także wyrok SA w Łodzi z dnia 16 stycznia 2019 r., III AUa 639/18). Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art 477 14 § 2 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI